Een Amerikaanse documentaireserie met twintig aflevering zal over de Irakoorlogen van 1990 en 2001 niet snel worden gemaakt. De herinnering aan die oorlogen is te pijnlijk: ze stortten het Midden Oosten in een chaos en laten tot op de dag van vandaag hun sporen na. Bij de Tweede Wereldoorlog is dat anders, omdat weinigen daarbij twijfelen aan de juistheid van de Amerikaanse betrokkenheid. De Verenigde Staten namen het op zich om de wereld te bevrijden van nazisme, fascisme en Japans imperialisme. De term The good war vat deze visie krachtig samen. Dat historici er kanttekeningen bij plaatsen – sommigen spreken van een mythe – heeft nauwelijks invloed op de publieke opinie.
De documentaireserie World War 2 with Tom Hanks is de nieuwste loot aan de boom vanThe good war. Niemand geschikter als verteller dan Tom Hanks, die de kijker langs het overvloedige archiefmateriaal en interviews met historici voert. President Trump mag dan een hekel hebben aan de acteur, die hij woke vindt, maar de meerderheid van de Amerikanen zien hem als Mister America: een gewone man met wie zij zich kunnen identificeren. Hanks interesse in de Tweede Wereldoorlog is oprecht, getuige de vele oorlogsproducties waaraan hij meewerkte: van Saving Private Ryan tot Band of Brothers en van Masters of the Air tot The Bloody Hundreth.
Afgaande op de eerste vier delen van World War 2 with Tom Hanks, die de filmpers vooraf mocht zien, is de serie een degelijke, traditionele geschiedenisles: veel aandacht voor veldslagen en leiders en weinig voor de invloed van de oorlog op het dagelijks leven. Bij het begin van de serie zet Hanks meteen de dramatische toon: ‘Het leven stond stil in zes duistere jaren.’ Hoezo stil? Voor de meeste Amerikanen ging het leven gewoon door, ook al beweert Hanks dat iedere Amerikaan ‘op de een of andere manier meevocht in de oorlog’.
Geen gebrek aan patriottisme in de serie, waarin volgens Hanks Amerikaanse soldaten ‘met eer en moed dienden om tot slaaf gemaakte mensen te bevrijden en de menselijke waardigheid te behouden’. Dat is niet de taal van soldaten die moesten zien te overleven in gruwelijke omstandigheden, maar soldatenheroïek van mensen die niet aan het front stonden.
Wie nieuwe inzichten zoekt, kan World War 2 with Tom Hanks links laten liggen. Maar wie de grote gebeurtenissen in de oorlog vanuit Amerikaans perspectief als een soort Wikipedialemma nog eens op een rijtje wil zien, wordt niet teleurgesteld. Kijkers worden overweldigd door duizelingwekkende cijfers, zoals dat Engeland in de Battle of Britain werd aangevallen door honderden, soms wel duizend vliegtuigen per dag. En dat de Sovjet-Unie op 22 juni 1941 bij de start van Operatie Barbarossa werd aangevallen door drie miljoen Duitse soldaten, 3000 tanks en 2700 vliegtuigen. Drie weken later waren twee miljoen Sovjet-soldaten omgekomen of gevangengenomen. Hanks overdrijft in elk geval niet als hij de Tweede Wereldoorlog ‘de meest verwoestende oorlog in de menselijke geschiedenis’ noemt.
World War 2 with Tom Hanks is vanaf 26 mei elke dinsdag om 21.25 uur te zien op The History Channel. Iedere week wordt een nieuwe aflevering uitgezonden.
