Home Dossiers Israël en de Palestijnen Op de Westelijke Jordaanoever laait het geweld steeds op

Op de Westelijke Jordaanoever laait het geweld steeds op

  • Gepubliceerd op: 09 dec 2024
  • Update 05 jan 2026
  • Auteur:
    Christ Klep
Een Israëlische kolonist loopt gewapend naar zijn auto in het Israëlische dorpje Elon Moreh op de Westelijke Jordaanoever of West Bank, 4 september 1977.
Slachtoffers tijdens de Jom Kippoeroorlog tussen Israël en de Palestijnen
Dossier Israël en de Palestijnen Bekijk dossier

De afgelopen tachtig jaar heeft de Westelijke Jordaanoever vier vormen van gezag gekend. Voor de Palestijnse Arabieren die er wonen betekende dat in alle gevallen willekeur en slecht bestuur.   

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel leest u historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. Nu de eerste maand voor maar 1,99.

De Westelijke Jordaanoever maakte tot 1948 deel uit van het Britse mandaatgebied Palestina. Toen de Britten aangaven dat ze er wilden vertrekken, ontwikkelden de Verenigde Naties een plan om Palestina op te delen in een Arabische staat en een Joodse staat. Maar de geboorte van de staat Israël en de eerste Arabisch-Israëlische oorlog (1948) doorkruisten alle internationale bemoeienissen. Een bijzonder knelpunt bleef met name Jeruzalem. De stad kreeg niet de door de VN gedachte status van internationaal bestuurde neutrale zone, maar Israël en Jordanië verdeelden de stad in respectievelijk West-Jeruzalem en Oost-Jeruzalem. 

Niet duidelijk was wat er moest gebeuren met het stuk land tussen de Israëlische oostgrens en de Jordaan. Het Jordaanse koningshuis besloot het in april 1950 te annexeren. Vanaf dat moment heette het de ‘West Bank’ of Westelijke Jordaanoever. De rest van Jordanië stond bekend als Trans-Jordanië of Oostelijke Jordaanoever. Palestijnse Arabieren op de Westelijke Jordaanoever kregen Jordaans burgerschap en zetels in het parlement. Overigens erkenden alleen Groot-Brittannië, Irak en Pakistan de annexatie.  

De beide oevers hielden er geen soepele relatie op na. De meeste Palestijnen wantrouwden het Jordaanse Hasjemitische koningshuis, dat in hun ogen dynastieke belangen voorrang gaf boven de Palestijnse zaak. Veel Palestijnen wilden liever een eigen onafhankelijke staat. Ondanks alles bleven de banden tussen de Westelijke en Oostelijke Jordaanoevers behoorlijk sterk. Midden jaren zestig woonde bijna de helft van de anderhalf miljoen Jordaniërs op de West Bank. Daar werd ook ongeveer een derde van het Jordaanse bruto binnenlands product verdiend. 

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 1 - 2025

Dossier Israël en de Palestijnen

Rutte en Netanyahu
Rutte en Netanyahu
Podcast

Is Israël een Nederlandse splijtzwam geworden?

Discussies over Israël en de Palestijnen hebben in Nederland steevast een explosief karakter. Historicus Peter Malcontent noemde de relatie van ons land met Israël ooit een open zenuw. Inmiddels vraagt hij zich af of het een splijtzwam in de polder is geworden, vertelt hij in de Historische BoekenCast. Of luister deze aflevering op Spotify. (Beeld via Wikimedia/Rijksvoorlichtingdienst)

Lees meer
Nederland hielp Israël bij de verkoop van staatsobligaties
Nederland hielp Israël bij de verkoop van staatsobligaties
Nieuws

Nederland hielp Israël bij de verkoop van staatsobligaties

Israël heeft via Amsterdam decennialang staatsobligaties verkocht aan beleggers. De Nederlandse overheid nam daarbij het risico betrokken te raken bij de financiering van de illegale bezetting van Palestijnse gebieden. Dit blijkt uit onderzoek van de journalisten Siem Eikelenboom en Casper Rouffaer.   Een vrijstaand, wit woonhuis aan de Amsteldijk in Amsterdam. Het pand ziet er nieuw...

Lees meer
De nucleaire faciliteit van Israël in de Negev Woestijn.
De nucleaire faciliteit van Israël in de Negev Woestijn.
Artikel

Israëls kernbom is een publiek geheim

De nucleaire aspiraties van landen als India, Irak en Iran kunnen rekenen op scherpe internationale veroordeling. Maar Israël komt weg met een eigen atoomprogramma door het stil te houden. En de Amerikanen accepteren dat. In juni 2025 voerden de Israëlische luchtmacht en ’s lands geheime dienst Mossad ‘operatie Rijzende Leeuw’ uit. Met honderden aanvallen werd...

Lees meer
Demonstrant vergelijkt Alligator Alcatraz met concentratiekampen
Demonstrant vergelijkt Alligator Alcatraz met concentratiekampen
Artikel

Staan Rafah en Alligator Alcatraz in een traditie van concentratiekampen?

Israël wil honderdduizenden Palestijnen samendrijven in Rafah en zo ‘een humanitaire stad’ creëren. Critici noemen het een ‘concentratiekamp’ – tot verontwaardiging van Israël. Het vindt dat deze term verwijst naar de nazi’s en de Holocaust. Maar dat klopt niet: de eerste concentratiekampen ontstonden al in de negentiende eeuw.  Toen Cubaanse rebellen de onafhankelijkheid van Spanje...

Lees meer
Loginmenu afsluiten