Home Dossiers Nederlandse monarchie Greet Hofmans was geen charlatan volgens haar biograaf

Greet Hofmans was geen charlatan volgens haar biograaf

De Hofmans-affaire geldt als de ernstigste naoorlogse constitutionele crisis. Gebedsgenezeres Greet Hofmans zou veel invloed aan het hof hebben gehad en een wig tussen Juliana en Bernhard hebben gedreven. Han van Bree ontkracht dat beeld. 

Greet Hofmans op Het Oude Loo in Apeldoorn
Greet Hofmans (links) op Het Oude Loo in Apeldoorn en een onbekende vrouw.

Rob Hartmans

Historicus, journalist en vertaler

Gepubliceerd op: 27 mei 2025

Update 20 juni 2025

Cover van
Dossier Nederlandse monarchie Bekijk dossier

Greet Hofmans zou de koningin op ontoelaatbare wijze hebben beïnvloed en ‘wereldvreemde’, pacifistische ideeën hebben ingefluisterd – wat tijdens de Koude Oorlog als staatsgevaarlijk werd gezien. In 1956 stelde het kabinet-Drees een onderzoek in, waarna Hofmans en enkele hovelingen die haar bewonderden hun biezen moesten pakken. 

Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Achteraf bleek dat Bernhard zelf de geruchtenstroom flink had aangewakkerd. Zo kon hij poseren als de stabiele en nuchtere held die de monarchie beschermde tegen de ‘labiele’ vorstin. En dat terwijl hij in 1948 Hofmans naar het hof had gehaald omdat hij hoopte dat deze vrouw, die ‘doorgevingen’ van ‘boven’ kreeg en tal van mensen genezen zou hebben, iets zou kunnen doen aan de oogkwaal van prinses Marijke. 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Ondertussen is aan Juliana het imago blijven kleven van zweverige, wereldvreemde vrouw die in de ban was van de evidente charlatan Hofmans. Rond deze genezeres zou aan het hof een ‘sekte’ zijn ontstaan van lieden met ondemocratische opvattingen.  

Hofmans werd geboren in een eenvoudig, katholiek gezin en verliet op elfjarige leeftijd de lagere school om in een fabriek aan de slag te gaan. Later werkte ze als dienstbode en op kantoren. Via haar moeder kwam ze in contact met de theosofische beweging. In de oorlog was ze actief in het verzet en in 1946 zag ze op een Amsterdams zolderkamertje een ‘onbeschrijflijk licht’ en kreeg ze de opdracht afstand te doen van alle wereldse goederen en ‘de mensheid’ te dienen.  

Van Bree komt tot de conclusie dat Hofmans een integere vrouw en geen bedriegster was, en dat er van een dubieuze sekte aan het hof geen sprake was. Volgens hem heeft Hofmans geen kwalijke rol gespeeld en zorgde zij ervoor dat Juliana meer zelfvertrouwen kreeg. Hij zet zich sterk af tegen het heersende beeld van ‘de affaire’, dat volgens hem ook door historici in stand is gehouden. In zijn streven Hofmans te rehabiliteren lijkt hij af en toe door te schieten, maar tegelijkertijd laat hij zien dat de affaire enorm is opgeklopt.  

 Het vertroebelde oog. Het onbegrepen leven van Greet Hofmans
Han van Bree
651 p. Spectrum, € 39,99 

Het vertroebelde oog Greet Hofmans

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 6 - 2025

Nieuwste berichten

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Artikel

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden

Paus Leo XIV bezoekt dit weekend Frankrijk, een land waarmee het Vaticaan van oudsher een ‘speciale relatie’ heeft. De Franse keizer Napoleon III beschermde van 1848-1870 de toenmalige paus tegen Italiaanse nationalisten die de Kerkelijke Staat wilden inlijven. Die nationalisten waren ondertussen zijn vrienden. Een openluchtmis op de Champs-Élysées, een ‘jongerenwake’ in het Stade de...

Lees meer
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
Interview

De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens

Tijdens een militaire oefening schakelden Oekraïense drones deze zomer met gemak Amerikaanse pantserdivisies uit. Ook aan het Oekraïense front geven de onbemande vliegtuigjes gewone soldaten een fighting chance tegen Russische tanks. Conservator Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum ziet parallellen met de opkomst van vuurwapens. ‘Edellieden met dure harnassen, de tanks van de...

Lees meer
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...

Lees meer
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten