Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

Charley Toorop kreeg volop erkenning als kunstenaar, maar in haar privéleven was het tobben. Zo blijkt uit de biografie door Wessel Krul. 

De portretten van Charley Toorop (1891-1955) zijn meteen herkenbaar: de afgebeelde personen hebben gebeitelde koppen, grote ogen en iets gekwelds. Er zit een onderstroom van agressie in. Toen Toorop begin twintigste eeuw begon te exposeren veroorzaakte haar werk opschudding. Critici vonden het ‘mannelijk’, maar ze wilde niet behagend of dromerig schilderen, zoals andere kunstenaressen. Toch kreeg ze snel erkenning. In 1916 noemde een recensent haar ‘geniaal’ en dat betekende een doorbraak. 

Charley was de dochter van schilder Jan Toorop, die haar aanmoedigde en financieel steunde. Met haar ouders verkeerde ze desondanks op gespannen voet. Om aan hen te ontsnappen trouwde ze jong met anarchist en alcoholist Henk Fernhout, die niet werkte, haar mishandelde, verkrachtte en haar werk vernielde. Ze kregen in sneltreinvaart drie kinderen. Na hun scheiding stond Toorop er alleen voor, maar dat vormde geen belemmering voor haar ontwikkeling. Ze besteedde de kinderen veel uit en was zeer productief.  

Meer historische context bij het nieuws van vandaag?

Meld je aan voor de gratis nieuwsbrief van Historisch Nieuwsblad.
Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Wessel Krul heeft haar leven gedetailleerd opgetekend, doorspekt met citaten uit talloze brieven. Toorop was bevriend met veel avant-gardisten en correspondeerde openhartig met hen, waardoor je haar bijna hoort praten: grillig, dwingend, huilerig, overtuigd van haar werk. Ook haar communistische sympathieën komen aan de orde. Met haar positie als vrouw in een mannenwereld was ze niet zo bezig. Haar hindernissen waren vooral van eigen makelij: ze verhuisde voortdurend, met alle onrust van dien, en kon niet met geld omgaan.   

Maar het belangrijkste probleem vormden haar geliefden. Na het rampzalige huwelijk met Fernhout bleef ze hopen op een bestendige relatie. Ze had mislukte verhoudingen met de dichters Adriaan Roland Holst en Hendrik Marsman en met historicus en anarchist Arthur Lehning. In een interview verklaarde Toorop dat een leven als kunstenaar te combineren viel met het moederschap, maar minder met een relatie. Of, zoals ze zelf schreef: ‘’t Is altijd weer dit: strijd tussen vrijen en werken.’ 

Charley Toorop. Een schildersleven 

Wessel Krul
636 p. Boom, € 39,90 

Charley Toorop door Wessel Krul

Schilderij bovenaan: Maaltijd der vrienden (1935).

Maaltijd der vrienden (1935) door Charley Toorop
Maaltijd der vrienden (1935) door Charley Toorop
Recensie

Charley Toorop had succes in het werk, maar pech in de liefde

Charley Toorop kreeg volop erkenning als kunstenaar, maar in haar privéleven was het tobben. Zo blijkt uit de biografie door Wessel Krul.  De portretten van Charley Toorop (1891-1955) zijn meteen herkenbaar: de afgebeelde personen hebben gebeitelde koppen, grote ogen en iets gekwelds. Er zit een onderstroom van agressie in. Toen Toorop begin twintigste eeuw begon te exposeren veroorzaakte haar werk opschudding. Critici vonden het ‘mannelijk’, maar...

Lees meer
Columnist Philip Dröge
Columnist Philip Dröge
Column

MTV zomaar verdwenen? Ik word oud

Het was maar een televisiezender. En ook nog eentje waarvoor je met je afstandsbediening naar de driedubbele cijfers moest doorklikken. Ergens tussen Baby TV en Euronews, in dat digitale niemandsland, hield MTV Music stand. Ballingschap is een groot woord, maar toch: niemand kwam er meer, in die slechte buurt. Ik ook niet. Waarom zou ik?...

Lees meer
Hadjememaar wordt aangekleed als een echte heer, 1921.
Hadjememaar wordt aangekleed als een echte heer, 1921.
Artikel

In 1921 stond er een malle zwerver op de kieslijst

In 1921 veroverde de drankzuchtige ‘straatartiest’ Had-je-me-maar een zetel in de Amsterdamse gemeenteraad. Hij was naar voren geschoven door een groep anarchisten en plaatste de overheid voor een lastig vraagstuk: hoe moet je in een democratie omgaan met schertskandidaten? ‘Een politiek schandaal,’ kopte De Telegraaf in de vroege ochtend van 28 april 1921. De opwinding...

Lees meer
De voorzitter van de Atlantische Commissie, mevrouw Hannie van Leeuwen, opent de 'reizende' NAVO-tentoonstelling in de hal van het station Den Haag Centraal. Links het VVD-Tweede Kamerlid, A. Ploeg, NL790703-26, 1979 VII 4, QAH9,Kunst en cultuur/Tentoonstellingen, QAK26,Overheid en politiek/Landelijke overheid en politiek/Krijgsmacht, Leeuwen, Hannie van, Ploeg, Ad
De voorzitter van de Atlantische Commissie, mevrouw Hannie van Leeuwen, opent de 'reizende' NAVO-tentoonstelling in de hal van het station Den Haag Centraal. Links het VVD-Tweede Kamerlid, A. Ploeg, NL790703-26, 1979 VII 4, QAH9,Kunst en cultuur/Tentoonstellingen, QAK26,Overheid en politiek/Landelijke overheid en politiek/Krijgsmacht, Leeuwen, Hannie van, Ploeg, Ad
Artikel

NAVO-tentoonstelling gestolen en beklad: actievoerders noemden het oorlogshitserij

Antimilitaristische actievoerders hadden het eind jaren zeventig gemunt op een reizende NAVO-tentoonstelling. Ze hekelden de oorlogspropaganda en organiseerden daarom eigen anti-NAVO-exposities. ‘Wat heeft u liever, een atoombom of een neutronenbom?’ In het ochtendgloren lag de Maastrichtse stationshal er treurig bij. Die septembernacht in 1979 hadden onbekenden vrijwel de gehele ‘Nederland 30 Jaar in de NAVO’-tentoonstelling...

Lees meer
Vetorecht was voor de Republiek ook al een groot probleem
Vetorecht was voor de Republiek ook al een groot probleem
Artikel

Vetorecht was voor de Republiek ook al een groot probleem

Door bestuurlijke chaos dreigde de Nederlandse Republiek ten onder te gaan. Eén dwarsliggende stad of provincie kon de besluitvorming op nationaal niveau verlammen. Dat ging zo niet langer, vond de regent Simon van Slingelandt. Hij maakte een hervormingsplan, dat in Den Haag menigeen in de gordijnen joeg. Lang had Nederland er niet zo beroerd voor...

Lees meer
Filmposter The Testament of Ann Lee
Filmposter The Testament of Ann Lee
Recensie

The Testament of Ann Lee: utopiste met een afkeer van seks

Een vrouw als sekteleider komt niet vaak voor. Maar het lukte de Britse Ann Lee om een groep volgelingen te laten geloven dat in haar de wederkomst van Jezus schuilging. The Testament of Ann Lee toont haar als een utopische idealist.  Een religieuze beweging die seks verbiedt? Niet handig, al is het maar omdat nieuwe zieltjes nodig zijn, maar voor Ann Lee (1736-1784) is seks de wortel van het kwaad. In haar geboorteplaats Manchester...

Lees meer
Bill Clinton tijdens zijn inauguratie in 1993
Bill Clinton tijdens zijn inauguratie in 1993
Artikel

Na de Lewinsky-affaire ontbeerde Bill Clinton elk moreel gezag

Oud-president Bill Clinton en zijn vrouw Hillary getuigen in een onderzoek naar de zakenman en veroordeelde pedoseksueel Jeffrey Epstein. Dat Bill met hem omging, wekt geen verbazing: hij hield van luxe en mooie vrouwen. Zijn erotische avonturen kostten hem tijdens zijn tweede termijn zelfs bijna de kop. Ooit was Bill Clinton de hoop van een...

Lees meer
Charles de Montesquieu. Portret door Jacques-Antoine Dassier, 1728.
Charles de Montesquieu. Portret door Jacques-Antoine Dassier, 1728.
Artikel

Geniale profeet Montesquieu zag al: te veel macht voor één persoon is desastreus

Waarom was Frankrijk tijdens het bewind van Lodewijk XIV in verval geraakt? Op zoek naar het antwoord bestudeerde Montesquieu het politieke systeem in tal van landen en kwam tot een theorie die wereldberoemd werd: de trias politica, de scheiding der machten.   Wie de naam Montesquieu in een online-krantenarchief invoert, stuit uit op talloze artikelen over de zegeningen van de democratische rechtsstaat. Nog steeds...

Lees meer
De Nubische koningin die de Romeinen wist te weerstaan
De Nubische koningin die de Romeinen wist te weerstaan
Artikel

De Nubische koningin die de Romeinen wist te weerstaan

Ze had maar één oog, schreef een tijdgenoot, en ze was een ‘mannelijke vrouw’: koningin Amanirenas leidde Nubië toen het in de eerste eeuw voor Christus botste met de Romeinen. En volgens bewonderaars deed ze dat opmerkelijk dapper. Amanirenas is populair. De Nubische kandake – vrij te vertalen als ‘koningin’ – speelt de hoofdrol in...

Lees meer
Jonge Spartanen
Jonge Spartanen
Recensie

De ondergang van Sparta was onvermijdelijk

In Sparta liet een kleine bovenlaag zich bedienen door een grote groep ondergeschikten. Volgens Andrew Bayliss was dat systeem op den duur onhoudbaar.   Sparta spreekt tot de verbeelding. Op Netflix behoort 300, de film over de heldhaftige strijd van de Spartaanse koning Leonidas en zijn manschappen tegen de Perzen in de slag bij Thermopylae, tot de populairste historische drama’s van...

Lees meer
Filmster Audrey Hepburn knuffelt haar hertje Ip
Filmster Audrey Hepburn knuffelt haar hertje Ip
Beeldessay

De geschiedenis van huisdieren: van honden en katten tot krokodillen

Al duizenden jaren leven mensen samen met huisdieren. Soms is het contact vooral functioneel, maar dikwijls ontstaat er een diepe band. Veel dieren zijn vertrouwde huisgenoten die een vaste plek innemen in het dagelijks leven.  De oude Egyptenaren hielden behalve honden en katten, ook bavianen, gazellen en soms zelfs jonge leeuwen. Hun honden vervulden praktische taken, zoals jacht en bewaking. Terwijl katten onmisbaar waren...

Lees meer
Father Coughlin spreekt een menigte toe in 1936
Father Coughlin spreekt een menigte toe in 1936
Artikel

Radiopriester Charles Coughlin jutte zijn conservatieve gelovigen op

Populistische predikanten verkondigen de boodschap van Donald Trump in megachurches. In de jaren dertig bereikte de aartsconservatieve father Charles Coughlin via de radio een miljoenenpubliek met zijn radicale politieke boodschappen. Op het hoogtepunt van de Grote Depressie luisterden naar schatting 30 miljoen Amerikanen iedere zondag naar dezelfde stem. Niet die van een president of generaal, maar van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten