• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 11/2017

    Poolse held Josef Pilsudski

    De goede dictator. De onverwoestbare populariteit van maarschalk Josef Pilsudski

    Door: Koen Vossen

    Meer dan tachtig jaar na zijn dood is maarschalk Josef Piłsudski in Polen nog altijd een held. Hij is zelfs populairder dan paus Johannes Paulus II. Piłsudski bestuurde het land in de jaren twintig en dertig als een dictator - maar dan wel als een goede, vinden veel Polen. 

    Een belangrijk deel van de populariteit van Piłsudski hangt samen met zijn onwaarschijnlijk avontuurlijke leven, dat zich laat lezen als een spannend jongensboek. Geboren in 1867 als zoon van een verarmde edelman was de jonge Josef geneeskunde gaan studeren in Krakow, op dat moment onderdeel van het tsaristische Rusland. Maar als student bleek Josef meer geïnteresseerd in politiek dan in het menselijke lichaam. Hij sloot zich aan bij allerlei schimmige clubjes die voor socialisme en de Poolse onafhankelijkheid streden.

    In 1887 werd hij gearresteerd op verdenking van medewerking aan een aanslag op het leven van tsaar Alexander III. Hoewel niet hij, maar zijn broer betrokken was bij de moordaanslag, werd Piłsudski toch naar een strafkamp in Siberië gestuurd. Na vijf jaar arbeid in de ijzige kou keerde hij als een geharde Poolse socialist terug naar zijn vaderland om zich aan te sluiten bij de Poolse Socialistische Partij. De strijd voor het socialisme en voor Poolse onafhankelijkheid gingen in zijn ogen hand in hand. 
     

    Ondergronds netwerk

    Hij werd hoofdredacteur van een illegale krant, nam deel aan tal van clandestiene activiteiten en kende steeds beter de weg in het Poolse ondergrondse netwerk. Meermalen werd hij werd gearresteerd, maar even vaak wist hij te ontsnappen, onder meer door zich één keer als krankzinnige voor te doen. Om steun voor de Poolse zaak te krijgen reisde hij kriskras door Europa en belandde hij zelfs in Japan, dat net in oorlog was geraakt met Rusland. 

    Als onafhankelijkheidsstrijder was Piłsudski geen vreedzaam type als Gandhi: de strijd zou in zijn ogen lang en gewelddadig zijn. Daarom begon hij al vanaf 1904 met het opzetten van een uitgebreid netwerk van paramilitaire milities en terroristische cellen. In 1914 had hij een leger van ongeveer 15.000 mannen tot zijn beschikking, waarvan hij de onbetwiste leider was. De soldaten spraken elkaar aan als ‘burger’ en Piłsudski als ‘commandant’.
     

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen