Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

Ergens tussen de late veertiende en de vroege zestiende eeuw reisde iemand uit Afrika, of vanaf het Arabisch schiereiland, naar Brugge. In zijn lijf droeg hij parasitaire wormpjes mee van de soort schistosoma mansoni, die problemen kan veroorzaken aan de ingewanden. In Brugge poepte hij eitjes van deze dieren uit en zo belandden ze in een beerput, waar onderzoekers een half millennium later een exemplaar aantroffen, waarover ze recent schreven in Medieval Archaeology.  

De parasiet illustreert dat Brugge rond de vijftiende eeuw al verbonden was met verre delen van de wereld. Ander bewijs komt van pollen van de kruidnagelplant die alleen op de Molukken groeide, parfumflesjes uit het Nabije Oosten en resten van luxe etenswaren uit het mediterrane gebied, zoals rijst, granaatappels en olijven. Ook honing haalden de welgestelde gebruikers van het pand bij de beerput waarschijnlijk uit het zuiden. Dat concluderen de onderzoekers uit tal van pollen van mediterrane planten die doorgaans niet worden gegeten en waarschijnlijk door bijen in de honing zijn gestopt. 

Beeld: De Brugse haven. Miniatuur uit een getijdenboek van Simon Bening, circa 1525.

De Brugse haven
De Brugse haven
Nieuws

Brugge was al vroeg een wereldstad 

Ergens tussen de late veertiende en de vroege zestiende eeuw reisde iemand uit Afrika, of vanaf het Arabisch schiereiland, naar Brugge. In zijn lijf droeg hij parasitaire wormpjes mee van de soort schistosoma mansoni, die problemen kan veroorzaken aan de ingewanden. In Brugge poepte hij eitjes van deze dieren uit en zo belandden ze in...

Lees meer
Nixon en Mitchel
Nixon en Mitchel
Artikel

Trump is niet de eerste president die zijn Attorney General onder druk zet

Trump is niet de eerste president die druk uitoefent op zijn minister van Justitie. In 1973 wilde Nixon dat zijn Attorney General een einde maakte aan het Watergate-onderzoek. Vorige week ontsloeg president Trump de federale openbare aanklager in Virginia, een paar maanden eerder door hem benoemd, omdat die weigerde een vermeende vijand van de president...

Lees meer
De Mauricomorion, een beest met het gezicht van een mens en het lijf van een leeuw
De Mauricomorion, een beest met het gezicht van een mens en het lijf van een leeuw
Beeldessay

Jacob van Maerlant vulde zijn natuurencyclopedie met eenhoorns, leeuwen en kannibalen

Mensen met één gigantische voet, een eenhoorn die alleen door een maagd gevangen kan worden of een steen die honger en dorst verdrijft. Dit alles staat, naast meer bekende wezens als leeuwen en zeehonden, in de natuurencyclopedie Der naturen bloeme (‘Het mooiste uit de natuur’) van Jacob van Maerlant. Het is de eerste grote natuurencyclopedie...

Lees meer
Schilderij van Venetië in het Mauritshuis
Schilderij van Venetië in het Mauritshuis
Reportage

Britse adel kocht kisten vol kunst tijdens grand tour door Europa

Britse edellieden maakten in de zeventiende en achttiende eeuw een grand tour door Europa. Om hun culturele smaak te verfijnen, maar ook om kunst voor thuis aan te kopen. De schatten uit drie Britse landhuizen zijn dit najaar te zien in het Mauritshuis. Na een rit over lieflijke Engelse landweggetjes doemt ineens het majestueuze Holkham...

Lees meer
Lilian van der Goot
Lilian van der Goot
Interview

Lilian Posthumus-van der Groot: feministe met een eigen stem 

Lilian Posthumus-van der Goot was de eerste gepromoveerde vrouwelijke econoom van Nederland, stond aan de basis van het Internationaal Archief voor de Vrouwenbeweging (tegenwoordig onderdeel van kennisinstituut Atria), maakte baanbrekende radio en vocht voor vrede. Ze gaf een stem aan een brede groep vrouwen.  Dat laat Antia Wiersma zien in haar proefschrift over de toonaangevende...

Lees meer
Man en vrouw trekken elkaars kleding aan
Man en vrouw trekken elkaars kleding aan
Nieuws

Transgenders zouden aan wanen lijden 

Eind negentiende eeuw zochten wetenschappers naar woorden en begrippen om mensen te beschrijven die we tegenwoordig transgender zouden noemen. Een belangrijk deel van de behandelaars beschouwde genderdysforie als een waan.  Dat laat Diederik Janssen (Universiteit Maastricht) zien in het tijdschrift Medical History.  De belangstelling voor mensen die zich anders gedroegen dan op basis van hun geboortegeslacht...

