• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 10/2021

    Leven om te werken

    Door: Mirjam Janssen

    Voor Nederlanders is werk al eeuwenlang meer dan een manier om de kost te verdienen. Het is een roeping én een straf, een bron van trots én een vorm van nederigheid. Maar het strenge arbeidsethos kwam vanaf de jaren zestig ter discussie te staan. Waarom zou je al je energie in werk steken? Je kon toch ook van het leven genieten?

    Hippies riepen in de jaren zestig en zeventig regelrechte weerzin op. ‘Langharig werkschuw tuig,’ luidde het oordeel over deze jongeren, die nauwelijks pogingen deden voor een baas aan de slag te gaan. Ze luisterden liever op de Dam naar muziek, probeerden minder te consumeren en wilden vooral van hun vrijheid genieten. Maar arbeid was zo belangrijk in het naoorlogse Nederland dat hun critici zich niet konden voorstellen dat mensen dat ideaal niet deelden. Een oppassende burger diende te werken – voor het geld, voor de status, en omdat het zo hoorde. De tweedeling die in die periode zichtbaar werd, speelt nog steeds en is nog steeds voer voor discussie.

    Maar eerst terug naar het begin van die strenge werkethiek, die al zichtbaar was in de Middeleeuwen, toen gildemeesters de spil van de samenleving vormden. Deze mannen ontleenden aanzien aan hun vakmanschap, mochten meepraten over het bestuur van hun stad en vervulden een rol in religieuze ceremonies. Ook waren ze onmisbaar voor de opleiding van de nieuwe generatie. Ze namen jongeren enkele jaren op in hun huishouden en schoolden hen in een ambacht. De jongeren hadden eerst de status van leerling, vervolgens van gezel en konden na gebleken bekwaamheid zelf meester worden en zich zelfstandig vestigen. Dit systeem werkte zo voor alle klassen: ook de kinderen van de elite werden uitbesteed om elders ervaring op te doen. De leerjaren golden als een overgang naar volwassenheid, een manier om uit te groeien tot een nuttig lid van de maatschappij. Werk was op deze manier een verrijkende ervaring en een bron van trots.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen