Home De evolutie van borsten en baarmoeder

De evolutie van borsten en baarmoeder

  • Gepubliceerd op: 26 juni 2024
  • Laatste update 15 jul 2024
  • Auteur:
    Mirjam Janssen
  • 3 minuten leestijd
Maria met kind. Door de Meester van de vrouwelijke halffiguren, circa 1520-1540.

Wat is het nut van de menopauze? Hebben vrouwen andere hersens dan mannen? Waarom leven vrouwen langer? De Amerikaanse onderzoeker Cat Bohannon schreef een fascinerend boek over de evolutie van sekseverschillen. 

Vrouwen zijn geen mannen met borsten en een baarmoeder. Dat lijkt een open deur, maar de medische wetenschap negeerde lang de fundamentele verschillen, waardoor vrouwen minder passende diagnoses en medicijnen krijgen dan mannen. Eva van Cat Bohannon laat zien hoe die lichamelijke verschillen in de loop der tijd zijn ontstaan.  

Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in uw inbox.

Bohannon gaat per vrouwelijk lichaamsdeel na wat de geschiedenis ervan is. Zo legt ze uit dat het vermogen tot zogen 200 miljoen jaar geleden begon bij een ratachtig wezentje dat melk als het ware uitzweette. De jongen likten het van haar vacht. En al voor de dino’s uitstierven, broedden zoogdieren hun jongen uit in een baarmoeder: het begin van een strijd tussen moeder en kind om de energie, met de placenta als scheidsrechter ertussen. 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Regelmatig zet Bohannon gangbare verklaringen op hun kop. Zo wordt vaak aangenomen dat de mens op twee benen ging lopen om te kunnen jagen. Maar zij wijst erop dat het misschien anders zat: rechtop lopen was handiger voor vrouwen die baby’s en voedsel tegelijk moesten dragen. Ook gaat ze in op de menopauze: de grote vraag is waarom de natuur vrouwen laat doorleven nadat ze onvruchtbaar zijn geworden. Het populaire antwoord daarop is de ‘grootmoederthese’: vrouwen blijven leven omdat ze kunnen helpen bij de opvoeding van de kleinkinderen. Maar het kan volgens Bohannon ook zo zijn dat iets in het lichaam van vrouwen maakt dat ze beter zijn in niet-doodgaan dan mannen. En dat het verlies van een man evolutionair gezien minder erg is. 

Het boeiendst is het als Bohannon het verband legt tussen fysieke verschijnselen en sociale ontwikkelingen. Bijvoorbeeld over de omgang tussen de seksen. Namen bij onze verre voorouders de mannen hun vrouwen met geweld? Daar zijn geen aanwijzingen voor, wat overigens niet betekent dat ze de actuele aandacht voor misbruik relativeert. Maar als mensenmannetjes brute verkrachters waren zou dat aan het lichaam van vrouwen te zien moeten zijn. Dan hadden ze – zoals diersoorten waarbij dat veel voorkomt – vagina’s met kronkels gehad om ongewenst sperma te weren. Ook monogamie zou een biologische oorsprong hebben: een uitruil tussen de behoefte aan seks van de mannen en de behoefte van vrouwen aan hulp bij de opvoeding van de kinderen.  

Soms is lastig te bepalen wanneer Bohannon de laatste stand van de wetenschap doorgeeft en wanneer sprake is van haar eigen interpretatie. Dat neemt niet weg dat Eva een fascinerend boek is dat talloze vragen oproept, en beantwoordt. 

Eva Cat Bohannon

Eva. Wat de evolutie van het vrouwelijk lichaam zegt over wie we zijn
Cat Bohannon
488 p. De Bezige Bij, € 29,99 

Openingsafbeelding: Maria met kind. Door de Meester van de vrouwelijke halffiguren, circa 1520-1540.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 7/8-2024