Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

Razendsnel trokken Mongoolse ruiterlegers in de dertiende eeuw over de uitgestrekte steppegraslanden van Oost-Europa. De uitzonderlijke droogte in dit gebied werkte in hun voordeel, zo blijkt uit nieuw onderzoek. 

In Fundamental Research schrijven onderzoekers hoe ze aan de hand van boomringen en archeologisch hout de droge en vochtige zomers tussen 943 en 2019 in dit gebied in kaart konden brengen. Daarbij stuitten ze op een uitzonderlijke droogte die van 1230 tot 1238 aanhield. De langdurige droogte zorgde voor harder en vlakker grasland, wat de mobiliteit van de Mongoolse cavalerie mogelijk vergrootte.  

Het droge klimaat was juist nadelig voor de Europese agrarische samenlevingen die door de Mongolen werden overvallen: zij waren kwetsbaarder voor aanvallen van buitenaf. De onderzoekers benadrukken dat de militaire successen van Djengis Khan en zijn opvolgers niet alleen van het klimaat afhingen. Maar het Mongoolse Rijk kan geprofiteerd hebben van de droge omstandigheden in een cruciale fase van de westwaartse opmars.  

Een Mongoolse ruiter met pijl en boog
Een Mongoolse ruiter met pijl en boog
Nieuws

Droogte versnelde de Mongoolse opmars 

Razendsnel trokken Mongoolse ruiterlegers in de dertiende eeuw over de uitgestrekte steppegraslanden van Oost-Europa. De uitzonderlijke droogte in dit gebied werkte in hun voordeel, zo blijkt uit nieuw onderzoek.  In Fundamental Research schrijven onderzoekers hoe ze aan de hand van boomringen en archeologisch hout de droge en vochtige zomers tussen 943 en 2019 in dit gebied in kaart konden brengen. Daarbij stuitten ze op een uitzonderlijke droogte...

Lees meer
Standbeeld van koning Hayam Wuruk in Mojokerto op Oost-Java
Standbeeld van koning Hayam Wuruk in Mojokerto op Oost-Java
Artikel

Indonesië droomt van een nieuwe hoofdstad: Nusantara

Tegenwoordig is Indonesië voor 90 procent islamitisch. Maar eeuwenlang was de archipel in handen van boeddhistisch-hindoeïstische vorsten, die over een nog groter gebied heersten: Nusantara. De omvang van hun rijk en hun culturele glorie inspireert Indonesiërs nog altijd.    Indonesië bouwt een nieuwe hoofdstad, Nusantara. Een naam die staat voor de gehele Indonesische archipel, een gebied dat groter is dan het huidige Indonesië. President Soekarno verklaarde...

Lees meer
Nicolaas Beets
Nicolaas Beets
Recensie

Jonge garde verwoest de faam van Nicolaas Beets

Nicolaas Beets was decennialang de populairste Nederlandse literator. Zijn verhalenbundel Camera Obscura beleefde herdruk op herdruk. Maar rond 1884 zette een nieuwe generatie dichters – de Tachtigers – de aanval op hem in. Rick Honings beschrijft hoe zijn reputatie vanaf dat moment afbrokkelde en er zelfs gesproken werd van het ‘probleem-Beets’.   Het leek lang of de Nederlandse literatuur in de negentiende eeuw pas begon bij de vermaarde Tachtigers....

Lees meer
Ware Wonderdieren
Ware Wonderdieren
Interview

Vrouwen in de gemeenteraad zetten nieuwe onderwerpen op de kaart

De verhalen van de eerste vrouwelijke Kamerleden zijn bekend, maar wie waren de eerste vrouwen in de lokale politiek? In Ware wonderdieren geeft historicus dr. Margit van der Steen antwoord op die vraag. In een tijd dat getrouwde vrouwen officieel handelingsonbekwaam waren, waagden honderden van hen toch de sprong naar de gemeenteraad. Van der Steen...

Lees meer
Schilderij van Mao tijdens de Lange Mars in 1935
Schilderij van Mao tijdens de Lange Mars in 1935
Interview

‘Chinezen zagen weinig in het communisme’

De Communistische Partij van China bemoeit zich sterk met de geschiedschrijving van het land. Want alleen door zichzelf een heldenrol toe te kennen, kan ze haar alleenheerschappij legitimeren. In zijn nieuwste boek ontzenuwt historicus Frank Dikötter de mythes die de communisten vertellen. ‘Je kunt het je nu nauwelijks voorstellen, maar tot 1942 was de partij betrekkelijk marginaal.’  Frank Dikötter is de ongeautoriseerde chroniqueur van de Communistische...

Lees meer
Beatrice de Graaf
Beatrice de Graaf
Column

Tirannenmoord leidt zelden tot regime change, schrijft Beatrice de Graaf

Levert tirannicide wat op? Die vraag ligt weer op ieders lippen. En daarmee is een eerste antwoord gegeven: tirannicide levert aandacht en symbolisch machtsvertoon op. Naar het schijnt wilde Donald Trump met de liquidatie van ayatollah Khamenei Barack Obama overtroeven. In 2018 liet hij al IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi ombrengen en eerder dit jaar liet...

Lees meer
FvD-voorman Thierry Baudet houdt een toespraak bij een protest van Farmers Defence Force
FvD-voorman Thierry Baudet houdt een toespraak bij een protest van Farmers Defence Force
Artikel

Baudet en Forum voor Democratie flirten al jaren met het fascisme

Onderzoeksprogramma Zembla heeft ontdekt dat FVD’ers actief zijn in neonazistische groeperingen in Nederland. Dat mensen met een extreem-rechtse achtergrond bij Forum voor Democratie politiek onderdak vinden, verbaast fascisme-expert Robin te Slaa niet.  Zes kandidaats-gemeenteraadsleden van FvD bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 waren eerder actief in de extreem-rechtse organisaties De Geuzenbond en de Nederlandse Volks-Unie (NVU), zo heeft de Volkskrant op...

Lees meer
Ophanging in Canada, 1902
Ophanging in Canada, 1902
Recensie

Wereldgeschiedenis van de doodstraf: ophangen, spietsen en vierendelen

De doodstraf als ultieme vergelding roept veel weerstand op. Toch gaat A.J. van Loon daar in zijn boek Met hangen en wurgen nauwelijks op in. Hij concentreert zich op de gruwelijke methoden.  In de Verenigde Staten zijn in 2025 maar liefst 47 mensen geëxecuteerd, bijna een verdubbeling ten opzichte van 2024. In tegenstelling tot oud-president Joe Biden, die in de laatste maand als president een heleboel...

Lees meer
Mohammed and paul once upon a time in tangier filmposter
Mohammed and paul once upon a time in tangier filmposter
Recensie

Mohammed & Paul: film over westers wangedrag in Tanger

Tanger was vanaf de jaren vijftig tot in de jaren zeventig een vrijhaven voor een westerse culturele elite. Onder hen veel homo’s, omdat in Tanger homoseksualiteit getolereerd werd. Vrijheid blijheid, maar de documentaire Mohammed & Paul: Once Upon a Time in Tangier laat de keerzijde zien.  De ‘mythe van Tanger’ wordt het wel genoemd: de gedachte dat de Marokkaanse stad een hippieparadijs was, waarin iedereen gelukzalig blowend in het paradijs leefde. Documentairemaker Nordin Lasfar, opgegroeid in Nederland als...

Lees meer
Man draagt een hoofd in een kruiwagen, fotoshop negentiende eeuw
Man draagt een hoofd in een kruiwagen, fotoshop negentiende eeuw
Interview

‘Trucage met foto’s was vermaak, geen manipulatie’

Het internet raakt door AI overspoeld met nepbeelden, maar de fototentoonstelling FAKE! in het Rijksmuseum laat zien dat fotomanipulatie zo oud is als de fotografie zelf. Zo komen er in de collectie beelden van vliegende auto’s en personen met absurd grote hoofden voorbij. Volgens curator en conservator Hans Rooseboom is er wel iets veranderd sinds...

Lees meer
Nederlandse SS-bewaakster
Nederlandse SS-bewaakster
Recensie

Nederlandse bewakers in concentratiekampen zagen zichzelf als slachtoffer

De Nederlandse mannen en vrouwen die in de concentratiekampen werkten hadden dikwijls een problematische achtergrond. Toch waren de meesten geen gestoorde monsters, toont Hans de Vries.  In Amor fati (1946) schrijft Abel Herzberg over wat hij heeft gezien in Bergen-Belsen, het concentratiekamp waar hij met zijn vrouw gevangenzat. Een van de essays gaat over ‘blonde Irmy’, een SS-Aufseherin die door de gevangenen ‘de griet’ wordt genoemd. Een niet al...

Lees meer
Drie regenten van het Leprozenhuis
Drie regenten van het Leprozenhuis
Artikel

Door het vetorecht kon één dwarsliggende stad de hele Republiek lamleggen

Hongarije blokkeert EU-hulp aan Oekraïne door zijn veto uit te spreken. De overige lidstaten moeten daardoor op zoek naar een geitenpaadje om hun miljarden toch bij Zelenski te krijgen. In de achttiende eeuw zorgde het vetorecht in de Republiek ook voor bestuurlijke chaos. Begin achttiende eeuw gold in de Republiek op ieder politiek niveau –...

Lees meer
Loginmenu afsluiten