Home Trans-Atlantisch contact tussen neonazi’s

Trans-Atlantisch contact tussen neonazi’s

Banden tussen rechts-extremistische groeperingen in West-Duitsland en Amerika in de tweede helft van de twintigste eeuw leidden tot geweld, concludeert historica Annelotte Janse (Universiteit Utrecht) in haar proefschrift.  

Neonazi’s in Chicago, 1973
Neonazi’s in Chicago, 1973. Bron: Getty Images.

Koos-jan de Jager

Historicus en docent

Gepubliceerd op: 30 september 2024

Update 28 oktober 2024

Het lijkt op het eerste gezicht paradoxaal: nationalistische groepen die internationaal samenwerken. Toch zijn internationale netwerken van groot belang geweest voor de ontwikkeling van het rechts-extremisme in West-Duitsland, stelt Janse. Geïnspireerd door Amerikaanse neonazi’s radicaliseerden rechts-extremisten in West-Duitsland vanaf het begin van de jaren zestig snel.  

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer nieuws lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Briefwisselingen en geheime bijeenkomsten bevestigden de gedeelde angst voor ‘de vijand’: Joden, communisten en migranten. Neonazi Paul Otte zag in 1976 het belang van internationale contacten in: ‘Alleen de samenwerking met andere nazi-krachten in Europa en overzee biedt de mogelijkheid voor een wereldwijde strijd tegen het internationale Joodse gespuis,’ schreef hij. 

Voor haar onderzoek gebruikte Janse naast dossiers van de politie en de geheime dienst ook brieven van rechts-extremisten. Ze concludeert dat de contacten niet alleen leidden tot uitwisseling van ideeën en propagandamateriaal over de superioriteit van het witte ras, maar ook inspireerden tot terroristische daden. Zo pleegde Paul Otte met een aantal handlangers in 1977 twee bomaanslagen op rechtbanken in Flensburg en Hannover. Wat begon met briefcontact en ontmoetingen eindigde met de plaatsing van bommen. 

Openingsafbeelding: Neonazi’s in Chicago, 1973. Bron: Getty Images.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2024

Nieuwste berichten

Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Beeldessay

Hoe het Westen het ‘exotische’ Japan omarmde

Eeuwenlang hadden Japan en de westerse wereld nauwelijks contact. Toen daarvan weer sprake was leidde dat tot aanvaringen, maar ook tot wederzijdse fascinatie. Op 8 juli 1853 verschenen vier zwaarbewapende Amerikaanse oorlogsschepen in de baai van Edo. Commodore Matthew Perry dwong de Japanse regering zo om na eeuwen van isolatie de grenzen te openen voor...

Lees meer
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Recensie

De homo-emancipatie stopte door ‘links’

Hoe is de homo-emancipatie in Nederland de afgelopen vijftig jaar verlopen? En hoe kan het dat die is gestagneerd? Coos Huijsen en Geerten Waling onderzoeken het in Roze draad. Op 30 maart 1976 kwam Coos Huijsen (1939) publiekelijk uit de kast en werd hij de eerste openlijk homoseksuele parlementariër ter wereld. Hij schreef erover in...

Lees meer
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Artikel

Het WK voetbal was reclame voor de fascistische dictator Mussolini

Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat het WK voetbal een propagandastunt voor Donald Trump zal worden. Net zoals het toernooi van 1934 was voor Benito Mussolini, de fascistische dictator van Italië. Het wereldkampioenschap voetbal gaat zelden alleen om het balletje. Het grootste sportevenement ter wereld biedt het gastland een geweldig platform om zich in de kijker te spelen...

Lees meer
Cover Iran minispecial
Cover Iran minispecial
Nieuws

Download de digitale minispecial over Iran

Hoe kon Iran, een land dat ooit flirtte met democratie, uitgroeien tot de islamitische republiek die het vandaag is? En hoe zijn de verhoudingen tussen Iran en de Verenigde Staten zo explosief geworden? Je leest er alles over in de gratis digitale special Iran: vermalen tussen ayatollahs en Amerika. In deze gratis special:

Lees meer
Loginmenu afsluiten