Home Dossiers Tweede Wereldoorlog Filmrecensie: Der Hauptmann

Filmrecensie: Der Hauptmann

Kleren maken de man, maar in de angstaanjagende zwart-witfilm Der Hauptmann creëren ze een monster. In het op ware gebeurtenissen geïnspireerde drama ontsnapt een gedeserteerde Duitse jonge soldaat in de chaos van de laatste weken van de Tweede Wereldoorlog op het nippertje aan zijn achtervolgers op het Duitse platteland.

Poster van Der Hauptmann

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 28 mei 2018

Update 28 maart 2023

Hitler in de Tweede Wereldoorlog
Dossier Tweede Wereldoorlog Bekijk dossier

Hij wordt gered doordat hij in een verlaten jeep een kapiteinsuniform vindt. Als hij het aantrekt, bezorgt dat hem een nieuwe, machtige identiteit. Angstaanjagend laat de film zien dat er vervolgens geen weg terug meer is. Als in een dorpje een plunderaar wordt betrapt, laat de nepkapitein hem doodschieten, omdat de dorpelingen hem anders als een slapjanus zien. Het griezelige is dat de knul zich steeds beter begint te voelen bij zijn beslissingen over leven en dood. Hij bluft dat hij rechtstreekse orders van Adolf Hitler krijgt en trekt de leiding naar zich toe in een gevangenenkamp met deserteurs. Dat ontspoort in sadistische spelletjes en wellustig geweld.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer recensies van historische films? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in uw inbox.

Der Hauptmann, van de Duitse regisseur Robert Schwentke, gaat over de macht van uniformen en het wegkijken bij misdaden. Er zijn genoeg mensen die tegen de sadistische nepkapitein zouden kunnen optreden, maar ze doen het niet uit slaafsheid en conformisme. Ook speelt het bystander-effect een rol: minstens één soldaat doorziet het bedrog van de nepkapitein en gruwt van zijn wreedheden, maar houdt uit angst zijn mond. Andere soldaten vinden alles best zolang de nepkapitein orgiastische feestjes houdt. Dat Der Hauptmann aan het einde met een paar scènes waarschuwt voor terreur in onze tijd, is overbodig. We hadden het al begrepen. De nepkapitein heette overigens Willi Herold en is kort na de oorlog door de geallieerden ter dood veroordeeld.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 5 - 2018

Dossier Tweede Wereldoorlog

Anti-oorlogsactivisten probeerden  de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen
Anti-oorlogsactivisten probeerden  de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen
Artikel

Anti-oorlogsactivisten probeerden de Dodenherdenking ook in 1969 te ontregelen

De bekladding van het Nationaal Monument op de Dam door vermoedelijk pro-Palestijnse activisten in de vroege ochtend van 4 mei is geen primeur. In 1969 besmeurden activisten niet alleen het Verzetsmonument in Utrecht met rode verf, maar lieten zij ook twee rookbommen afgaan tijdens de Dodenherdenking. Destijds was het Amerikaanse oorlogsgeweld in Vietnam de aanleiding...

Lees meer
Adolf Hitler (links) met Jozef Tiso op het treinstation van de Wolfsschanze, zijn hoofdkwartier in Oost-Pruisen, oktober 1941.
Adolf Hitler (links) met Jozef Tiso op het treinstation van de Wolfsschanze, zijn hoofdkwartier in Oost-Pruisen, oktober 1941.
Artikel

Slowakije was voor Hitler en zijn trawanten een ‘modelstaat’

De Slowaakse Republiek gedroeg zich onder leiding van de geestelijke Jozef Tiso als trouwe vazal van de nazi’s. Tot tevredenheid van Adolf Hitler: ‘Interessant om te zien hoe dat katholieke priestertje ons de Joden aanlevert.’ De Conferentie van München in 1938 is een berucht staaltje internationale diplomatie. Tsjechoslowakije werd op de snijtafel gelegd: nazi-Duitsland mocht...

Lees meer
Engelsen geven zich over aan de Japanners. Singapore, 15 februari 1942.
Engelsen geven zich over aan de Japanners. Singapore, 15 februari 1942.
Artikel

De Britten bleken geen partij voor de Japanners

In februari 1942 veroverden de Japanners de stad Singapore, tot dan toe een Britse kolonie. Volgens premier Winston Churchill was deze nederlaag ‘de grootste ramp in de Britse militaire geschiedenis’. Het zou het einde betekenen van een wereldrijk. Ze staan er nog: de grote naar zee gerichte kanonnen van Fort Siloso op Sentosa, een eilandje...

Lees meer
De Duitse raketgeleerden Wernher von Braun (links) en Kurt Debus voor de Saturn 500F-raket, 26 mei 1966.
De Duitse raketgeleerden Wernher von Braun (links) en Kurt Debus voor de Saturn 500F-raket, 26 mei 1966.
Artikel

Operatie Paperclip: Hitlers geschenk aan de geallieerden

Duizenden wetenschappers uit nazi-Duitsland gingen in de jaren dertig en veertig aan de slag voor de geallieerden. De VS, Canada en het VK profiteerden van deze braindrain, die onder meer leidde tot de ontwikkeling van de atoombom. Op 17 oktober 1933 arriveerde Albert Einstein samen met zijn vrouw en enkele naaste medewerkers met een passagiersschip...

Lees meer
Loginmenu afsluiten