Alle artikelen
Hoe ziet de ideale vader eruit? Dat verschilt per periode, zo constateert de Amerikaanse historicus Augustine Sedgewick.
Toen de zoon van Sedgewick werd geboren in de zomer van 2017, was het proces tegen Bill Cosby groot nieuws. Deze acteur was ooit de ideale vader in de legendarische Cosby Show, maar werd nu vervolgd wegens misbruik van tientallen vrouwen. In hetzelfde jaar barstte #MeToo los. Sedgewick realiseerde zich dat de voorbeelden van mannelijkheid en vaderschap zoals hij die in zijn jeugd had gekend niet meer pasten.
De jaren daarop onderzocht hij opvattingen over vaderschap van beroemde historische figuren, van Aristoteles en Hendrik VIII tot Charles Darwin en Bob Dylan. Het resultaat is Fatherhood, een intrigerend en soms vermakelijk verslag van de manier waarop deze grootheden hun privéleven en hun overtuigingen op één lijn probeerden te brengen.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Van de Oudheid tot ongeveer 1800 gold de vader als de belangrijkste opvoeder. Romeinse vaders waren als hoofd van de huishouding de enigen die een pasgeboren baby konden erkennen. Deden ze dat niet, dan werd het kind verstoten. Christelijke vaders zagen toe op de zedelijke ontwikkeling van hun nageslacht. Volgens kerkvader Augustinus brachten vaders de erfzonde over op hun kinderen, maar konden ze die afwenden door hen te laten dopen.
Bioloog Charles Darwin – verwekker van tien kinderen – wees op het principe van seksuele selectie. Hij meende dat vaders door mooie, gezonde vrouwen te kiezen de gezondheid van hun nageslacht bepaalden en zo bijdroegen aan perfectionering van de samenleving. Psychiater Sigmund Freud was zorgelijker over de rol van vaders: ze waren zo dominant dat kinderen zich wel tegen hen moesten afzetten. En precies dat deed popzanger Bob Dylan: hij wilde niets meer te maken hebben met zijn burgerlijke vader. Ondertussen trok hij zich wel jarenlang met zijn eigen gezin terug in the middle of nowhere om het te beschermen tegen de publiciteit. Totdat zijn huwelijk klapte en hij alle vastigheid losliet. Hij koos voor de rol die veel van zijn generatiegenoten omarmden: die van de vader zonder verantwoordelijkheid.
Maar dat is inmiddels achterhaald. De trend die in de loop van de negentiende eeuw begon, heeft doorgezet: de moeder werd in die jaren de belangrijkste opvoeder. Pedagogische boeken gingen zich op haar richten. En mannen, die tegenwoordig ook zorgen, oriënteren zich op haar gedrag. Zo is vaderschap meer op moederschap gaan lijken. Dat wordt onbedoeld ook bevestigd door de zoon van Sedgewick. Toen hij het jongetje vroeg hoe de ideale vader eruitziet, antwoordde het kereltje: hij moet grappig zijn en goed kunnen knuffelen.
Fatherhood. A History of Love and Power
Augustine Sedgewick
306 p. Scribner, € 19,68
Beeld bovenin: Schilder Eugène Manet met zijn dochter, circa 1881. Schilderij door Berthe Morisot.
Vaders zijn zich meer als moeders gaan gedragen
Hoe ziet de ideale vader eruit? Dat verschilt per periode, zo constateert de Amerikaanse historicus Augustine Sedgewick. Toen de zoon van Sedgewick werd geboren in de zomer van 2017, was het proces tegen Bill Cosby groot nieuws. Deze acteur was ooit de ideale vader in de legendarische Cosby Show, maar werd nu vervolgd wegens misbruik...
Download de minispecial over Suriname, dat 50 jaar geleden onafhankelijk werd
Op 25 november is het vijftig jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. In de gratis digitale special Suriname 50 jaar vrij leest u verhalen over de bewogen geschiedenis van het land. In deze gratis special: Vul uw e-mailadres in en u kunt direct de special downloaden.
‘Mensen zijn wolven pas later als bedreiging gaan zien’
Toen de eerste wolven zich in 2019 in Nederland vestigden, overheerste het enthousiasme. Maar dat is inmiddels omgeslagen. Op de Utrechtse Heuvelrug hebben jagers een wolf doodgeschoten die betrokken was bij incidenten. De reacties volgen de politieke scheidslijnen. De rechtse partijen zijn tegen de wolf, de progressieve willen het dier beschermen, constateert Dik van der...
Hoe Soedan een plunderstaat werd
In de negentiende eeuw onderwierpen de Ottomanen de inwoners van het huidige Soedan. Zo ontstond een kunstmatige staat die alleen in het voordeel werkt van een parasitaire elite. Zij zet het oude Ottomaanse systeem van patronage, intimidatie en plundering nog altijd voort. Het is 20 januari 1841. De tweede Ottomaanse expeditie naar de dan nog...
Druggebruik werd een taboe
De geschiedenis van drugs in Nederland onderzoeken vanuit het perspectief van de gebruikers. Dat is wat een groep historici twee jaar lang heeft gedaan. ‘We willen druggebruik niet romantiseren, we willen het ook niet verketteren, we willen het begrijpen,’ zegt Gemma Blok, projectleider van Drugs Monologen. Onder leiding van Blok, die hoogleraar is aan de...
Amerikanen grijpen steeds terug op de Monroe-doctrine
Met raketten brengt het Pentagon het ene na het andere Venezolaanse schip tot zinken. Trump dreigt met militair ingrijpen om drugsbendes in Venezuela te bestrijden, maar critici denken dat hij uit is op een regime change. Volgens emeritus hoogleraar Patricio Silva zijn we getuige van Trumps interpretatie van de Monroe-doctrine. Dat buitenlands beleid stamt uit...
We hebben weer salons nodig om de goede gesprekken te voeren
Het contrast kon niet groter zijn. Enerzijds de serene salon in Hotel d’Avary, het achttiende-eeuwse stadspaleis waar de Nederlandse ambassadeur in Parijs resideert. En waar ambassadeur Jan Versteeg een Frans-Nederlands gezelschap van wetenschappers en beleidsmakers had uitgenodigd om in alle rust en beslotenheid in gesprek te gaan over de internationale betrekkingen. We spraken over politiek...
Niet iedereen was blij met de Kliko: ‘Mensen donderen hun vuil in die emmer en laten zich niet meer zien’
Drie of vier grote plastic bakken op wieltjes in de tuin: niemand kijkt er meer van op. Maar de ontvangst van de ‘vuilbak’ in de jaren zeventig en tachtig was niet altijd enthousiast. Ondingen zijn het, mopperde een ouder echtpaar dat op een flatje driehoog in Sneek woonde. In de Leeuwarder Courant mochten ze in...
De macht van de landsadvocaat
Nee, de raadpensionaris of landsadvocaat was geen ‘minister-president van de Republiek’. Arnout van Cruyningen legt uit hoe het wel zat. Wie weet nog wie Aert van der Goes, Paulus Buys, Adriaen Pauw, Gaspar Fagel, Isaäc van Hoornbeek of Pieter Steyn waren? Waarschijnlijk doet de naam Jacob Cats wel een bel rinkelen, maar in het collectieve...
‘Nederland moet historische kroegen beter beschermen’
Bruine kroegen verdwijnen in rap tempo. In het boek Authentieke Amsterdamse bruine kroegen onderzoekt stadsgids en curator Peter Quatfass de geschiedenis van 38 historische cafés. Quatfass pleit ervoor om deze kwetsbare kroegen meer te steunen. Hoe ziet een typische Amsterdamse bruine kroeg eruit? ‘Die moet een goed behouden interieur hebben en bruin zijn van kleur,...
VS vielen Grenada binnen om ‘terrorisme’ te bestrijden
De VS dreigen met militair ingrijpen in Venezuela. Hun opstelling past in een lange reeks Amerikaanse bemoeienissen in Zuid-Amerika. Zo vielen ze op 25 oktober 1983 het Caribische eilandje Grenada binnen. ‘Het was een Sovjet-kolonie, gemaakt om terrorisme te exporteren.’ Het Amerikaanse filmpubliek kon in 1986 genieten van een oorlogsfilm over een recent militair conflict...
In de Gevangenpoort zaten opvallend veel vrouwen vast
De Gevangenpoort tegenover het Binnenhof in Den Haag is vooral bekend vanwege het onfortuinlijke lot van de gebroeders Johan en Cornelis de Witt. Deze regenten zaten er opgesloten op verdenking van betrokkenheid bij een aanslag op stadhouder Willem III. Op 20 augustus 1672 werden ze door leden van de plaatselijke schutterijen voor de Gevangenpoort verminkt en vermoord. Vanaf de vijftiende eeuw werden in de Gevangenpoort verdachten opgesloten. Criminelen konden er in voorarrest...
