Home Maya’s vluchtten voor droogte

Maya’s vluchtten voor droogte

Toenemende droogte leidde tot de neergang van de Mexicaanse Maya-cultuur in de tiende eeuw na Christus. Soms viel er wel dertien jaar achter elkaar te weinig regen, zo blijkt uit nieuw onderzoek naar de groei van stalagmieten. 

Piramide in Chichén Itzá, de belangrijkste Maya-stad in de tiende eeuw
Piramide in Chichén Itzá, de belangrijkste Maya-stad in de tiende eeuw.

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 23 september 2025

Update 24 oktober 2025

Stalagmieten groeien in grotten doordat water naar beneden druppelt en mineralen achterlaat op de kegel. Zo ontstaan laagjes, waarvan de samenstelling kan vertellen hoe nat of droog het ter plekke was in verschillende jaren, en zelfs in verschillende seizoenen. Wetenschappers schrijven in Science Advances over hun onderzoek aan een stalagmiet uit Yucatan, die sporen vertoonde van jarenlange droogtes in de tiende eeuw. Een zo’n periode hield maar liefst dertien jaar aan, van circa 929 tot circa 942. 

Dat het in die jaren droog was in de laaglanden in het zuidoosten van het huidige Mexico, wisten onderzoekers al. Ze vermoeden een verband tussen gebrek aan water en het feit dat Maya-steden in de laaglanden in die periode werden verlaten. Maar de kennis over de droogte is nog niet erg gedetailleerd. Door stalagmieten te bestuderen kan behoorlijk nauwkeurige informatie worden verkregen, zo bewijst het onderzoek in Yucatan. Ook kan de groei van stalagmieten op verschillende locaties worden gemeten en met elkaar vergeleken. Door de resultaten te combineren met archeologische gegevens over de steden waar het culturele leven terugliep of waar de bewoners vertrokken, kunnen wetenschappers beter begrijpen wat er gebeurde met de Maya’s van de laaglanden.   

Beeld: Piramide in Chichén Itzá, de belangrijkste Maya-stad in de tiende eeuw.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2025

Nieuwste berichten

Opening van de nieuwe tentoonstelling Schip vol raadsels bij Huis van Hilde.
Opening van de nieuwe tentoonstelling Schip vol raadsels bij Huis van Hilde.
Recensie

Puzzelstukken van het Palmhoutwrak

De ontdekking van een scheepswrak bij Texel zorgde tien jaar geleden voor veel commotie. Een tentoonstelling in het Huis van Hilde houdt het bij het voornaamste: de opgedoken voorwerpen, die nieuwe kennis opleveren over de zeventiende eeuw. Het tentoonstellingszaaltje is zwart geschilderd, bespikkeld met witte bollen. Door een continu gebubbel in de hoek weet je:...

Lees meer
Karel de Grote verslaat de Saksen. Miniatuur uit een veertiende-eeuws Frans manuscript.
Karel de Grote verslaat de Saksen. Miniatuur uit een veertiende-eeuws Frans manuscript.
Recensie

Waarom werd Europa dominant?

Europa kon sinds de Middeleeuwen een dominante positie in de wereld verwerven dankzij zijn staatkundige fragmentatie en christelijke cultuur, betoogt Marcel Hulspas. Dat verhaal is niet origineel, maar Hulspas vertelt het levendig. Onbewust onderschrijven veel mensen dat wat historici de ‘Whig interpretation of history’ noemen: omdat het nu eenmaal zo gelopen is, moest het blijkbaar...

Lees meer
Willem Lodewijk van Nassau verovert de Burcht Wedde in 1593.
Willem Lodewijk van Nassau verovert de Burcht Wedde in 1593.
Recensie

Willem Lodewijk van Nassau: vergeten leider van de Opstand

Behalve Johan van Oldenbarnevelt en prins Maurits was er nog een derde hoofdaanvoerder van de strijd tegen de Spaanse koning. Over deze Willem Lodewijk van Nassau is nu een biografie verschenen. Willem Lodewijk van Nassau was de oudste zoon van Johan VI van Nassau-Dillenburg, een jongere broer van Willem van Oranje. In Friesland staat hij...

Lees meer
Beatrice de Graaf
Beatrice de Graaf
Column

Wie stuurt de spion om een boodschap?

Bij spionage stel je je misschien James Bond-achtige praktijken voor, zoals geheim agenten achter kranten met een gaatje erin, die hun berichten in dead letter boxes achterlaten. In het geval van hedendaagse intelligence denk je wellicht aan minidrones, nanobugs en terughackers. Toch is het boodschappenlijstje van een spion vele malen relevanter en spannender dan de...

Lees meer
Loginmenu afsluiten