Het is oorlog tussen Cruise en Hitler
De geallieerde historici kwamen destijds – net als Hitler – tot de conclusie dat het slechts ‘eine kleine Clique ehrgeiziger Offiziere’ van de Wehrmacht was geweest die op 20 juli 1944 een mislukte bomaanslag en staatsgreep had gepleegd. Ze zetten hen weg als militaristen die niet zo heel veel verschilden van de dictator, en hun...
Brengt onze jongens weer veilig thuis
‘Ons volk zal dus zijn zonen weer voor ten minste twee jaar naar de gevechtsfronten in de tropen zien vertrekken. Meer dan honderdduizend man wil de Beel-regering daar samentrekken, waartoe zelfs de lichting van 1944, de drie-en-twintigjarigen, wordt opgeroepen.’ De gewelddadige periode tussen 1940 en 1950 heeft in Nederlands-Indië veel slachtoffers geëist. Families zijn onherstelbaar...
Kinderen halve prijs
Maat 38, zwart geworden leer, stevige zool, één vetergat aan beide kanten. Deze oude schoen, gevonden op Nova Zembla, maakte in 1596 de overwintering van Willem Barentsz en zijn mannen mee. Het is onbetwist een van de topstukken van de expositie Macht en Glorie. Scheepvaart in de Gouden Eeuw in het Maritiem Museum in Rotterdam....
Oltmans
Op 28 mei 2001 mocht ik een avondje in het Parool Theater voorzitten over de controversiële journalist Wim Klinkenberg (1923-1995). Klinkenberg was een bevlogen aanhanger van de Sovjet-Unie en van het vrije woord. Althans, het vrije woord hier. In de Sovjet-Unie lag dat weer wat anders, vond hij. Deze dialectiek kon hij trouwens met groot...
Parijs
Zestig jaar geleden, op 25 augustus 1944, werd Parijs na vrij omvangrijke straatgevechten bevrijd. Op die dag waren er alleen maar Franse troepen in de stad en Charles de Gaulle, de leider van de Vrije Fransen, verklaarde voor het stadhuis dat de stad in opstand was gekomen en zichzelf had bevrijd, daartoe geinspireerd door ‘het...
Koot
Voor een verhaal over Hendrik Koot, de martelaar van de NSB die bij gevechten in de Amsterdamse jodenhoek in februari 1941 gedood werd, sprak ik met een van zijn zoons. Ik noemde hem Rob. Hij wilde niet dat zijn voornaam bekend werd; met die achternaam had hij na de oorlog al narigheid genoeg gehad. Hendrik...
Papegaai
Met de politieke geschiedenis van de papegaai werd ik geconfronteerd toen studentenleider Rudi Dutschke naar Amsterdam kwam. In zeer opgewonden en verontwaardigd Duits sprak hij Krasnapolski toe. Het was denk ik in 1969 en van wat hij gezegd heeft staat me nog maar weinig bij. Interessant werd het pas toen ik later die avond iemand...
Neplandingen
Rond de moord op John F. Kennedy is een omvangrijke, door paranoia gedreven industrie ontstaan. Het waanidee dat deze industrie voortdrijft, is dat Kennedy is vermoord door een samenzwering van vrijwel alle duistere krachten in de wereld. Een wat minder bekend waanidee, waar toch miljoenen Amerikanen in geloven en waar in Nederland bij lezingen regelmatig...
Territoriumdrift
Op 19 mei 1991 vierde Karel van het Reve zijn zeventigste verjaardag. Een groot feest, een etentje. Tussen hoofd- en nagerecht zorgde journalist Theodor Holman voor een verrassing. Samen met zijn uitgever Kees Aerts opende hij een aantal dozen met exemplaren van een boek dat Holman over Van het Reve had geschreven: Karel. Holman, een...
Rare lijst
Dit najaar kunnen wij Nederlanders in een omvangrijk, door de KRO georganiseerd mediaspektakel de grootste Nederlander aller tijden kiezen. Dergelijke verkiezingen zijn ook al in Engeland en Duitsland gehouden en hebben daar veel discussie veroorzaakt. Aangezien elk nationaal debat over het verleden in principe welkom is, is er geen reden dit KRO initiatief hooghartig van...
Bijna-theorietjes
Van nabij ken ik een conservator annex tentoonstellingsmaker. Ze is meestal een jaar bezig met de voorbereiding van een expositie. Inlezen, archieven raadplegen, interviews afnemen. Ze maakt er altijd iets prachtigs van, maar voor het zover is moeten er heel wat tegenvallers worden verwerkt. Bij dat ene aardige verhaal ontbreekt een plaatje, en ja, wat...
Collaboratiemuseum
Je hoeft niet precies te weten wanneer de Slag bij Nieuwpoort zich afspeelde, maar wat je wel moet weten is dat Van Oldenbarnevelt en Hugo de Groot tijdgenoten waren. Dat vind ik niet, dat vindt Nelleke Noordervliet, en ze zei het 28 maart in een debat in radioprogramma OVT. De discussie ging over het Nationaal...