• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Historisch Nieuwsblad 9/2005

    De moord op Israëls premier Yitzhak Rabin

    ‘Ik hoorde drie schoten en zag de bodyguards op hem af rennen’

    Door: Simone Korkus
    Op 4 november 1995 doodde de orthodoxe student Yigal Amir de Israëlische minister-president Yitzhak Rabin tijdens een vredesmanifestatie in Tel Aviv. De wereld was geschokt dat een joodse politiek leider werd vermoord door een andere jood. Tien jaar later herdenkt Israël Rabin. Maar volgens de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst zou de gebeurtenis zich zó kunnen herhalen. 'Het leek wel een volksverhuizing. Stel je voor: rond half acht 's avonds waren er al 200.000 mensen en de vredesmanifestatie zou pas om acht uur beginnen.' Shlomo Lahat, bijgenaamd 'Tjietsch', ex-burgemeester van Tel Aviv en persoonlijke vriend van de Israëlische premier Rabin, staat op het Malchei Israelplein in Tel Aviv. Het ligt er verlaten bij. Afgezien van een eenvoudige ster in het plaveisel en graffiti op de muren - 'We houden van je, Rabin' - herinnert niets aan zaterdagavond 4 november 1995, toen de Israëlische minister-president Yitzhak Rabin door de jonge ultra-orthodoxe student Yigal Amir werd vermoord. 
               
    De sfeer van de manifestatie was enthousiast en vreedzaam. Er waren honderden spandoeken met leuzen als 'Vrede Ja, Geweld Nee!' en heel veel witte ballonnen. Toch was Tjietsch er niet helemaal gerust op. De politie had eerder bericht gekregen dat er een terreuractie gepland was. 'We dachten onmiddellijk aan een Palestijnse aanslag. We plaatsten dranghekken rond het podium, zodat het publiek niet bij Rabin kon komen. Bij de ingangen werden verdachte personen gecheckt. Maar ik dacht geen moment aan een moordaanslag op de premier, en zeker niet door een Israëliër.' 
     

    Ik dacht geen moment aan een moordaanslag op de premier, en zeker niet door een Israëliër

    De manifestatie was maanden van tevoren zorgvuldig gepland door Tjietsch, die hem grotendeels op persoonlijke titel organiseerde, en moest het volk de boodschap overbrengen dat Rabins vredespolitiek een brede aanhang had. Maar premier Rabin had zijn bedenkingen. Wás zijn vredespolitiek wel populair? Stel dat er niemand kwam opdagen? Tot het allerlaatste moment twijfelde hij en pas op vrijdagmiddag - een dag voor de manifestatie - hakte hij de knoop door en zei tegen Tjietsch dat hij zou komen. 
               
    De volgende avond stond de 73-jarige Rabin, oud-generaal in het Israëlische leger en tweevoudig premier van Israël, met minister van Buitenlandse Zaken Shimon Peres, zijn vrouw Lea en Tjietsch op het podium en keek naar de zee van enthousiaste gezichten. 'Ik ben blij dat ik je advies heb opgevolgd,' zei hij tegen Tjietsch. 'Dit is een van de gelukkigste dagen van mijn leven.' Rabin nam de microfoon en sprak tot het volk: 'Ik was 27 jaar militair. Ik koos oorlog zolang er geen {C}{C}{C}kans op vrede was. Maar vandaag geloof ik dat er een kans op vrede is, een goede kans.' Daarna sloeg hij spontaan zijn arm om Peres en zong uit volle borst met het publiek Sjier ha Sjaloom, het lied van de vrede.
     

    Militaire held

    Rabin had alle reden om tevreden te zijn. In 1992 had hij Peres verslagen als leider van de linkse Arbeiderspartij en bracht die tot een overweldigende verkiezingswinst. Hij werd minister-president en beloofde de Israëlische kiezers om de vredespogingen te intensiveren. Zijn inspanningen om het Israëlisch-Arabische conflict op te lossen hadden twee Israëlisch-Palestijnse verdragen (De Oslo Akkoorden) en een Israëlisch-Jordaans vredesverdrag opgeleverd, en op korte termijn zouden vredesonderhandelingen met Syrië beginnen. Onlangs had hij samen met Peres en de Palestijnse leider Yasser Arafat de Nobelprijs voor de vrede gekregen. 
               
    President Clinton beschreef Rabin als een vaderfiguur en voor koning Hoessein van Jordanië was hij een zeer goede vriend. 'Als Rabin een probleem met Jordanië had, dan namen we de helikopter naar Amman en tijdens de lunch met koning Hoessein losten we het op. Het ging er heel informeel aan toe,' herinnert Aliza Goren, Rabins media-adviseur en woordvoerster, zich in haar kantoor in Tel Aviv. Ook met Arafat bestond volgens Goren een - koele - vriendschapsrelatie. 'Arafat noemde Rabin zijn partner en ze respecteerden elkaar.' 
     

    Rabin stond bekend als de militaire held van de Zesdaagse Oorlog, die geen millimeter toegaf aan de Palestijnen

    Dat was opmerkelijk, want Rabin stond zowel politiek als militair bekend als een hardliner: de militaire held van de Zesdaagse Oorlog, die geen millimeter toegaf aan de Palestijnen en twijfelde aan Arafats intenties en betrouwbaarheid. Volgens Goren had Rabin als militair zoveel bloedvergieten gezien dat hij wist dat geweld geen oplossing was voor het probleem. 
               
    Danny Rubinstein, politiek analist en journalist van de Israëlische krant Haaretz, die de relatie Rabin-Arafat heeft gevolgd, denkt er echter anders over. 'Rabin was geen vredesduif en heeft zijn mening nooit veranderd. Aan het begin van zijn ambtsperiode, in juli 1992, ging het er in Israël ruw aan toe. Er waren terreuraanslagen. Tientallen Israëliërs verloren het leven. Rabin liet vierhonderd verdachte Palestijnen oppakken en deporteerde hen zonder vorm van proces naar Libanon. 
     

    Rabin liet vierhonderd verdachte Palestijnen oppakken en deporteerde hen zonder vorm van proces naar Libanon

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen