Home Zuid-Korea wil over oorlogsverleden heen stappen

Zuid-Korea wil over oorlogsverleden heen stappen

Het voornemen van de Zuid-Koreaanse president Yoon Suk Yeol om slachtoffers van de Japanse bezetting zelf te compenseren leidt tot verontwaardiging onder slachtoffers en de oppositie. Volgens hoogleraar Remco Breuker doorbreekt de president een trend door toenadering te zoeken tot Japan. ‘Zuid-Koreaanse politici die hun populariteit willen opvijzelen, spelen meestal de anti-Japankaart.’

Dwangarbeiders Zuid-Korea

Teun Willemse

Redacteur

Gepubliceerd op: 16 maart 2023

Update 18 augustus 2023

Korea werd in 1910 geannexeerd door Japan en zou tot augustus 1945 een Japanse kolonie blijven. De herinnering aan de bezetting leeft nog steeds enorm in Zuid-Korea, vertelt Breuker. ‘Het land heeft het zwaar te verduren gehad. De taal werd verboden en alles wat Koreaans was werd uitgebannen.’

Meer historische context bij het nieuws? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Ook het grootschalige misbruik van de Koreaanse bevolking is volgens Breuker een nationaal trauma. Tijdens de Tweede Wereldoorlog dwong Japan zogenoemde troostmeisjes tot prostitutie en moesten Koreaanse dwangarbeiders de gaten opvullen die Japanse soldaten achterlieten. ‘Die dwangarbeiders moesten voor grote Japanse conglomeraten werken, zoals Mitsubishi’, zegt Breuker. ‘Japan heeft na de oorlog alleen halfhartige excuses aangeboden, daar nemen de Koreanen geen genoegen mee.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Druk uit Washington

Nadat de Zuid-Koreaanse Hoge Raad in 2018 oordeelde dat Japanse bedrijven herstelbetalingen moesten doen aan de slachtoffers van dwangarbeid, verslechterde de relatie tussen de Aziatische landen. Japan accepteerde de uitspraak niet en wees op het normalisatieverdrag van 1965. In dat verdrag, dat werd ondertekend door de Zuid-Koreaanse dictator Park Chung-hee, stond dat Zuid-Korea geen claims meer zou indienen als de Japanners een compensatiebedrag betaalden.

Voor Japan was daarmee de kous af, maar slachtoffers van de Japanse bezetting namen er geen genoegen mee. Zij eisten nog steeds individuele compensatie van Tokio. In maart 2023 deed president Yoon Suk Yeol een poging om de diplomatieke banden te herstellen door de dwangarbeiders en hun nabestaanden zelf te compenseren, maar de slachtoffers zijn kwaad dat bedrijven als Mitsubishi en Nippon Steel niets bij hoeven te dragen.

Japan gebruikt propagandaposters om de eenheid tussen Korea en Japan te benadrukken.

De Verenigde Staten zouden Zuid-Korea tot de toenadering hebben aangezet, omdat Washington hoopt dat Japan en Zuid-Korea samen tegenwicht kunnen bieden aan China en Noord-Korea. Maar Breuker denkt niet dat de Amerikaanse rol doorslaggevend was. ‘De Verenigde Staten kunnen niet zoveel druk uitoefenen op Zuid-Korea, anders had de vorige president deze stap al genomen. Zuid-Korea heeft het zesde leger ter wereld en een grote economie; dat land dwing je niet zomaar. Seoul en Tokio hebben elkaar vooral nodig door de manier waarop China, Noord-Korea en Rusland zich nu manifesteren op het wereldtoneel. Dat is de reden dat de president over het eigen verleden heen wil stappen.’

President neemt enorme gok

Door toenadering te zoeken tot Japan legt de president zijn hoofd op het hakblok. ‘In de Zuid-Koreaanse politiek is het anti-Japanisme altijd gebruikt om de eigen populariteit op te vijzelen. Yoon Suk Yeol doet nu het tegenovergestelde en kijkt wat er op lange termijn nodig is.’

De oppositie vliegt er met gestrekt been in en noemt het voorstel ‘een van de grootste diplomatieke rampen’ in de geschiedenis. ‘Tegenstanders van de president zeggen dat Japanse legers hierdoor weer op Koreaans grondgebied kunnen lopen’, vertelt Breuker. ‘Die kritiek gaat alle perken te buiten, maar de president neemt hiermee wel een enorme gok.’

Dwangarbeiders Zuid-Korea
Koreaanse troostmeisjes na de oorlog.

Breuker verwacht niet dat er na de dwangarbeiders ook snel een regeling zal worden getroffen voor de troostmeisjes en hun nabestaanden. ‘Dat is in Zuid-Korea eerder geprobeerd, maar faliekant mislukt. Bestuurders van stichtingen die geld inzamelden voor deze vrouwen gebruikten dat geld om hun eigen kinderen naar de universiteit te sturen. Als de politiek nu iets met de troostmeisjes zou doen, kan de boel weleens ontploffen.’

Meer weten

  • Remco Breuker schreef over de relatie tussen Japan en Zuid-Korea in zijn boek De Koreaanse golf (2023).


Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten