Home Geen courtage voor prins Bernhard

Geen courtage voor prins Bernhard

  • Gepubliceerd op: 26 april 2022
  • Laatste update 13 okt 2022
  • Auteur:
    Philip Dröge
  • 3 minuten leestijd
Philip Dröge

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Historischnieuwsblad.nl? U bent al lid vanaf €1,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Daar zat ik dan, een jaar of twintig geleden, in een ruimte die rook naar een oude gymzaal. Twee archivarissen dartelden om mij heen, dankbaar dat iemand de verre tocht had ondernomen. ‘Veel mensen krijgen we niet op bezoek,’ zei de ene. Zijn stem echode tegen de modderkleurig geverfde muren.

Vier dagen bracht ik door in de Eisenhower Presidential Library in het plaatsje Abiline in Kansas, het Scheemda van de Verenigde Staten. Een even goed georganiseerde als zonderlinge instelling; alles draait er om het bescheiden houten geboortehuis van de voormalige president. Dat ligt moederziel alleen in een uitgestrekt maar bloedarmoedig park. In de wijde omtrek is alles afgebroken uit eerbied voor de plek waar het allemaal begon voor Ike.

Maar denk niet dat de enscenering sereniteit uitstraalt. Want achter het stulpje is een kolossaal blok beton neergezet, alsof een uitvaartcentrum en de Aalsmeerse bloemenveiling in een dronken bui nageslacht hebben verwekt. Het eigenlijke archief is tot de nok gevuld met alle documenten van de vierendertigste president van de Verenigde Staten. Elke snipper informatie is bewaard, zelfs de aantekenvelletjes van zijn assistenten. Op meerdere van die kattebelletjes ging het over prins Bernhard, de reden dat ik in Abiline was.

Ik moest ineens weer denken aan dat omgevallen flatgebouw vol papier. Dat komt door de vijfenveertigste president van de VS, Donald Trump. Medewerkers van het Nationaal Archief in Washington zijn momenteel bezig zijn tijd in het Witte Huis te reconstrueren. De vastgoedmagnaat heeft namelijk geprobeerd de documentatie van zijn presidentschap te verdonkeremanen; veel papieren verscheurde hij na gebruik. De snippers gingen in het ronde archief onder zijn bureau. De Donald recyclede natuurlijk niet.

Een paar gewetensvolle medewerkers van het Witte Huis hebben die flarden papier zo veel mogelijk uit het vuilnis gevist en bewaard. Documentalisten zijn deze maanden druk bezig met plakband om de stukken weer enigszins leesbaar te maken. Trump probeert dat ondertussen op allerlei manieren tegen te houden, doodsbenauwd dat er iets zeer belastends over hem in staat.

De kampioen van de superlatieven beloofde de beste president ooit te worden. Maar een grootse leider doet het niet in zijn broek voor de geschiedenis. Die laat zijn documenten archiveren om het nageslacht te laten zien welke moeilijke afwegingen hij moest maken. Of, zoals Ike, dat zelfs iconische presidenten zo nu en dan een handelsreiziger op bezoek krijgen.

Dankzij een memo uit de krochten van Abiline weet ik hoe Eisenhower zeven decennia geleden op oliemannetje Bernhard reageerde, die vliegtuigen van Fokker in de aanbieding had. No soap, zei hij na het koninklijke bezoek tegen een assistent, wat zoveel betekent als ‘ammehoela’. Geen courtage voor de prins dus. Maar wat Trump in 2018 van Mark Rutte vond, daarvoor moeten we tussen vette hamburgerpapiertjes zoeken.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 5 - 2022

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer