Home Ingmar Bergman raakte snaar bij Nederlanders

Ingmar Bergman raakte snaar bij Nederlanders

De films van Ingmar Bergman veroorzaakten in 1959 een golf van opwinding in Nederland, laat Frank Blaakmeer zien in zijn promotieonderzoek. Maar de Zweedse regisseur werd hier vaak niet goed begrepen. 

Beroemde scène uit Het zevende zegel.
Beroemde scène uit Het zevende zegel. Bron: ANP.

Koos-jan de Jager

Historicus en docent

Gepubliceerd op: 2 januari 2025

Update 20 januari 2025

Ingmar Bergman (1918-2007) geldt als een van de invloedrijkste regisseurs van Zweden. Zijn films gaan over existentiële vragen en staan bekend als zwaarmoedig en soms ontoegankelijk. Geloof, sterfelijkheid en eenzaamheid voeren de boventoon. In Het zevende zegel (1957), een film over de Zwarte Dood, laat hij ridder Antonius Block bijvoorbeeld een partijtje schaak met de Dood spelen om antwoorden te vinden op levensvragen.  

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer lezen over historisch onderzoek? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

In 1959 brak Bergman door in Nederland. In dat jaar werden drie van zijn films gedraaid in de bioscopen. Filmrecensenten probeerden de films te begrijpen, terwijl de regisseur weigerde iets te zeggen over de betekenis van zijn werk. Het leidde tot een langdurige interpretatiestrijd in kranten en filmtijdschriften.  

In protestantse kring droeg Bergman bij aan een groeiende acceptatie van de film als genre. Protestantse recensenten schreven dat domineeszoon Bergman de overgang naar een seculiere tijd kunstzinnig in beeld bracht. Niet voor niets speelden twijfelende dominees, verveelde organisten en lege kerken in zijn films een belangrijke rol. Bergman draaide daarmee de God van zijn jeugd radicaal de nek om. Tegelijkertijd concludeert Blaakmeer dat Bergman te lijden had onder interpretatiedrang: zijn oeuvre werd eenzijdig vanuit een vermeend christelijk kader geïnterpreteerd, ook al had de regisseur dat zelf nooit zo bedoeld.  

Openingsbeeld: Beroemde scène uit Het zevende zegel. Bron: ANP.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 1 - 2025

Nieuwste berichten

Longlist LGP 2026
Longlist LGP 2026
Nieuws

Longlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026

De longlist met tien genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is vandaag bekendgemaakt in dagblad Trouw. De prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De Libris Geschiedenis Prijs is een initiatief van Historisch Nieuwsblad, Libris, Nederlands Openluchtmuseum, Rijksmuseum Amsterdam, Trouw en VPRO en bestaat uit een geldbedrag van 20.000 euro. De prijs...

Lees meer
Longlist LGP 2026
Longlist LGP 2026
Nieuws

Deze tien boeken maken kans op de Libris Geschiedenis Prijs 2026

De longlist met tien genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is bekend. Recensent Rob Hartmans, een van de leden van de voorselectiecommissie, zet de tien kanshebbers op een rij. Dirk Alkemade – Radicale democratie Eigenlijk was het vreemd dat er nog geen biografie van Pieter Vreede was. Deze rijke ondernemer, politicus en schrijver speelde een...

Lees meer
Studenten sporten in het zwembad van de Patrice Lumumba Universiteit, 4 april 1961.
Studenten sporten in het zwembad van de Patrice Lumumba Universiteit, 4 april 1961.
Artikel

Poetin gebruikt de Patrice Lumumba Universiteit als antikoloniale dekmantel

In 1961 vernoemde Moskou een van zijn universiteiten naar de vermoorde Congolese premier Patrice Lumumba. Afrikaanse revolutionairen moesten er worden opgeleid tot loyale Sovjetsympathisanten. Als onderdeel van een bredere strategie: de Sovjets wilden hun invloed in Afrika uitbreiden door zich te presenteren als antikoloniaal alternatief voor het Westen. In zijn zoektocht naar Afrikaanse bondgenoten stoft...

Lees meer
Overvol straatappartement 1888
Overvol straatappartement 1888
Artikel

Hittegolf in New York eist levens. Toekomstige president speelt voor reddende engel

Een hittegolf teisterde de Big Apple in 1896 en kostte honderden mensen en dieren het leven. Politiecommissaris Theodore Roosevelt schoot de bevolking te hulp – en gaf zo een kickstart aan zijn klim naar het Witte Huis. Snikhete zomers zijn een vast onderdeel van het New Yorkse leven, zozeer dat verzengende hittegolven weer snel verdwijnen...

Lees meer
Loginmenu afsluiten