Home Sombere kijk op de beelddictatuur

Sombere kijk op de beelddictatuur

Voor zover bekend maakte de Fransman Joseph Nicéphore Niépce in 1825 als eerste een foto. Hij had er een belichtingstijd van tien uur voor nodig. Bijna 200 jaar later zijn er 45 miljard camera’s op de wereld die dagelijks miljarden beelden produceren. And the King Said, What a Fantastic Machine roept aan de hand van honderden van internet geplukte fragmenten de vraag op wat de invloed van al die beelden op ons is.

Sombere kijk op de beelddictatuur

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 31 oktober 2023

De documentaire bestrijdt de opvatting dat één beeld meer zegt dan duizend woorden. Beelden spreken nooit voor zich, omdat je de context moet kennen. Met beelden is het goed manipuleren. Dat is een open deur, maar de documentaire illustreert dat met sprekende voorbeelden. Onschuldig is de tv-uitzending van het Eurovisie Songfestival, waarin het lijkt alsof de juryleden in hun eigen land staan, terwijl ze in werkelijkheid samen in een studio zitten. Als een jurylid aan de beurt is, worden achter hem beelden van zijn land geprojecteerd.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

De documentaire laat ook zien dat beelden de werkelijkheid kunnen blootleggen, zoals de na de bevrijding gemaakte opnames in concentratiekampen bewijzen. En geeft ook gruwelijke voorbeelden, zoals Leni Riefenstahls films vol nazipropaganda en Hitler-verering. Verder wijst de documentaire op het recente fenomeen beeldverslaving, aangejaagd door mediaconcerns, die kennis over de werking van de hersenen inzetten om mensen aan het scherm gekluisterd te houden. And the King Said graaft niet diep, maar de helikopterview op de beelddictatuur stemt niet vrolijk.

Filmposter van 'Fantastic Machine'

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 11 - 2023

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten