Alle artikelen
Wat is er nu leuker dan door eeuwenoude straten van een stadje te dwalen en je proberen voor te stellen hoe het er daar vroeger uitzag? Of door de ruïnes van een vervallen kasteel, of gewoon in je eigen vertrouwde omgeving? Dat is wat geschiedfilosoof Frank Ankersmit de sublieme historische ervaring noemt: zonder al te veel interpretatiefilters proberen te beleven hoe het vroeger geweest moet zijn. Tegen die ervaring kan geen tekst op. En voor wie vanuit zijn eigen huis het verleden wil beleven, is internet een handig hulpmiddel.
Het is alweer enige tijd geleden dat het Britse internetbedrijfje We Are What We Do samen met Google de website historypin.com lanceerde. De opzet van de site is even eenvoudig als doeltreffend. Iedereen kan zijn eigen historische foto’s op de site zetten. Die foto’s worden op een wereldkaart ‘vastgepind’, op de plek waar ze ooit zijn genomen. Door over de kaart te lopen of te zoeken op plaats en eventueel jaartal zijn tal van mooie foto’s te vinden.
Met hulp van Googles dienst Street View is het ook mogelijk oude foto’s over het moderne straatbeeld te leggen, zodat je ziet hoe het er ooit op die plek uitzag. Vergelijk de huidige statige Amsterdamse kade van de Amstel maar eens met hoe het er daar vroeger aan toeging. Op een van de historische foto’s is te zien hoe een enorm schip gelost wordt, vlak bij het Waterlooplein.
Historypin is al zeker een jaar in de lucht, maar het is duidelijk dat er nog veel meer foto’s nodig zijn om de site in Nederland tot een succes te maken. In Amerika is er al veel meer aanbod. Dus hebt u nog wat oud beeldmateriaal liggen? Bij Historypin zouden ze er maar wat blij mee zijn. Bezoekers hebben de mogelijkheid foto’s die ze insturen te voorzien van spannende persoonlijke verhalen.
Een andere mooie website die ook al enige tijd te raadplegen is, maar beduidend betere vooruitgang heeft geboekt, is het Nederlandse initiatief watwaswaar.nl. Deze site maakt het erg gemakkelijk om een beeld te krijgen van ons land in vroeger tijden. Selecteer een plek met een simpele muisklik en u hebt direct tientallen historische kaarten van het gebied tot uw beschikking. Een kadastrale kaart van Haarlem uit 1877, bijvoorbeeld. Wat nu een nieuwbouwwijk is was toen een kale drassige vlakte. Buiten het huidige oude centrum was er nauwelijks bebouwing.
Een handig uitrolmenu geeft de mogelijkheid te kiezen wat voor kaarten getoond moeten worden. Wilt u alleen topografische kaarten of juist gedetailleerde militaire stafkaarten? Aardig is dat er ook historische luchtfoto’s beschikbaar zijn. Veel daarvan zijn gemaakt tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Britse luchtmacht.
Wat betreft gebruikersvriendelijkheid is er nog een aantal stappen te nemen. Zo maakt de overzichtskaart een nogal rommelige indruk en is het niet altijd duidelijk van welk gebied er wel en geen kaarten beschikbaar zijn. Niettemin heeft watwaswaar.nl een hoop leuke informatie te bieden. Bezoekers kunnen bijvoorbeeld in de kaarten van het kadaster terugzoeken wie er vroeger in hun huis hebben gewoond en wat het waard was.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Website: Een sublieme ervaring
Wat is er nu leuker dan door eeuwenoude straten van een stadje te dwalen en je proberen voor te stellen hoe het er daar vroeger uitzag? Of door de ruïnes van een vervallen kasteel, of gewoon in je eigen vertrouwde omgeving? Dat is wat geschiedfilosoof Frank Ankersmit de sublieme historische ervaring noemt: zonder al te...
Tentoonstelling: Welkom in Beter-je-leven-huizen
Gevangenisdorp Veenhuizen was tot 1981 hermetisch afgesloten van de buitenwereld. Nu is het er open en landelijk. ‘Weids’ staat in een folder, maar dat is het woord niet. Veenhuizen heeft iets bescheidens en praktisch. Bomen en struiken staan lekker logisch rechtoe rechtaan, langs wegen en vaarten, alles in hoeken van negentig graden. De opvallend hoge,...
