Na de bevrijding in 1945 begon Nederland voortvarend aan de wederopbouw. Ook werd een begin gemaakt van de ontwikkeling van een moderne verzorgingsstaat. Het idee dat Nederland de voorspoedige wederopbouw te danken zou hebben aan de calvinistische waarden van hard werken en sober leven, is een mythe. Nederland profiteerde van de groei van de wereldeconomie.
Artikelen over de Wederopbouw
Hoe bouw je een samenleving weer op na totale verwoesting?
Oekraïners en Gazanen staan voor de gigantische taak om straks, na de oorlog, fysiek en mentaal op te krabbelen. Maar hoe doe je dat? Een antwoord op deze vraag is misschien te vinden in verhalen over de wederopbouw van Europa na de Tweede Wereldoorlog, zegt Emmie Kollau. Zij is een van de makers van een…
Verenigd rond Helgoland: de rode rots
Vijf jaar na de Tweede Wereldoorlog bombardeert de Britse luchtmacht tijdens oefeningen nog steeds het West-Duitse Helgoland. Veel Duitsers willen dat de Britten het eiland verlaten. Het oplaaiende nationalisme wordt aangewakkerd door de DDR.
Nederland zat te springen om kolen en mijnwerkers
Na de oorlog had Nederland kolen nodig. Wie in de mijnen wilde werken, werd in de watten gelegd. Twintig jaar later stonden deze mijnwerkers met lege handen. De kolen moesten de grond uit, en snel! Om de motor van Nederland na de Tweede Wereldoorlog weer aan de praat te krijgen was brandstof nodig. Diep in…
De moord op Frits Schallenberg
De avond voor hij een belangrijke slag probeerde te slaan in zijn speurtocht naar duistere zaken uit oorlogstijd, kwam Frits Schallenberg om het leven. Werd de Haagse sjacheraar vermoord om een groot complot af te dekken? ‘Het lijk dreef vooroverliggend drie meter uit de kant. Het lichaam noch de kleding vertoonden sporen van geweld. Het…
Executies na de Tweede Wereldoorlog: Juliana en de Vier van Breda
152 oorlogsmisdadigers worden na de Tweede Wereldoorlog ter dood veroordeeld. Maar het kabinet-Schermerhorn-Drees vreest dat de bevolking te veel executies niet zal kunnen dragen en roept op tot ‘terughoudendheid’. Toch komt Drees in conflict met koningin Juliana. Zij ontwikkelt, al dan niet onder invloed van Greet Hofmans, een steeds grotere aversie tegen de doodstraf. ‘Zojuist!…
Amerika wilde een verenigd Europa dat zelf de Russen kon weerstaan
De eenwording van Europa is deels van Amerikaanse makelij. In de jaren vijftig streefde Washington naar een federatie van West-Europese staten, die sterk genoeg zou zijn om een Sovjetaanval te weerstaan – zonder Amerikaanse hulp. Het kind Europa moest op eigen benen gaan staan, maar klampte zich vast aan moeder Amerika’s rokken. Nooit meer oorlog…
In beeld: Onafwendbaar einde
Decennialang draaide alles in Zuid-Limburg om de mijnen. Het ondergrondse werk was funest voor de gezondheid, maar de voorzieningen waren uitstekend. Tot Nederlandse kolen onrendabel werden. Voor de tweede keer in een halve eeuw maakt Zuid-Limburg zich grote zorgen over de werkgelegenheid in de regio. In de jaren zestig dreigde het einde van de kolenmijnen,…
Mannetjesmaker Ben Korsten
Hij was de eerste spindoctor in politiek Den Haag: Ben Korsten. Nadat hij als ‘foute’ journalist in 1947 een publicatieverbod had gekregen, werd hij pr-man. Binnen enkele jaren was Korsten kind aan huis bij ministers, ambtenaren en redacteuren. Maar zo goed als hij het imago van anderen wist te verkopen, zo slordig sprong hij om…
De no-nonsense van Jelle Zijlstra
Als politicus en bankpresident stond Jelle Zijlstra meestal boven de partijen. Ook zichzelf kon hij met enige afstandelijkheid bekijken. Het maakte dat hij zich niet verslikte in zijn ambities. Jelle Zijlstra was elf jaar lang minister, ruim drie jaar lid van de Eerste Kamer en een klein halfjaar minister-president. Nog een paar keer kwam hij…
De verzuiling wordt overschat
Veel historici beklemtonen de continuïteit tussen de periode voor en na de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Crisis, oorlog en wederopbouw speelden zich namelijk af in een sterk verzuilde natie. Maar een sociaal-economische periodisering ligt veel meer voor de hand. Dan blijkt de breuk eerder te liggen bij de oorlog, en bij de invoering van de…
Samen herdenken was lang onmogelijk door de Koude Oorlog
Een veelgehoorde uitspraak is dat na 1945 de Tweede Wereldoorlog lange tijd werd doodzwegen. In werkelijkheid was er wel degelijk aandacht voor. Maar de Koude Oorlog maakte gezamenlijk herdenken onmogelijk. De oorlog was in de eerste naoorlogse jaren nog alom aanwezig. Dat kon ook haast niet anders. De gevolgen van de bezettingstijd beheersten letterlijk het…
De Duitsers gaven geen herstelbetalingen cadeau
In 1960 sloten Nederland en West-Duitsland een verdrag dat alle uit de Tweede Wereldoorlog voortvloeiende geschillen omtrent herstelbetalingen en grenzen in één grote Generalbereinigung moest oplossen. Nederland verwachtte van de Bondsrepubliek schuldbewuste meegaandheid, maar Bonn verkocht zijn huid duur. Joseph Luns had het even helemaal gehad met de Duitsers. Midden in de zoveelste vruchteloze bespreking…