BOEKEN: Han van Bree – De geest van het Oude Loo
In elk relaas over Nederland in de jaren vijftig duikt vroeg of laat de ‘Greet Hofmans-affaire’ op. Met zijn twee sterk contrasterende aspecten is het een klassieker. Aan de ene kant wordt het traditionele beeld van een gezapige en brave periode door de zichzelf censurerende (en dus onbegrijpelijk lang zwijgende) pers dramatisch bevestigd, aan de...
BOEKEN: Jan Fontijn – Onrust. Het leven van Jacob Israël de Haan
In 1991 dook in een VPRO-televisieprogramma plotseling een man op die vertelde op 30 juni 1924 de Nederlandse schrijver, zionist, ex-zionist en homoseksueel Jacob Israël de Haan te hebben vermoord. In de biografie van De Haan die Jan Fontijn nu publiceert, wordt nauwkeurig uit de doeken gedaan wat diens beweegredenen waren. De Haan was weliswaar...
BOEKEN: George Harinck – Aan het roer staat het hart
Eenzaam vierde ARP-leider Abraham Kuyper op zondag 29 oktober 1905 zijn 68ste verjaardag in Hotel Kist aan de haven van Sebastopol op de Krim. De vorige dag was hij per boot vanuit Odessa gearriveerd. Verjaardagspost ontving hij niet, omdat de Revolutie van 1905 inmiddels in volle gang was en verbindingen verbroken waren. De voorgaande week...
BOEKEN: Ariëtte Dekker – Leven op krediet. Anton Kröller (1862-1941)
De Rotterdamse ondernemer Anton Kröller is tegenwoordig vrijwel alleen nog bekend als de echtgenoot van Helene Kröller-Müller, de vrouw wier gigantische kunstcollectie de basis vormde voor het prachtige museum in Otterloo. Anton Kröller geldt in dit verband vooral als de man met de portemonnee, de zakenman die de aanschaf van al die Van Goghs, Cézannes...
BOEKEN: Philipe Sénac – Charlemagne et Mahomet, Michel Winock – François Mitterand
Sinds enkele jaren groeit de belangstelling voor de relaties tussen Europa en de islamitische wereld. Een fascinerend onderzoeksterrein, waarvoor vanwege de huidige politieke verwikkelingen veel aandacht is. Philippe Sénac buigt zich in Charlemagne et Mahomet: En Espagne over de relaties tussen de Karolingen en het door moslims veroverde Andalusië in de achtste en negende eeuw....
FILM: 1864
Met volkeren die zich wentelen in zelfgenoegzaamheid loopt het zelden goed af. Arrogantie en superioriteitsgevoel vertroebelen het zicht op de werkelijkheid, met desastreuze gevolgen. De Denen ervoeren het in 1864, toen ze verpletterend werden verslagen in de Tweede Deens-Pruisische Oorlog. De nederlaag was zo traumatisch dat Denemarken er grondig door veranderde. Het land keerde zich...
SIGNALEMENTEN FILM: Marguerite
Marguerite Xavier Giannoli Vanaf 15 oktober in de bioscoop Als een kraai zo vals zingen en toch carrière willen maken als operazangeres. Een raar streven, maar het was desondanks de ambitie van de Amerikaanse operazangeres Florence Foster Jenkins (1868-1944). Op YouTube is te horen hoe vals deze vrouw zong, maar daar dacht...
TENTOONSTELLING: Nationaal Monument Kamp Vught
Kun je een tentoonstelling over de werkkampen in de Sovjet-Unie houden in een voormalig SS-concentratiekamp? Een kamp waar tijdens de Duitse bezetting Joden en andere slachtoffers zijn opgesloten? Het gebeurt in elk geval bij het Nationaal Monument Kamp Vught. Hier is de expositie De Goelag. Terreur en willekeur in de Sovjet-Unie te zien. Er is...
De naoorlogse welvaart
De afgelopen zeventig jaar heeft West-Europa een periode van ongekende voorspoed en vrede gekend. Veel zaken waarvan mensen vroeger alleen durfden te dromen zijn nu heel gewoon. Nooit meer oorlog – vrede! Dat was een van de vurigste dromen die mensen in de jaren veertig en vijftig koesterden. Die droom is niet alleen wat betreft...
Een Oost-Duitse spion bij bondskanselier Willy Brandt
In 1974 bleek dat er een Oost-Duitse spion rondliep op het kantoor van bondskanselier Willy Brandt. Hij trad daarom af – tot zijn eigen grote spijt, maar ook tot die van de DDR. Het land had geprofiteerd van Brandts ontspanningspolitiek en hem soms zelfs gesteund. ‘Willy Brandt had de pretentie kanselier van de vrede te...
De echte Van Dale
Hoofdonderwijzer Johan Hendrik van Dale geldt als het brein achter het beroemde woordenboek, de Dikke Van Dale. Maar wie was hij eigenlijk? En was zijn rol als lexicograaf wel zo groot als vaak wordt aangenomen? Het doorgaans nogal slaperige Zeeuws-Vlaamse vestingstadje Sluis zag op donderdag 4 september 1924 zwart van de mensen. Zij...
Filips II (1527-1598)
De Spaanse koning Filips II heerste over een rijk waar de zon nooit onderging. Hij had moeite het overzicht te bewaren en probeerde het bestuur te centraliseren. Juist dat kostte hem uiteindelijk zijn rijkste gebiedsdeel, de Nederlanden. Op 31 maart 1578 verliet Juan de Escobedo het paleis van de prinses van Éboli. Hij was zo...