Lees meer
Piramide in Chichén Itzá, de belangrijkste Maya-stad in de tiende eeuw
Piramide in Chichén Itzá, de belangrijkste Maya-stad in de tiende eeuw
Nieuws

Maya’s vluchtten voor droogte

Toenemende droogte leidde tot de neergang van de Mexicaanse Maya-cultuur in de tiende eeuw na Christus. Soms viel er wel dertien jaar achter elkaar te weinig regen, zo blijkt uit nieuw onderzoek naar de groei van stalagmieten.  Stalagmieten groeien in grotten doordat water naar beneden druppelt en mineralen achterlaat op de kegel. Zo ontstaan laagjes,...

Lees meer
Ludwik Lejzer Zamenhof
Ludwik Lejzer Zamenhof
Artikel

Esperanto moest een taal voor de vrede worden

Als iedereen dezelfde taal sprak, zou er nooit meer oorlog zijn. Tenminste, dat hoopte Ludwik Lejzer Zamenhof, de bedenker van het Esperanto. Hij werd geboren in een Joods getto in het Russische deel van Polen. ‘Niemand heeft zo sterk behoefte aan een neutrale menselijke taal als een Jood.’ ‘Saluton! Kia estas la vetero?’ Op het...

Lees meer
Het grote radiodebat in de Rooie Haan van de VARA aan de vooravond van de parlementaire verkiezingen met de lijsttrekkers van de drie grote partijen CDA, VVD en PvdA. Opiniepeiler Maurice de Hond zit achter de computer. Conmodore 64. Hij verzamelt gegevens en stemvoorkeuren en voorspelt de verkiezingsuitslag
Het grote radiodebat in de Rooie Haan van de VARA aan de vooravond van de parlementaire verkiezingen met de lijsttrekkers van de drie grote partijen CDA, VVD en PvdA. Opiniepeiler Maurice de Hond zit achter de computer. Conmodore 64. Hij verzamelt gegevens en stemvoorkeuren en voorspelt de verkiezingsuitslag
Artikel

Hoe de peilingen de politiek gingen bepalen

Zolang er verkiezingspeilingen worden gehouden in Nederland, zolang klinkt er kritiek. Ze zouden onnauwkeurig zijn, of de uitslag te veel sturen. Maar na tachtig jaar is de kans klein dat de politieke peiling ooit weer zal verdwijnen. Bij verkiezingen behaalde de PVV de afgelopen decennia geregeld meer zetels dan de peilingen vooraf hadden voorspeld. Analisten...

Lees meer
The West met Kevin Costner
The West met Kevin Costner
Interview

Kevin Costner: ‘We vertellen het eerlijke verhaal over het Amerikaanse Westen’

Oscar-winnaar Kevin Costner heeft een achtdelige documentaire gemaakt over de Amerikaanse expansie westwaarts. De serie is vanaf 2 oktober te zien via The HISTORY Channel. Costner werkte samen met historicus en Pulitzer Prijs-winnaar Doris Kearns Goodwin. The West biedt volgens Costner ‘een portret van de Amerikaanse westelijke grensverlegging en van de mensen in die tijd,...

Lees meer
Sun Tzu
Sun Tzu
Artikel

Sun Tzu: de gedroomde veldheer

Sun Tzu, de grote Chinese militair en strateeg, heeft miljoenen militairen, MBA-studenten en managers geïnspireerd met De kunst van het oorlogvoeren. Maar achter wie lopen ze eigenlijk aan?  Alles begint met zijn naam. Sun Tzu klinkt goed. Compact en assonant; het rolt van de tong, met die verleidelijk fricatieve tzzz in het midden. Had hij...

Lees meer
Demonstratie van antifa
Demonstratie van antifa
Interview

Beatrice de Graaf over Antifa-besluit: terrorisme is een gevaarlijk begrip in handen van de overheid

‘Een schok’, zo omschrijft historicus Beatrice de Graaf het besluit van de Tweede Kamer om de Antifa-beweging als terroristische organisatie aan te merken. ‘Het is een historische breuk met alle zorgvuldigheid en visie die de Nederlandse overheid in de afgelopen eeuw heeft toegepast bij het bestrijden van politiek geweld.’ Als De Graaf het nieuws uit...

Lees meer
Loginmenu afsluiten