Alle artikelen
Nadat de HSS Iowa duizenden kilometers had gevaren, duizenden tonnen munitie had afgeschoten, en misschien wel nucleaire kernkoppen had meegetorst, mocht het schip in 2012 eindelijk voorgoed aanmeren. Het ligt nu in de haven van Los Angeles, voor iedereen te bezoeken als museum. En dat kan ik u van harte aanraden.
Een tochtje door dit slagschip kost een middag, maar levert een halve eeuw geschiedenis op. Over een lengte van 270 meter, een breedte van 33 meter en een hoogte van een aantal verdiepingen, brengt het schip je terug in de tijd. De uniformen hangen nog aan de deuren, het kombuis lijkt nog warm van de laatste matrozenprak.
Meer columns lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.
De koosnaam voor de Iowa was ‘The Big Stick’: drie immense 41 cm-kanonnen met een lengte van 20 meter hangen boven het dek. Met dit schip uit 1943 voer de Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt dat jaar naar de Conferentie van Teheran om met de Sovjetleider Jozef Stalin en de Britse premier Winston Churchill over de oorlogsdoelen en de toekomst van Europa te delibereren. Het schip werd ingezet bij beschietingen van Japan, in de Koreaanse Oorlog, en in diverse NAVO-operaties en -oefeningen in alle oceanen van de wereld. Omdat het schip niet alleen Roosevelt, maar ook de presidenten Ronald Reagan en George Bush vervoerde, werd het ook wel het ‘slagschip van de presidenten’ genoemd. Ook presidenten die niet meevoeren kwamen een kijkje nemen.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Door zo’n verblijf op de Iowa transformeerde de president écht in een commander-in-chief. Het was een platform dat civiele, politieke en militaire leiders tot één gemeenschap samensmeedde in een gedeelde missie en strijd.
De huidige president Donald Trump ontbeert zo’n platform. De NAVO, oorlogsbodems, operaties en oefeningen zeggen hem weinig. Trump komt uit een familie waarvan de patriarch, Frederick Trump, Beieren eind negentiende eeuw ontvluchtte om niet in dienst te hoeven. Frederick opende liever hotels en bordelen. Zijn kinderen en kleinkinderen gebruikten elk excuus om niets met het leger te maken te hoeven hebben. Geen van de vijf generaties Trump heeft oorlogservaring. Dat hadden Bill Clinton, George Bush jr. en Barack Obama ook niet, maar zij deden wel hun best om oorlogstonelen te bezoeken, mee te varen of te vliegen.
Trump doet dat allemaal niet. Pacifisten zullen zeggen: is dat erg? Nee, niet als het overal vrede is. Maar dat is het natuurlijk niet. Bovendien eist Trump voor zijn verjaardag een militaire parade. Hij wil wel pronken, maar zich niet echt verdiepen in het oorlogsbedrijf en niet echt begrijpen wat het betekent om te moeten vechten. Veteranen maakt hij belachelijk. Conventionele oorlogen laat hij liever anderen voeren (de Oekraïners). Trumps oorlogen zijn ideologisch. Hij voert een ‘war on woke’, gericht tegen surrogaattegenstanders. Maar om de ‘pervert left’ in Europa te beschieten heb je geen ‘Big Sticks’ nodig, hoogstens kleine vingers en een X-account.
Trump begrijpt niet echt wat oorlog is
Nadat de HSS Iowa duizenden kilometers had gevaren, duizenden tonnen munitie had afgeschoten, en misschien wel nucleaire kernkoppen had meegetorst, mocht het schip in 2012 eindelijk voorgoed aanmeren. Het ligt nu in de haven van Los Angeles, voor iedereen te bezoeken als museum. En dat kan ik u van harte aanraden. Een tochtje door dit...
Historici in Amerika voelen angst: ‘Slavernij, gender en klimaat zijn nu verboden woorden’
President Donald Trump richt zijn vizier op universiteiten die hij ‘te woke’ vindt. Wie niet stopt met zijn diversiteitsbeleid, verliest subsidie. Zijn de Verenigde Staten nog wel het beloofde land voor wetenschappers? ‘Ik denk absoluut na over een terugkeer naar Nederland.’ Ze had in april een beurs aan moeten vragen voor haar onderzoek, maar Andrea...
CERN voltooit de eeuwenoude zoektocht van alchemisten: lood verandert in goud
Langs mystieke én langs praktische weg onderzocht alchemist Jan Baptista van Helmont de mens en de wereld. Hij droomde van magische zalven en spirituele zaden en liet scheikundigen een belangrijke erfenis na. Maar zijn ideeën brachten hemzelf in grote problemen. Naar verluidt had Jan Baptista van Helmont rare, ketterse dingen beweerd. Dat het zweet van...
Jean-Marc van Tol: ‘Laat Johan de Witt op zijn sokkel staan’
Jean-Marc van Tol laveert al jaren tussen wetenschap en literatuur. Hij werkt aan een romantrilogie over raadpensionaris Johan de Witt. Inmiddels zijn er twee delen verschenen, Musch en Buat. Daarnaast is hij coauteur van een nieuw historisch boek over zijn held: De wereld van De Witt. ‘Historici moeten zich op feiten baseren, maar ook hun...
Franco liet Hitler in de steek
Ideologisch had de Spaanse dictator Francisco Franco veel raakvlakken met de fascisten in Duitsland en Italië. Toch koos hij tijdens de Tweede Wereldoorlog niet echt voor hen. Het was geen geslaagde ontmoeting. Nazileider Adolf Hitler zou na afloop hebben gezegd dat hij liever een paar kiezen liet trekken dan nog een keer af te spreken...
India en Pakistan zijn al aartsrivalen sinds hun geboorte
De spanningen tussen kernmachten India en Pakistan liepen in de afgelopen week hoog op. Het conflict over het grensgebied Kashmir stamt uit 1947, het jaar van de opdeling van Brits-Indië. Die ging gepaard met gruwelijkheden en geweld: goede buren werden plotseling elkaar aartsvijanden. Begin juli 1947 arriveerde de Britse advocaat Cyril Radcliffe in een snikheet...
Rusland vierde 9 mei niet altijd zo uitbundig. Nu moet de militaire parade de oorlog in Oekraïne rechtvaardigen
In 1945 viert de Sovjet-Unie voor het eerst de overwinning op nazi-Duitsland met een grote parade. Sindsdien is de betekenis van de wapenschouw op 9 mei verschillende keren veranderd. Tegenwoordig moet die militaire parade in Moskou vooral de oorlog in Oekraïne en het regime van president Vladimir Poetin legitimeren. ‘Ter gelegenheid van de overwinning op...
‘De Top 40-hitlijsten van Radio Veronica waren heilig’
Pophistoricus Leo Weijers (1959) is van jongs af aan gefascineerd door Radio Veronica. Als een ode aan de verdwenen zeezender schreef hij er een boek over. ‘Veronica was een bron van inspiratie voor latere radiomakers.’ Op 15 oktober 1959 werd de Vrije Radio Omroep Nederland (VRON) tijdens een vergadering van vrije radiohandelaren opgericht. De pioniers...
Papoea’s werd niets gevraagd
De documentaire 'The Promise' blikt met archiefbeelden en interviews terug op het lot van de Papoea’s als speelbal van geopolitieke krachten.
Een bittere oorlog tegen het verleden
Geschiedschrijving ligt in de frontlinie van de cultuuroorlogen. De conservatieve Frank Furedi kiest in 'The War Against the Past' partij.
Operation Dragoon: ‘vergeten’ D-Day die de bevrijding versnelde
In augustus 1944 landden 350.000 geallieerde militairen op de stranden van Zuid-Frankrijk. Meer dan een derde van hen was van Afrikaanse afkomst, maar tijdens de opmars naar Parijs werden velen gewisseld voor witte verzetsstrijders. Waarom? Volgens een anekdote zou Adolf Hitler 15 augustus 1944 ‘de somberste dag uit zijn leven’ hebben genoemd. Hoewel een schriftelijke...
Poetin en Xi staan zij aan zij tijdens de herdenking van WO2. Stalin voerde destijds een sluwe strategie in Azië
Sovjetleider Jozef Stalin probeerde tijdens de Tweede Wereldoorlog Duitsland en Japan tegen elkaar uit te spelen. Zijn Rode Leger voerde slechts twee operaties in Azië uit, maar het effect daarvan was nog decennia voelbaar. In de jaren dertig brak Jozef Stalin zich het hoofd over het lot van de Sovjet-Unie. In 1933 greep Adolf Hitler...
