Jan Bank en Marita Mathijsen (red.),Plaatsen van herinnering. Nederland in de negentiende eeuw
De negentiende eeuw is hard op weg een volwaardige plaats te krijgen in de Nederlandse geschiedschrijving. Werd er vroeger nog wel eens eenzijdig verwezen naar de duffe geest van Jan Salie en vader Stastok om de eeuw te karakteriseren, dankzij groeiend en boeiend onderzoek komt er steeds meer dynamiek in ons beeld van de eeuw...
De Grote Archieventest
De afgelopen vijf jaar onderwierp Historisch Nieuwsblad in het zomernummer Nederlandse (en buitenlandse) historische musea aan een kwaliteitstest. Dit jaar test het blad voor het eerst de Nederlandse archieven. U doet historisch onderzoek? U pluist uw familieverleden na, of wilt alles weten over de geschiedenis van uw woonplaats? Dan gaat u naar een archief. Wij...
Het Nederlandse gildewezen
De econoom Adam Smith veroordeelde ze als ‘samenzweringen tegen de consument’, en achtte afschaffing noodzakelijk voor een waarlijk vrijemarkteconomie. Gilden hebben lange tijd een slechte naam gehad, als logge beroepsverenigingen die ouderwets en gesloten waren. Toch speelden ze eeuwenlang een zeer belangrijke rol in het leven van veel Europese stedelijke middenklassen. Lange tijd was de...
De schimmige begintijd van de islam
Over de historische Jezus weten we maar weinig zeker, van de historische Mohammed veel meer. Tenminste, dat is wat publicisten en journalisten ons dagelijks willen laten geloven. Maar wat staat er eigenlijk vast over het ontstaan van de islam? Als we teruggaan naar de bronnen, blijkt dat we weinig kunnen zeggen over de eerste eeuw...
Gezien: Websites
Fries Scheepvaartmuseum Octanten en sextanten, scheepsmodellen van palingaken en Friese doorlopers. Het Fries Scheepvaartmuseum heeft een grote collectie, die nu voor iedereen toegankelijk is op een vernieuwde website. Sinds 2004 is met financiële steun van de provincie Friesland en enkele particuliere fondsen hard gewerkt aan het fotograferen en scannen van de gehele museumcollectie. Alle objecten...
Een geschiedenis van het duister, Roger Ekirch, 396 p. De Bezige Bij, euro 29,90
Nooit werd er in de vroegmoderne tijd over prachtige zonsondergangen gerept, constateert de Amerikaanse historicus Roger Ekirch in zijn Nacht en ontij, een sociaal-culturele ‘geschiedenis van het duister’. De nacht, concludeert Ekirch, was een onheilspellend oord, beladen met angst: oeroud en kinderlijk soms, maar vaak ook voor reële gevaren als diefstal, brand, moord of ongelukken...
Abraham Kuyper. Een biografie. Jeroen Koch, 665 p. Boom, euro 39,50
Grote historische persoonlijkheden zijn doorgaans geen gemakkelijke heerschappen. De Franse generaal Charles de Gaulle was zo eigenwijs als hij lang was – en hij mat bijna twee meter. De Britse oorlogspremier Winston Churchill was in 1940 de juiste man op de juiste plaats, maar had voor het wel en wee van zijn gezin amper oog....
Brieven
De redactie nodigt u uit om uw mening te geven over artikelen die in het Historisch Nieuwsblad zijn verschenen. Zij behoudt zich het recht voor brieven in te korten. U kunt uw reacties sturen naar Postbus 256, 110 AG Diemen, of naar [email protected] Ontploffing In Historisch Nieuwsblad 2006/2 staat een onjuistheid in het onderschrift van...
Gezien: tentoonstelling
Fietsers naderen over een zandweg. Een man met hoed en een lange jas doet een stap naar voren en houdt een spiegelei op. Alle fietsers remmen. De eerste fietser toont trots zijn rijwielplaatje. De volgende heeft er geen en moet zijn rijwiel afstaan. Bedaard loopt de controleur ermee naar de kant van de weg. Het...
Barmhartige leugen
We hebben onze eigen kleine Historikerstreit. Ies Vuijsje schreef Tegen beter weten in. Hebben we tijdens de oorlog vanaf het begin van de deportaties al geweten van de holocaust of niet? De vraag is niet nieuw. Het antwoord erop evenmin. De drie mogelijke antwoorden – ‘ja’, ‘nee’, ‘een beetje’ – zijn alle al eens gegeven...
Was Richard Nixon de slechtste president van Amerika?
Een bekend gezelschapsspel onder geschiedschrijvers van de Verenigde Staten is de beantwoording van de vraag wie de beste Amerikaanse president was. Over de drie besten, Abraham Lincoln, George Washington en Franklin D. Roosevelt, bestaat eigenlijk geen verschil van mening. Over de volgorde na deze drie kan echter langdurig worden getwist. Veel minder interesse is er...
Het Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis na de oorlog
Honderdduizenden Nederlanders waren na de Tweede Wereldoorlog op zoek naar hun vermiste verwanten. Wat er met hen was gebeurd hoorden ze meestal van het Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis. In een enorme humanitaire en administratieve inspanning slaagde dat erin om het merendeel van de verzoeken om informatie te beantwoorden. 'In de...