Home Dossiers Tweede Wereldoorlog Nuremberg toont psychologisch steekspel tussen psychiater en Hermann Göring

Nuremberg toont psychologisch steekspel tussen psychiater en Hermann Göring

Hadden nazileiders speciale karaktertrekken zodat ze zonder wroeging gruwelijke misdaden konden beramen? In het rechtbankdrama Nuremberg hoopt een psychiater dat tijdens het beroemde strafproces in gesprekken met Hermann Göring te kunnen vaststellen. De op ware gebeurtenissen gebaseerde film toont het psychologische steekspel tussen beiden.

Russell Crowe speelt oorlogsmisdadiger Hermann Göring in de film Nuremberg
Russell Crowe speelt oorlogsmisdadiger Hermann Göring in de film Nuremberg

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 11 november 2025

Update 5 januari 2026

Hitler in de Tweede Wereldoorlog
Dossier Tweede Wereldoorlog Bekijk dossier

Als het aan de Britse premier Winston Churchill had gelegen was het proces van Neurenberg er nooit gekomen, want hij wilde hoge nazi’s na de Duitse capitulatie meteen laten doodschieten. Maar de Amerikanen waren voor een proces, omdat het een wettelijke basis gaf aan de straffen van de 24 opgepakte kopstukken en hun misdaden voor een groot publiek zichtbaar zou maken.

In de marge van het tribunaal, dat op 20 november 1945 begon en bijna een jaar duurde, moest de jonge Amerikaanse psychiater Douglas Kelley vaststellen of de aangeklaagden in staat waren om terecht te staan. Ook wilde hij met psychologische testen en gesprekken te weten komen of deze oorlogsmisdadigers van een uniek, tot het kwaad geneigde soort mensentype waren. Als dat zo was, konden zulke mensen voortaan worden herkend en onschadelijk gemaakt voordat zij macht kregen. Het klinkt nu naïef en achterhaald, maar in die tijd was het een serieuze onderzoeksvraag.

Nuremberg, dat gebaseerd is op het boek De nazi en de psychiater van de Amerikaanse journalist Jack El-Hai, toont het psychische steekspel tussen Kelley en Göring. Russel Crowe speelt de rijksmaarschalk met een mengeling van charisma, arrogantie, ijdelheid en humor waar Kelley moeilijk doorheen breekt. De intelligente Göring doorziet de ambitieuze psychiater, die met zijn onderzoek wereldberoemd hoopt te worden. Tussen de twee ontstaat een verstandhouding die bijna aan vriendschap grenst.

Nuremberg verandert halverwege in een conventioneel rechtbankdrama, als Göring voor de rechter verschijnt. De aanklager toont met filmbeelden de Holocaustgruwelen, waar Göring niet verantwoordelijk voor zegt te zijn geweest. Ook erkent hij de legitimiteit van de rechtbank niet. Door zelfmoord te plegen in de nacht voordat hij opgehangen zou worden, trekt hij voor de laatste keer een lange neus naar de rechters. Een tekstje aan het eind vermeldt Kelleys verdere, bizarre levensloop.

Poster voor de film Nüremberg

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 12 - 2025

Dossier Tweede Wereldoorlog

Anti-oorlogsactivisten probeerden  de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen
Anti-oorlogsactivisten probeerden  de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen
Artikel

Anti-oorlogsactivisten probeerden de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen

De bekladding van het Nationaal Monument op de Dam door vermoedelijk pro-Palestijnse activisten in de vroege ochtend van 4 mei is geen primeur. In 1969 besmeurden activisten niet alleen het Verzetsmonument in Utrecht met rode verf, maar lieten zij ook twee rookbommen afgaan tijdens de Dodenherdenking. Destijds was het Amerikaanse oorlogsgeweld in Vietnam de aanleiding...

Lees meer
Adolf Hitler (links) met Jozef Tiso op het treinstation van de Wolfsschanze, zijn hoofdkwartier in Oost-Pruisen, oktober 1941.
Adolf Hitler (links) met Jozef Tiso op het treinstation van de Wolfsschanze, zijn hoofdkwartier in Oost-Pruisen, oktober 1941.
Artikel

Slowakije was voor Hitler en zijn trawanten een ‘modelstaat’

De Slowaakse Republiek gedroeg zich onder leiding van de geestelijke Jozef Tiso als trouwe vazal van de nazi’s. Tot tevredenheid van Adolf Hitler: ‘Interessant om te zien hoe dat katholieke priestertje ons de Joden aanlevert.’ De Conferentie van München in 1938 is een berucht staaltje internationale diplomatie. Tsjechoslowakije werd op de snijtafel gelegd: nazi-Duitsland mocht...

Lees meer
Engelsen geven zich over aan de Japanners. Singapore, 15 februari 1942.
Engelsen geven zich over aan de Japanners. Singapore, 15 februari 1942.
Artikel

De Britten bleken geen partij voor de Japanners

In februari 1942 veroverden de Japanners de stad Singapore, tot dan toe een Britse kolonie. Volgens premier Winston Churchill was deze nederlaag ‘de grootste ramp in de Britse militaire geschiedenis’. Het zou het einde betekenen van een wereldrijk. Ze staan er nog: de grote naar zee gerichte kanonnen van Fort Siloso op Sentosa, een eilandje...

Lees meer
De Duitse raketgeleerden Wernher von Braun (links) en Kurt Debus voor de Saturn 500F-raket, 26 mei 1966.
De Duitse raketgeleerden Wernher von Braun (links) en Kurt Debus voor de Saturn 500F-raket, 26 mei 1966.
Artikel

Operatie Paperclip: Hitlers geschenk aan de geallieerden

Duizenden wetenschappers uit nazi-Duitsland gingen in de jaren dertig en veertig aan de slag voor de geallieerden. De VS, Canada en het VK profiteerden van deze braindrain, die onder meer leidde tot de ontwikkeling van de atoombom. Op 17 oktober 1933 arriveerde Albert Einstein samen met zijn vrouw en enkele naaste medewerkers met een passagiersschip...

Lees meer
Loginmenu afsluiten