Home Trans-Atlantisch contact tussen neonazi’s

Trans-Atlantisch contact tussen neonazi’s

Banden tussen rechts-extremistische groeperingen in West-Duitsland en Amerika in de tweede helft van de twintigste eeuw leidden tot geweld, concludeert historica Annelotte Janse (Universiteit Utrecht) in haar proefschrift.  

Neonazi’s in Chicago, 1973
Neonazi’s in Chicago, 1973. Bron: Getty Images.

Koos-jan de Jager

Historicus en docent

Gepubliceerd op: 30 september 2024

Update 28 oktober 2024

Het lijkt op het eerste gezicht paradoxaal: nationalistische groepen die internationaal samenwerken. Toch zijn internationale netwerken van groot belang geweest voor de ontwikkeling van het rechts-extremisme in West-Duitsland, stelt Janse. Geïnspireerd door Amerikaanse neonazi’s radicaliseerden rechts-extremisten in West-Duitsland vanaf het begin van de jaren zestig snel.  

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer nieuws lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Briefwisselingen en geheime bijeenkomsten bevestigden de gedeelde angst voor ‘de vijand’: Joden, communisten en migranten. Neonazi Paul Otte zag in 1976 het belang van internationale contacten in: ‘Alleen de samenwerking met andere nazi-krachten in Europa en overzee biedt de mogelijkheid voor een wereldwijde strijd tegen het internationale Joodse gespuis,’ schreef hij. 

Voor haar onderzoek gebruikte Janse naast dossiers van de politie en de geheime dienst ook brieven van rechts-extremisten. Ze concludeert dat de contacten niet alleen leidden tot uitwisseling van ideeën en propagandamateriaal over de superioriteit van het witte ras, maar ook inspireerden tot terroristische daden. Zo pleegde Paul Otte met een aantal handlangers in 1977 twee bomaanslagen op rechtbanken in Flensburg en Hannover. Wat begon met briefcontact en ontmoetingen eindigde met de plaatsing van bommen. 

Openingsafbeelding: Neonazi’s in Chicago, 1973. Bron: Getty Images.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2024

Nieuwste berichten

Shortlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026
Shortlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026
Nieuws

Shortlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026

De shortlist met vijf genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is vandaag bekendgemaakt in radioprogramma OVT door juryvoorzitter Frits Spits. Genomineerd zijn: Over de Libris Geschiedenis Prijs De Libris Geschiedenis Prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De criteria zijn dat het boek een oorspronkelijk onderwerp heeft, prettig leesbaar is geschreven en...

Lees meer
Socialisten in Manhattan in 1912
Socialisten in Manhattan in 1912
Artikel

Waarom heeft Amerika geen echte socialisten?

Een deel van de Democratische kiezers wil dat de partij afslaat naar links. Maar in de Amerikaanse politiek kreeg het socialisme nog nooit voet aan de grond. Al in 1906 schreef een Duitse socioloog hoe dat kwam: Amerika had een gebrek aan boze arbeiders. Het lijdt geen twijfel dat veel Democratische kiezers genoeg hebben van...

Lees meer
Sovjetkaart van Londen uit 1985
Sovjetkaart van Londen uit 1985
Artikel

De Sovjets hadden de beste kaarten, maar niemand mocht ze zien

Tijdens de Koude Oorlog reisden Sovjetspionnen de wereld over om het Westen in kaart te brengen. Civiele en militaire infrastructuur werden tot in detail vastgelegd. Om de vijand te misleiden stopten de Sovjets bewust fouten in hun kaarten, maar daar werden hun eigen burgers de dupe van. Tallinn, 1989. Onder toezicht van gewapende soldaten stapt...

Lees meer
Sociaal-democraten demonstreren tegen de NSDAP in Berlijn, 1932.
Sociaal-democraten demonstreren tegen de NSDAP in Berlijn, 1932.
Recensie

De stemming in het Derde Rijk: Duitsers klaagden over lokale nazi’s

De bewoners van het Derde Rijk hadden heel wat klachten over het naziregime, concludeert Peter Longerich na uitgebreid bronnenonderzoek. Maar kan hij bewijzen dat de Duitsers ‘onwillig’ waren om Hitlers agenda uit te voeren? In 1996 publiceerde de Amerikaanse politicoloog Daniel Goldhagen het boek Hitlers gewillige beulen, waarin hij beweerde dat de overgrote meerderheid van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten