Home Sombere kijk op de beelddictatuur

Sombere kijk op de beelddictatuur

  • Gepubliceerd op: 31 okt 2023
  • Update 31 okt 2023
  • Auteur:
    Jos van der Burg
Sombere kijk op de beelddictatuur

Voor zover bekend maakte de Fransman Joseph Nicéphore Niépce in 1825 als eerste een foto. Hij had er een belichtingstijd van tien uur voor nodig. Bijna 200 jaar later zijn er 45 miljard camera’s op de wereld die dagelijks miljarden beelden produceren. And the King Said, What a Fantastic Machine roept aan de hand van honderden van internet geplukte fragmenten de vraag op wat de invloed van al die beelden op ons is.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Lees de eerste maand met korting voor €1,99. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

De documentaire bestrijdt de opvatting dat één beeld meer zegt dan duizend woorden. Beelden spreken nooit voor zich, omdat je de context moet kennen. Met beelden is het goed manipuleren. Dat is een open deur, maar de documentaire illustreert dat met sprekende voorbeelden. Onschuldig is de tv-uitzending van het Eurovisie Songfestival, waarin het lijkt alsof de juryleden in hun eigen land staan, terwijl ze in werkelijkheid samen in een studio zitten. Als een jurylid aan de beurt is, worden achter hem beelden van zijn land geprojecteerd.

De documentaire laat ook zien dat beelden de werkelijkheid kunnen blootleggen, zoals de na de bevrijding gemaakte opnames in concentratiekampen bewijzen. En geeft ook gruwelijke voorbeelden, zoals Leni Riefenstahls films vol nazipropaganda en Hitler-verering. Verder wijst de documentaire op het recente fenomeen beeldverslaving, aangejaagd door mediaconcerns, die kennis over de werking van de hersenen inzetten om mensen aan het scherm gekluisterd te houden. And the King Said graaft niet diep, maar de helikopterview op de beelddictatuur stemt niet vrolijk.

Filmposter van 'Fantastic Machine'

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 11 - 2023

Nieuwste berichten

Donald Trump doet alsof hij iemand neerschiet tijdens een toespraak in het Witte Huis
Donald Trump doet alsof hij iemand neerschiet tijdens een toespraak in het Witte Huis
Artikel

Moet Trump vrezen voor Artikel 25? Amerikanen roepen om deze lastige afzettingsprocedure uit 1967

Na Trumps dreigementen dat hij ‘een hele beschaving’ zou uitroeien, gingen er zowel links als rechts stemmen op om hem uit zijn ambt te ontzetten met Artikel 25. In 1967 bedachten de VS deze grondwetswijziging om een president af te zetten die door ziekte of geestelijke aftakeling niet meer in staat is zijn ambt te...

Lees meer
Columnist Philip Dröge
Columnist Philip Dröge
Column

Veel Amerikanen weten niet eens waar Iran ligt

Het begon met een blinde wereldkaart, een geestig experiment waarin onderzoekers Amerikanen vroegen Iran aan te wijzen door een stip te zetten. Het resultaat was geen geografie, maar een sterrenhemel van vergissingen: duizenden spikkels die verdwaalden over continenten en eilanden. Iran dobberde volgens sommigen zelfs in de Indische Oceaan, een prestatie die niet alleen aardrijkskundige...

Lees meer
Louis Anthing: pleitbezorger van de geplaagde Bosjesmannen
Louis Anthing: pleitbezorger van de geplaagde Bosjesmannen
Artikel

Louis Anthing: pleitbezorger van de geplaagde Bosjesmannen

Twee eeuwen lang mishandelden en doodden witte boeren de San, de Zuid-Afrikaanse Bosjesmannen. Toen ambtenaar Louis Anthing in 1863 voor hen opkwam, werd hij in koloniale kringen weggehoond als een pathetische romanticus en inboorlingenvriendje.  Zuid-Afrika heeft twaalf officiële talen: behalve Engels, Afrikaans en gebarentaal gaat het om negen talen van de belangrijkste volken. Opmerkelijk genoeg ontbreekt de taal...

Lees meer
Foto van Chaldej van slachtoffers getto Boedapest
Foto van Chaldej van slachtoffers getto Boedapest
Artikel

Mocht Sovjet-fotograaf Chaldej Holocaustfoto’s manipuleren om het Joodse leed te tonen?

Duitsland zint op maatregelen tegen de verspreiding van AI-beelden van de Holocaust, want nepfoto’s van kinderen achter prikkeldraad zouden de geschiedenis verdraaien en Holocaustontkenners in de kaart spelen. In 1945 maakte Sovjet-fotograaf Jevgeni Chaldej beelden van slachtoffers in het Joodse getto in Boedapest. Maar later bleken zijn beelden geënsceneerd: hij had de lichamen verplaatst. Wanneer...

Lees meer
Loginmenu afsluiten