‘Nederland deed het zo slecht nog niet’
Avondschot is het derde omvangrijke boek van J.J.P. (Joop) de Jong over de Nederlandse koloniale aanwezigheid in de Oost. Als voormalig hoofd van het Bureau Indonesië en Azië-deskundige bij het ministerie van Buitenlandse Zaken schreef hij eerder zijn dissertatie Diplomatie of strijd. Het Nederlands beleid tegenover de Indonesische Revolutie 1945-1947 (1988) en het overzichtswerk De...
Gereformeerde stalinisten
Godsdienst leidt dikwijls tot ruzie en kerkscheuring. Neem de gereformeerde kerken vrijgemaakt, een nog altijd bestaand en redelijk bloeiend kerkgenootschap dat rond de 130.000 zielen telt. Dat kerkgenootschap ontstond door een al langer bestaand verschil over de zogenoemde ‘veronderstelde wedergeboorte’: hadden alle gedoopte kinderen deel aan het verbond met God of alleen die kinderen die...
Een onopvallend provinciestadje
Wie in de oude stad van Jeruzalem besluit om eens een dagje te besteden aan het bezichtigen van architectuur uit de tijd van de Mammelukken (1250-1517), kan op verraste reacties van de lokale bewoners rekenen. Hij staat in de verkeerde straten stil voor veronachtzaamde gebouwen. Toeristen kennen hun plaats. Ze volgen gebaande wegen en de...
Persmuskieten in de tropen
Precies tien jaar na het eerste deel van zijn magnum opus heeft pershistoricus Gerard Termorshuizen nu het afsluitende tweede deel gepubliceerd. Daarmee is de geschiedenis van de Nederlands-Indische pers tussen 1744 en 1942 compleet en zeer nauwgezet in kaart gebracht. Het wachten is nu nog op het staartje dat de postkoloniale Nederlandstalige pers tussen 1942...
Eerherstel voor puriteinen
De cynische commentator H.L. Mencken heeft het Amerikaanse puritanisme eens omschreven als ‘the haunting fear that someone, somewhere, may be happy’. Dat aforisme is het klassieke voorbeeld geworden van de manier waarop vanaf de negentiende eeuw algemeen is afgerekend met de puriteinse voorouders als zwartgallige, autoritaire en vooral hypocriete onderdrukkers van alle vrijheden en geneugten....
Signalementen
De lange twintigste eeuw. Van 1870 tot hedenPieter Caljé en Jaap den Hollander732 p. Spectrum, € 29,99Dit is de elfde, geheel herziene druk van een boek dat oorspronkelijk verscheen onder de titel De nieuwste geschiedenis. Het is een handboek over de veranderende positie van Europa in de wereld. Het begint bij de Frans-Duitse oorlog van...
Een onbenutte kans
Onlangs werd ik attent gemaakt op een publicatie getiteld [i]Het Saramacca-project[/i], met als ondertitel: [i]Een plan van joodse kolonisatie in Suriname[/i]. De publicatie is een proefschrift van A. Heldring, die op dit onderwerp promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het proefschrift ( 250 bladzijden) is in 2010 als handelseditie verschenen bij Uitgeverij Verloren te Hilversum (ISBN...
De meedogenloze Lenin
Bij velen leeft het beeld van Vladimir Iljitsj Oeljanov als nobele socialist, die gedreven door humanitaire idealen een samenleving nastreefde waarin welvaart en politieke invloed op rechtvaardige wijze waren verdeeld. In werkelijkheid juichte Lenin de moordpartijen van zijn bolsjewieken toe, en legde hij de fundamenten voor Stalins totalitaire politiestaat. De speelfilm Taurus (2001) van de...
Eva Braun wist precies wat ze wilde
Zou over Eva Braun, de maîtresse van Adolf Hitler, ook zoveel geschreven zijn als zij niet samen met de dictator op 30 april 1945 zelfmoord had gepleegd in de Führerbunker in Berlijn? Waarschijnlijk niet. Over geen andere vrouw in het leven van de zelfverklaarde vrijgezel Hitler zijn zoveel boeken verschenen als over Braun, die stierf...
Boeken onder censuur
Een Britse uitgeverij herschrijft boeken van Roald Dahl en haalt 'beledigend' taalgebruik uit zijn werk. Censuur is al zo oud als de boekdrukkunst zelf.
