Home Dossiers Amerikaanse presidenten ‘Echte onderhandelingen kunnen niet in de openbaarheid plaatsvinden’

‘Echte onderhandelingen kunnen niet in de openbaarheid plaatsvinden’

De Amerikaanse president Donald Trump pakt de onderhandelingen anders aan dan gebruikelijk is: in de openbaarheid. Is dat verstandig? ‘Je hebt vertrouwelijkheid nodig om vrijuit te praten en concessies te verkennen,’ zegt diplomaat en schrijver Benjamin Duerr.

Vladimir Poetin en Donald Trump tijdens Oekraïne-meeting in Alaska 15 augustus 2025. Photo by Bob Strong/UPI/Shutterstock (15443564g)
Mandatory Credit: Photo by Bob Strong/UPI/Shutterstock (15443564g) Russian President Vladimir Putin shakes hands with President Donald Trump after a joint press conference following a meeting at Joint Base Elmendorf-Richardson in Anchorage, Alaska on Friday, August 15, 2025. Trump and.Putin met to discuss the three-year conflict between Russia and Ukraine. President Trump and Russian President Putin Hold a Joint Press Conference in Alaska, Anchorage - 15 Aug 2025

Ewout Klei

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 26 augustus 2025

Update 8 mei 2026

Mount Rushmore met gezichten van Amerikaanse presidenten.
Dossier Amerikaanse presidenten Bekijk dossier

Bestaat er een recept voor succesvol onderhandelen?
‘Helaas niet. Wat wél essentieel is, is inlevingsvermogen. Je moet begrijpen wat de ander nodig heeft, maar ook wat hij niet kan doen vanwege zijn eigen bevolking of zijn achterban. Elke leider moet met iets naar huis komen dat hij kan verkopen. Zonder draagvlak aan beide kanten is vrede nooit duurzaam.’

Meer historische context bij het nieuws van vandaag?

Meld je aan voor de gratis nieuwsbrief van Historisch Nieuwsblad.
Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Onder Trump lijken veel onderhandelingen voor het oog van de camera’s en out in the open te gebeuren in plaats van achter gesloten deuren, is dat een breuk met het verleden?

‘Dat is inderdaad opvallend. Maar echte onderhandelingen kunnen niet in de openbaarheid plaatsvinden. Je hebt vertrouwelijkheid nodig om vrijuit te praten en concessies te verkennen.’

Is een handtekening zetten niet genoeg?
‘Zeker niet. Het gaat ook om de naleving van de afspraken en om vertrouwen. Anders blijft het bij papier. Het Verdrag van Versailles (1919), dat na de Eerste Wereldoorlog werd gesloten, was vanaf het begin omstreden en legde de kiem voor nieuw conflicten. Maar het Congres van Wenen (1814-1815) bracht na de napoleontische oorlogen relatieve stabiliteit, omdat er gezocht werd naar evenwicht. In Colombia is dat recent gelukt door naast een wapenstilstand met guerrillabeweging FARC ook de sociale oorzaken van het conflict aan te pakken.’

Wat zijn de mogelijke uitkomsten van een conflict?
‘Grofweg drie. De eerste is een militaire overwinning: de ene partij verslaat de andere. De tweede is een verandering van het conflict in de loop van de tijd, bijvoorbeeld door minder hevige gevechten, zonder vrede. De derde en meestal de moeilijkste uitkomst is de onderhandelingen aangaan. Dan moet je de oorzaken van grieven erkennen en compromissen sluiten over bijvoorbeeld de verdeling van macht, land of grondstoffen.’

Hoe zijn de spelregels in de loop der tijd veranderd?
‘Vroeger kon je een stuk land annexeren en dat werd geaccepteerd. Nu niet meer. Met het Handvest van de Verenigde Naties zijn soevereiniteit en onschendbaarheid van grenzen tot fundamentele principes verklaard. Maar als we dat loslaten gaat de doos van Pandora open en gaat het recht van de sterkste weer gelden, een situatie die je niet terug wilt.’ 

Hoe blijft een vrede duurzaam?

‘Ten eerste als de onderliggende oorzaken van het conflict echt worden weggenomen en niet dooretteren. Voorts kan het helpen als er een onpartijdige bemiddelaar is, die het vertrouwen van beide partijen heeft en ook invloed op hen kan uitoefenen. Maar de bemiddelaar moet ook bereid zijn na een akkoord betrokken te blijven, om een heropleving van het conflict in de toekomst te voorkomen.’

Wie ziet u als geslaagde onderhandelaars uit de geschiedenis?
‘Meestal heb je er minimaal twee nodig: de Oostenrijker Klemens von Metternich en de Fransman Charles-Maurice de Talleyrand vormden tijdens het Congres van Wenen een bijzonder duo, maar samen hielden ze Europa relatief stabiel. Anti-apartheidsstrijder Nelson Mandela en de Zuid-Afrikaanse president Frederik de Klerk voorkwamen een burgeroorlog in Zuid-Afrika. En de Duitse bondskanselier Helmut Kohl en Sovjetleider Michail Gorbatsjov maakten de Duitse eenwording vreedzaam mogelijk. Dat waren allemaal leiders die verder keken dan hun eigen achterban.’

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten