Home Dossiers Tweede Wereldoorlog Nuremberg toont psychologisch steekspel tussen psychiater en Hermann Göring

Nuremberg toont psychologisch steekspel tussen psychiater en Hermann Göring

  • Gepubliceerd op: 11 nov 2025
  • Update 05 jan 2026
  • Auteur:
    Jos van der Burg
Russell Crowe speelt oorlogsmisdadiger Hermann Göring in de film Nuremberg
Hitler in de Tweede Wereldoorlog
Dossier Tweede Wereldoorlog Bekijk dossier

Hadden nazileiders speciale karaktertrekken zodat ze zonder wroeging gruwelijke misdaden konden beramen? In het rechtbankdrama Nuremberg hoopt een psychiater dat tijdens het beroemde strafproces in gesprekken met Hermann Göring te kunnen vaststellen. De op ware gebeurtenissen gebaseerde film toont het psychologische steekspel tussen beiden.

Als het aan de Britse premier Winston Churchill had gelegen was het proces van Neurenberg er nooit gekomen, want hij wilde hoge nazi’s na de Duitse capitulatie meteen laten doodschieten. Maar de Amerikanen waren voor een proces, omdat het een wettelijke basis gaf aan de straffen van de 24 opgepakte kopstukken en hun misdaden voor een groot publiek zichtbaar zou maken.

In de marge van het tribunaal, dat op 20 november 1945 begon en bijna een jaar duurde, moest de jonge Amerikaanse psychiater Douglas Kelley vaststellen of de aangeklaagden in staat waren om terecht te staan. Ook wilde hij met psychologische testen en gesprekken te weten komen of deze oorlogsmisdadigers van een uniek, tot het kwaad geneigde soort mensentype waren. Als dat zo was, konden zulke mensen voortaan worden herkend en onschadelijk gemaakt voordat zij macht kregen. Het klinkt nu naïef en achterhaald, maar in die tijd was het een serieuze onderzoeksvraag.

Nuremberg, dat gebaseerd is op het boek De nazi en de psychiater van de Amerikaanse journalist Jack El-Hai, toont het psychische steekspel tussen Kelley en Göring. Russel Crowe speelt de rijksmaarschalk met een mengeling van charisma, arrogantie, ijdelheid en humor waar Kelley moeilijk doorheen breekt. De intelligente Göring doorziet de ambitieuze psychiater, die met zijn onderzoek wereldberoemd hoopt te worden. Tussen de twee ontstaat een verstandhouding die bijna aan vriendschap grenst.

Nuremberg verandert halverwege in een conventioneel rechtbankdrama, als Göring voor de rechter verschijnt. De aanklager toont met filmbeelden de Holocaustgruwelen, waar Göring niet verantwoordelijk voor zegt te zijn geweest. Ook erkent hij de legitimiteit van de rechtbank niet. Door zelfmoord te plegen in de nacht voordat hij opgehangen zou worden, trekt hij voor de laatste keer een lange neus naar de rechters. Een tekstje aan het eind vermeldt Kelleys verdere, bizarre levensloop.

Poster voor de film Nüremberg

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 12 - 2025

Dossier Tweede Wereldoorlog

Manstein aan het front in 1942
Manstein aan het front in 1942
Recensie

Hitler bedacht zelf het aanvalsplan tegen Frankrijk, blijkt uit dagboek van generaal

Militair historicus Roman Töppel heeft zes jaar van zijn leven gegeven om de oorlogsdagboeken en brieven van generaal Erich von Manstein door te spitten en vrijwel integraal uit te geven. Het eerste van drie delen is uitgebracht en beslaat de periode 1939 tot voorjaar 1941. Alleen al het lezen was een titanenklus, want Mansteins handschrift...

Lees meer
Nederlandse soldaat op wacht
Nederlandse soldaat op wacht
Recensie

Nieuw boek bevat honderden niet eerder gepubliceerde foto’s van de Duitse inval

De Duitse inval in mei 1940 is nog nooit zo uitgebreid in beeld gebracht als in het fotoboek En ineens was het oorlog. De honderden foto’s brengen de oorlog dichtbij. Dit artikel krijgt u van ons cadeau Wilt u ook toegang tot HN Actueel? Hiermee leest u dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze...

Lees meer
Een Amerikaans vliegtuig beschermt een konvooi handelsschepen tijdens de Tweede Wereldoorlog
Een Amerikaans vliegtuig beschermt een konvooi handelsschepen tijdens de Tweede Wereldoorlog
Interview

Bescherm handelsvloot weer zoals in de Tweede Wereldoorlog, zegt onderzoeker

De marine en de koopvaardij moeten weer leren in konvooi te varen, net als tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat zegt historicus en marineofficier Matthijs Ooms, die promotieonderzoek deed naar maritieme handelsbescherming in de twintigste eeuw.  ‘Het escorteren van koopvaardijschepen in konvooien werd als methode ontwikkeld in de Eerste Wereldoorlog en geperfectioneerd in de Tweede,’ vertelt Ooms. Terwijl Nederland bezet was, werden alle...

Lees meer
Anti-Immigratie demonstratie escaleert in Den Haag
Anti-Immigratie demonstratie escaleert in Den Haag
Recensie

Historicus heeft kritiek op Rosan Smits: fascisme is geen inhoudsloze strategie

In haar boek Dit is fascisme waarschuwt politicoloog en journalist Rosan Smits voor uiterst rechtse ondermijning van de democratie. De waarschuwing is terecht, maar zij gebruikt het begrip ‘fascisme’ te gemakzuchtig in de ogen van expert Robin te Slaa. Fascisme is geen inhoudsloze machtspolitiek, zoals Smits beweert, maar een echte ideologie. Er zijn weinig boeken...

Lees meer
Loginmenu afsluiten