• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 6/6

    Meer geld naar het leger

    Herbewapening in de jaren dertig

    Door: Teun Willemse

    Nu er opnieuw oorlog woedt in Europa, besluit Duitsland 100 miljard euro extra uit te trekken voor zijn krijgsmacht. Ook in Den Haag laait de discussie over grotere defensiebudgetten op: na jarenlange bezuinigingen begint het Nederlandse leger aan een inhaalslag. Die situatie is vergelijkbaar met de Nederlandse herbewapening in de jaren dertig, stelt hoogleraar militaire geschiedenis Wim Klinkert (NLDA). ‘Ook toen moest er een hoop goedgemaakt worden, want in de jaren twintig was er veel bezuinigd.’

    Toen Duitsland in 1936 het Rijnland bezette en aan de Nederlandse grens stond, hamerden militairen en politici op de zwakke staat van het leger. ‘Nederland wilde bij een volgend conflict in Europa opnieuw neutraal blijven’, zegt Klinkert. ‘De militaire verzwakking was gevaarlijk: het zorgde voor een grotere kans op neutraliteitsschending.’

    Defensieve investeringen

    Uiteindelijk kwamen de benodigde miljoenen pas vanaf 1937. ‘Dat geld ging vooral naar wapensystemen die onze neutraliteit moesten beschermen, de defensieve wapens waar Oekraïne nu ook behoefte aan heeft. Luchtafweergeschut en antitankwapens hadden prioriteit, zodat Nederland zich zo goed mogelijk tegen een Duitse aanval kon weren. Al in 1934 was er in de Nederlandse pers veel aandacht voor het scenario dat Duitsland ons zou overrompelen. De opdracht voor de Nederlandse krijgsmacht was dan ook om de eerste stoot van de Duitsers te weerstaan en daarmee tijd te winnen om bondgenootschappen te sluiten. Om de eerste klap te weerstaan ging er bijvoorbeeld veel geld naar de bouw van verdedigingslinies langs de Ijssel, Maas, Waal en Grebbelinie. Er moesten een paar duizend bunkers bij worden gebouwd.’

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen