Alle artikelen
Ubbi de Fries behoort tot de historische figuren over wie niets met zekerheid te zeggen valt. Zoveel wordt duidelijk uit het vermakelijke boek van Luit van der Tuuk over deze Vikingvoorman.
Was Ubbi afkomstig van Walcheren (behorend tot de kuststreek Frisia) of was hij een Deen? Maakte hij deel uit van het heidense grote leger dat in 865 Engeland aanviel of was hij op dat moment aan de kusten van Jutland? En bij welke veldslag sneuvelde hij? We weten het niet. Zoveel bronnen, zoveel tegenstrijdigheden. Uiteindelijk is het Van der Tuuk vooral om de legendevorming rondom zijn protagonist te doen. Vrome monniken als Abbo van Fleury zagen in Ubbi de personificatie van de duivel, maar Saxo ‘de Geleerde’ (een Deen) herkende in hem een ‘onverschrokken held’.
Van der Tuuk neemt Ubbi de Fries als leidraad om de geschiedenis van de Vikingen te vertellen. Daarbij weet hij heel wat feit en fictie te scheiden. Nee, de Vikingen droegen geen gehoornde helmen, die kregen ze pas van Richard Wagner in het midden van de negentiende eeuw toebedeeld. Ook weet hij saillante details te vermelden, zoals de aanwezigheid van vrouwelijke krijgers in de Vikingenlegers. DNA-onderzoek in Scandinavische graven wijst dat uit. Op Björkö werd een volledige wapenuitrusting aangetroffen in het graf van een vrouw. Hoewel patriarchaal, was de Scandinavische samenleving vrij egalitair in de verhouding tussen mannen en vrouwen.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Van der Tuuk vertelt hoe in het kielzog van de handelsroutes van de Noormannen een klasse van outlaws en avonturiers ontstond die strooptochten ondernamen. In eerste instantie beperkten deze ‘Vikingen’ (vrij vertaald: plunderaars) zich tot de kuststreken van Europa, maar uiteindelijk groeiden hun expedities tot complete veroveringsoorlogen uit.
Als lezer bekruipt je het gevoel dat Van der Tuuk op twee gedachten hinkt. Hij wil een algemene geschiedenis van de Vikingen in Europa vertellen, maar ook leven en legende van Ubbi de Fries beschrijven. Dat geeft het boek iets onevenwichtigs. Boeiend is het wel. Van der Tuuk heeft een vlotte pen en weet zijn kennis van de vroege Middeleeuwen enthousiasmerend voor het voetlicht te brengen.
Ubbi de Fries. Scheldevikingen in het grote heidense leger
Luit van der Tuuk
224 p. Omniboek, € 22,99
Beeld: Ubbi en zijn broer Ivar de Beenloze vechten met christenen. Manuscript uit de vijftiende eeuw.
Het raadsel van Ubbi de Fries
Ubbi de Fries behoort tot de historische figuren over wie niets met zekerheid te zeggen valt. Zoveel wordt duidelijk uit het vermakelijke boek van Luit van der Tuuk over deze Vikingvoorman. Was Ubbi afkomstig van Walcheren (behorend tot de kuststreek Frisia) of was hij een Deen? Maakte hij deel uit van het heidense grote leger...
‘Zuid-Afrika zocht de expertise van Friese boeren’
Als kind vond Froukje Santing op de zolder van haar Friese oma een boek met een krabbel op het schutblad ‘Boerenoorlog 1903’. Het wakkerde de nieuwsgierigheid aan naar haar opa, haar pake Gerben, die begin twintigste eeuw anderhalf jaar in Zuid-Afrika had doorgebracht. Na de Boerenoorlog zaten Zuid-Afrikanen verlegen om vee en kochten ze Friese...
Download de minispecial over de verkiezingen
De campagnes voor de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober draaien op volle toeren. In de gratis digitale special Stemmen voor Nederland leest u verhalen over de geschiedenis van de verkiezingen. In deze gratis special: Vul uw e-mailadres in en u kunt direct de special downloaden.
