• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 1/2022

    Paus Leo X

    Geletterd, begaafd en corrupt

    Door: Eric Palmen

    Als telg uit een machtige clan was Giovanni de’ Medici voorbestemd voor het pontificaat. In 1513 eiste hij het ambt met succes op. Onder de naam paus Leo X bevoorrechtte hij zijn familieleden schaamteloos. Zo effende hij de weg voor een groot kerkelijk schisma.

    Op 21 mei 1515 schrijft Erasmus van Rotterdam een brief aan Leo X, waarin hij de paus verzoekt zijn tekstkritische heruitgave van de werken van de Heilige Hieronymus aan hem te mogen opdragen. Was hij maar in Rome, zo bericht Erasmus de paus, dan kon hij zijn gezegende voeten kussen. ‘De bijzondere goedheid van uw karakter en de ongelooflijke menslievendheid waarmee u zelfs de grootsten overtreft, worden niet alleen over de hele wereld eenstemmig geprezen, maar lichten ook op - zo zegt men - uit uw hele gelaat en lichaamshouding.’

    Uiteraard smeert Erasmus stroop om de mond van de Heilige Vader. Toch is er meer aan de hand dan louter femelarij. Erasmus moet in Leo X een geestverwant hebben herkend. Diens voorgangers representeren in Erasmus’ ogen alle misstanden die hij in zijn Lof der zotheid uit 1509 aan de kaak had gesteld. Alexander VI, een Borgia, lapte met zijn talloze buitenechtelijke kinderen de kuisheidsbelofte aan zijn laars. En Julius II, Il Papa terrible, was een nogal oorlogszuchtige paus, ‘de grootste pest van de wereld’ volgens een aan Erasmus toegeschreven werkje. Leo daarentegen is erudiet, een vredesduif en vriend van de schone kunsten. Erasmus roemt het geslacht waaruit de Heilige Vader is voortgekomen, ‘uitmuntend in goedheid en geleerdheid’ en een ware mecenas voor mannen zoals hij: mannen van het woord. Leo X is een De’ Medici.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen