Stelling: ‘De vrijheid van onderwijs is achterhaald’
In de ‘stelling’ reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Martin Sommer ‘De Pacificatie van 1917, waarbij het bijzonder onderwijs in financieel opzicht werd gelijkberechtigd met het openbaar onderwijs, kwam niet uit de lucht vallen. Johan Rudolf Thorbecke had al een halve eeuw eerder de grondslag gelegd voor een nationaal onderwijsstelsel waarbij...
Oorlog in de collegebanken – Jeroen Kemperman
Niet alle studenten waren ‘goed’ In het voorjaar van 1943 moesten alle Nederlandse studenten de beruchte ‘loyaliteitsverklaring’ tekenen. De autoriteiten spraken liever van een ‘onthoudingsverklaring’, omdat ze alleen hoefden te beloven de bezetter niet te dwarsbomen. Tegenstanders maakten ervan dat de ondertekenaars zich loyaal opstelden tegenover de bezetter. Dit heeft er ongetwijfeld aan bijgedragen...
Finis Germania – Rolf Peter Sieferle
De ongemakkelijke meningen van Sieferle Finis Germania kwam hoog binnen in de Spiegel-top 10 en werd er vervolgens weer vanaf gehaald. Daarmee was een rel geboren. Ondanks de zelfmoord van de auteur vloog het boek de winkels uit. Het is meer een collectie aforismen dan een essay, over het einde van Duitsland. Met zijn...
Nach Holland – Gerard Groeneveld
Duitse amateurfoto’s uit mei 1940 De verzamelwoede van Gerard Groeneveld levert met enige regelmatig bijzondere publicaties op over de Tweede Wereldoorlog. Zoals over ‘foute’ Nederlandse boeken en hun uitgevers, of over zangbundels van de NSB. De afgelopen tien jaar verzamelde Groeneveld amateurfoto’s die Duitse soldaten maakten tijdens de inval in Nederland in mei 1940....
Angst en vrijheid – Keith Lowe
Het lijkt onmogelijk de wereldwijde impact van de Tweede Wereldoorlog in één boek inzichtelijk te maken. En dat ook nog op een toegankelijke manier. Maar Keith Lowe heeft het geflikt. Het geheim van Angst en vrijheid is een combinatie van 25 indringende ooggetuigenverhalen en zijn eigen, bredere beschouwingen. Zo besteedt Lowe veel...
Nationale identiteit: veel trots, weinig kennis
Menig politicus heeft de mond vol van de Nederlandse identiteit. Maar wat houdt die eigenlijk in? Historisch Nieuwsblad besloot het de Nederlanders zelf te vragen in een enquête. We vroegen de deelnemers wat zij verstaan onder de Nederlandse identiteit én we polsten hun kennis van de Nederlandse geschiedenis. Dat de Nederlandse identiteit bestaat, lijdt geen...
Patrick Leigh Fermor
Tijdens de oorlog werkte de Engelse schrijver en avonturier Patrick Leigh Fermor voor een geheime legereenheid op Kreta. Hij zette er in 1944 de ontvoering op touw van de Duitse generaal Heinrich Kreipe. Een spectaculaire operatie, die hem wereldberoemd maakte. Een journalist typeerde Patrick Leigh Fermor als ‘een kruising tussen Indiana Jones, James Bond...
De held van: Gerdi Verbeet
Oud-Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet is voorzitter van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Ze bewondert Jacoba van Tongeren, de enige vrouw die aan het hoofd stond van een Nederlandse verzetsgroep, om haar ‘dienende’ leiderschapskwaliteiten. Wanneer maakte u kennis met Jacoba van Tongeren? ‘Bij toeval. Ik ben erg geïnteresseerd in loopbanen van vrouwen, in...
‘Als wij het niet doen, wie dan wel?’
Hoe kan het dat een groep die relatief zo klein was zo’n grote rol innam binnen het Nederlands verzet? Op die vraag stuitte schrijver en historicus Jeroen Kemperman. Hij deed onderzoek naar de rol van studenten in de Tweede Wereldoorlog en kwam al snel tot de conclusie dat de studenten van onmiskenbaar belang waren voor...
‘4 en 5 mei moeten alleen over WO2 gaan’
In de stelling reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Martin Sommer: ‘Wat in de discussie over 4 en 5 mei vaak wordt vergeten, is dat de betekenis van de Tweede Wereldoorlog wezenlijk is veranderd. En vooral dat wijzelf niet meer dezelfde mensen zijn als degenen die de oorlog herdachten...
Truus Wijsmuller
De Duitsers zagen Truus Wijsmuller als een verrückte Holländische. Maar voor duizenden Joodse kinderen was ze hun ‘tante Truus’. Ze organiseerde kindertransporten vanuit het Derde Rijk naar Engeland en redde zo talloze levens. Dit jaar wordt ze geëerd met een documentaire. De pijn om je kind te laten gaan, is onvoorstelbaar,’ zal moeder Franzi later...
Een balpen bestond nog niet
Een tv-kijker die in de jaren zeventig zit te zappen? Dat kan niet, want toen was er nog geen afstandsbediening. Toch telt menige roman dit soort onjuistheden. Annegreet van Bergen ontdekte een vreemde fout in een boek van W.F. Hermans. Een van de spannendste romans over de Tweede Wereldoorlog is ongetwijfeld De donkere kamer...