Rechtse partijen schilderen de PvdA ook nu weer af als een gevaar
Na de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober zijn GroenLinks-PvdA en VVD mogelijk beide nodig om een werkbare coalitie te vormen. Maar VVD-leider Dilan Yesilgöz laat weten dat ze niets voelt voor de linkse ‘radicale krachten’. Rechtse partijen hebben links vaker verketterd, maar ze zijn er dikwijls mee gaan regeren. CDA-leider Maxime Verhagen verwees in 2010...
Het halve gezin stierf aan cholera
Negentiende-eeuws Nederland werd geteisterd door ziektes en grote delen van de bevolking leefden in erbarmelijke omstandigheden. Owen Lammertink en Mayra Murkens laten zien hoe moeizaam ziektes werden bestreden. Soms lijkt het lezen van geschiedenisboeken op ramptoerisme. Dan zit je in je behaaglijke woning of op een idyllisch vakantieadres en lees je over oorlog, genocide, bloedig...
‘Het Witte Huis wil deze geschiedenis wegpoetsen en doen alsof het niet gebeurd is’
Het Witte Huis eist dat een National Park de iconische slavernijfoto The Scourged Back uit zijn tentoonstelling verwijdert, meldt The Washington Post. Volgens historicus Karwan Fatah-Black is de redelijkheid verdwenen uit het Amerikaanse beleid. Trump wil dat musea afbeeldingen en informatiebordjes met betrekking tot het Amerikaanse slavernijverleden weghalen omdat ze een ‘destructieve ideologie’ zouden promoten. ‘Al bij zijn...
Claartje Bunnik: ‘130 jaar later hield ik hetzelfde vogeltje vast’
Claartje Bunnik beschreeft het leven van een koloniaal echtpaar. ‘Wat hen verbond was de zucht naar avontuur.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Het gevoel dat ik in direct contact sta met het verleden overvalt me regelmatig. Het moment dat me dat voor het eerst overkwam, staat me nog levendig voor...
Militairen als politie inzetten: Trump wil het, Nederland doet het
President Trump heeft in een toespraak tot al zijn generaals gezegd dat hij het Amerikaanse leger wil inzetten in ‘gevaarlijke steden’. Tegenstanders waarschuwen voor militarisering van de politie. Het debat speelde ook in Nederland in de jaren tachtig. Aanleiding was de ontruiming van een aantal Nijmeegse kraakpanden door de Koninklijke Marechaussee. De binnenstad van Nijmegen...
De ongrijpbare Josef Mengele
Wat dreef Josef Mengele? De zwart-witfilm Das Verschwinden des Josef Mengele probeert deze ‘Engel des doods’ te doorgronden, maar slaagt daar slecht in. De verfilming van de non-fictieroman van Olivier Guez blijft aan de oppervlakte. De Russische regisseur Kirill Serebrennikov wilde ‘de camera in het brein van Mengele zetten en zijn motivatie laten zien’. Hij...
Dat de Amerikaanse democratie kwetsbaar is, zag deze Franse bezoeker al twee eeuwen geleden
In zijn reisverslag Over de democratie in Amerika uit 1835 legt Alexis de Tocqueville de vinger op gevaren die het politieke systeem van binnenuit bedreigen. Bijna tweehonderd jaar later klinken zijn waarschuwingen profetisch. Wie in 2025 de kranten openslaat, kan er moeilijk omheen: de zorgen om het democratische bestel in de Verenigde Staten groeien met...
De industriële revolutie van het kwaad
Het gebeurt niet vaak dat ik een museum voortijdig verlaat. Maar het Castello van de Italiaanse stad Rovereto kon ik na nóg een zaal niet meer aan. Dus vroeg ik een medewerker naar de uitgang. ‘Vindt u het museum niet interessant?’ informeerde ze met een bezorgde blik in de ogen. Nee, integendeel, het museum voor...
One to One: John Lennon en Yoko Ono als activisten
Een documentaire over John Lennon en Yoko Ono? Is over The Beatles en het legendarische koppel niet alles getoond en gezegd? Dat zou je denken, maar One to One: John & Yoko focust op een minder bekende episode in het leven van het stel. Nadat The Beatles in 1970 uit elkaar waren gevallen, verruilden Lennon...
