Home Kamperen volgens het boekje

Kamperen volgens het boekje

  • Gepubliceerd op: 31 juli 2023
  • Laatste update 07 aug 2023
  • Auteur:
    Bram van der Wilt en Mirjam Janssen
  • 4 minuten leestijd
Kamperen volgens het boekje

De geur van gras, zingende vogels, de hele dag in de buitenlucht. Voor miljoenen Nederlanders werd kamperen de ideale manier om er even helemaal tussenuit te zijn. Al moesten ze zich wel aan strikte regels houden.

Handboek voor de verantwoorde kampeerder. Uitgave van de ANWB, eind jaren veertig.

Om halfzeven ’s ochtends luidde de gong: tijd om uit de slaapzak te kruipen. Op het oefenkampeerterrein van de ANWB in Ommen leerden campinggasten hoe ze verantwoord en sociaal – met de nadruk op het laatste – vakantie konden vieren. Onder toeziend oog van een mentor werden ze twee weken op de proef gesteld. Zetten ze hun tent netjes op? Lieten ze hun afval niet slingeren? Stond hun radio niet te hard? Hadden ze zich voorgesteld aan de buren? En – zeer belangrijk – zetten ze een hete ketel niet pardoes in het gras? Want dat gaf lelijke gele plekken. Wie alle proeven wist te doorstaan, kreeg een kampeerpaspoort, dat recht gaf op een plek op bijzondere campings. Het kon bij wangedrag overigens ook weer worden afgenomen.

De kampeerders moeten leren koken in de vrije natuur

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Het kamp van de ANWB was in 1947 opgezet na een periode van vrijblijvendheid. Kamperen was in het begin van de eeuw in de mode geraakt onder sportieve types. Die bonden hun spullen bij voorkeur achter op de fiets en sloegen hun tent op waar ze maar wilden. Algauw leidde dat tot overlast. De kampeerders richtten vernielingen aan, ruimden hun rommel niet op en stookten vuurtjes die oversloegen op bos en hei.

Een kampeermentor inspecteert de tent. Velzen, 1950.

Huis op wielen

Aan het eind van de Eerste Wereldoorlog verschenen in het Verenigd Koninkrijk de eerste caravans. In Nederland was het vanaf 1928 zover. Aanvankelijk waren caravans erg duur; je kon ze daarom ook huren. Tegenwoordig telt ons land 562.000 caravan- of camperbezitters.

Vier kinderen spelen in een caravan, 1963.

Er moest iets gebeuren. Daarom opende de ANWB in 1925 het eerste officiële kampeerterrein in Nederland, compleet met een toiletgebouw, kampwinkel en kantine. Al snel kwamen er steeds meer van dit soort terreinen. Rond 1940 vierden tienduizenden Nederlanders hun vakantie onder een canvas dak. Om het publiek op te voeden kwamen er cursussen en handboeken, bijvoorbeeld Klaar voor ’t kamp van Ton Koot. En meer regels – zo was gemengd kamperen niet overal toegestaan. Zelfs stellen die getrouwd waren zagen de autoriteiten toch liever niet samen in één tent.

Kamperpeetvader

In 1908 maakte de Engelsman Thomas Hiram Holding internationaal furore met The Camper’s Handbook. Hij bedacht ook lichtgewicht tenten. Door hem geïnspireerd richtte Carl Denig in 1912 de Nederlandse Toeristen Kampeer Club op. Denig produceerde en verkocht eveneens tenten. Daarmee legde hij de basis voor een buitensportimperium dat nog steeds bestaat.

Thomas Hiram Holding voor zijn tent.

Op den duur trok het volk zich ook op kampeergebied weinig meer aan van het gezag. In 1974 werd het ANWB-oefenkamp opgeheven; kampeerders bepaalden zelf wel hoe strak de scheerlijnen moesten staan. Kamperen was inmiddels populair bij massatoeristen, die weinig meer op hadden met de eenvoud van de pioniers. Tenten werden groter, caravans luxer, de uitrusting completer. Op de camping werd het steeds meer zoals thuis.

ANWB Alarmcentrale

Kampeerders konden vanaf 1947 via de korte golf afstemmen op Radio Nederland Wereldomroep. Ze hoorden dan actualiteiten en sportnieuws. Maar ook oproepen van de ANWB Alarmcentrale aan vakantiegangers. Die moesten zich melden omdat er in Nederland aan het thuisfront problemen waren.

Jonge vrouwen ontbijten voor de tent. Leren kamperen op het ANWB-kamp Anna Hoeve in Ommen, 1962.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 7/8 - 2022

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer