Artikelen geschreven door Bart de Prins
Het grote gelijk
Het is een merkwaardige vaststelling. Hoe verder het Nederlandse koloniale verleden in de tijd is verwijderd, hoe heftiger de laatste Nederlandse getuigen lijken te reageren als zij menen dat hun onrecht wordt aangedaan. Dat is vooral zo als de Japanse bezetting en de dekolonisatie van Nederlands-Indië ter sprake komen. Ook opmerkelijk is dat historici daar...
Gebroken belofte
Op 22 maart 1845 ondertekende Karl Marx in Brussel een document dat was opgesteld door de toenmalige Belgische staatsveiligheidsdienst, waarin hij plechtig verklaarde geen geschriften over de actuele politieke situatie uit te geven. Die verklaring was de voorwaarde waarop de jonge filosoof uit Trier zich in het neutrale België mocht vestigen. Eerder was hij uit...
Chaotische dekolonisatie
Op 17 januari 1961 werd Patrice Lumumba in de Katangese stad Elisabethville (nu Lubumbashi, in het zuiden van Congo) door een vuurpeloton om het leven gebracht. Lumumba was eerste minister van Congo en een icoon van de Afrikaanse ontvoogdingsstrijd. De terechtstelling werd bijgewoond door enkele hooggeplaatste Katangese politici, een paar Belgische soldaten en een Belgische...
Meer Nederlander dan Indonesier
Tijdens het hoogtij van het Nederlandse imperialisme in de Indonesische archipel, van 1870 tot aan de Eerste Wereldoorlog, veranderde de koloniale gemeenschap in Nederlands-Indië ingrijpend. Met de ‘ethische politiek’, ingevoerd rond 1900, wilde de Nederlandse koloniale overheid de Indonesiër een volwaardige plaats geven in de koloniale maatschappij. De gewone Indonesiër moest meer kansen krijgen in...
BOEKEN: Leven voor de tsaar – Wim Coudenys
Op 31 januari 1915 schudden de Belgische koning Albert I en Andrej Konstantinovitsj, kapitein van het Russische leger en gezant van de tsaar in België, elkaar de hand in een villa in Duinkerke. De koning bevond zich in Noord-Frankrijk, om achter de frontlinie het Belgische leger aan te voeren in de strijd tegen de Duitsers....
Een blonde Vlaamse collaborateur
Hij was een zwarte. Over oorlog en collaboratie door L.P. Boon. 156 p. Meulenhoff/Manteau, euro 12,50 Tussen 22 juni en 6 juli 1946 verschenen in De roode vaan, de partijkrant van de Belgische communistische partij, acht korte artikelen van de hand van L.P. Boon (1912-’76). De auteur was toentertijd een jonge, gedreven redacteur, die de...
Last van de oorlog
‘Eerst was er de oorlog, daarna het verhaal van die oorlog. De oorlog was erg, maar het verhaal maakte de oorlog nog erger.’ Met deze woorden begon de historicus Chris van der Heijden zijn boek Grijs verleden (2001), waarmee hij een geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in Nederland wilde schrijven die niet was gekleurd door...
ZWARTBOEK VAN NEDERLAND OVERZEE. WAT IEDERE NEDERLANDER MOET WETEN
Waren overzeese handel en kolonialisme intrinsiek slecht? Een antwoord op deze vraag ligt minder voor de hand dan op het eerste gezicht lijkt. Moraal en historiografie dreigen immers verstrengeld te raken. Het gebeurt nog te vaak dat historici hun antwoord kleuren met hedendaagse morele maatstaven. Hoewel de ondertitel Wat iedere Nederlander moet weten anders suggereert,...