Alle artikelen
Twintig jaar geleden veroorzaakte orkaan Katrina een catastrofe in New Orleans. Ter herinnering daaraan brengt Netflix de driedelige documentaire Katrina: Come Hell and High Water uit. Daaruit rijst een onthutsend beeld op. Niet zozeer van het natuurgeweld, maar vooral van de falende autoriteiten.
Eigenlijk was de ramp na de ramp het grootst, zo blijkt uit het verhaal, dat wordt verteld aan de hand van ooggetuigenverslagen en historische beelden. Eind augustus 2005 raast orkaan Katrina rond in de Golf van Mexico en komt opeens op New Orleans af. Honderdduizenden weten nog te vluchten, maar veel arme inwoners kunnen niet meer wegkomen. Ze wachten thuis en verzameld in het sportstadion af, terwijl de categorie 5-orkaan overtrekt. De schade die Katrina aanricht lijkt in eerste instantie mee te vallen. Iedereen haalt opgelucht adem als ze is overgewaaid.
En dan begint het pas echt: de dijken breken alsnog door. Binnen de kortste keren lopen de lage delen van de stad onder, en dat zijn precies de wijken waar de arme, zwarte inwoners leven. Ze klimmen op hun daken of weten wadend, peddelend en zwemmend de hogere delen van New Orleans te bereiken. Ze gaan er op zoek naar hulp. President George H.W. Bush wijdt in eerste instantie alleen wat plichtmatige woorden aan de ramp. Ook de andere autoriteiten spannen zich niet bovenmatig in. Ze werken elkaar zelfs tegen.
De onverschilligheid voor het lot van de zwarte bevolking grenst aan boosaardigheid. Als de mensen na dagen zonder eten en drinken hun voedsel dan maar uit verlaten winkels gaan halen, worden ze beschuldigd van plundering. Het leger en de politie gaan met getrokken geweren op hen af. Tv-journalisten nemen het frame van de overheid over, zodat de wanhopige zwarten voor de hele wereld te kijk worden gezet als anarchistisch tuig.
‘Bush geeft niet om zwarte mensen’
Een van de weinige sympathieke leiders in de documentaire is generaal Russel Honoré. Hij coördineert de hulpverlening in het gebied. De politici hadden geen verstand van logistiek, legt hij twintig jaar later uit. Daar hadden ze ‘a motherfucker like me’ voor nodig. Hij beveelt de militairen hun geweren te laten zakken. Ondertussen zegt zanger Kanye West op de tv wat velen denken: Bush geeft niet om zwarte mensen. Pas na dagen krijgen de ontheemden de hulp die ze nodig hebben. Er vallen 1800 doden te betreuren.
Het derde deel – dat soms wel erg overlapt met de eerste twee – is geregisseerd door Spike Lee, maker van sociaal bewogen films over racisme. Hij behandelt de nasleep van de orkaan. Duizenden raakten dakloos, toch werd maar een beperkt aantal sociale woningen herbouwd omdat de banken dat niet wilden financieren. Ook het onderwijs raakte ontwricht: 5500 – vooral zwarte – leraren werden ontslagen of vertrokken. Ervoor in de plaats kwamen progressievelingen die nieuwerwetse onderwijsideeën op de zwarte kinderen loslieten, maar hen niet begrepen. De kwaliteit van het onderwijs is sindsdien gedaald, de criminaliteit is gestegen.
Maar er is ook hoop. Na twintig jaar bruist het culturele leven van de stad weer. Er wordt weer op de geheel eigen manier gemusiceerd, gedanst, gefeest en gekookt. ‘New Orleans is a state of mind.’ Dat neemt niet weg dat de schade van Katrina blijvend is; tienduizenden inwoners hebben de stad definitief de rug toegekeerd.
Spike Lee toont de verwoestende nasleep van orkaan Katrina
Twintig jaar geleden veroorzaakte orkaan Katrina een catastrofe in New Orleans. Ter herinnering daaraan brengt Netflix de driedelige documentaire Katrina: Come Hell and High Water uit. Daaruit rijst een onthutsend beeld op. Niet zozeer van het natuurgeweld, maar vooral van de falende autoriteiten. Eigenlijk was de ramp na de ramp het grootst, zo blijkt uit...
‘Ook in de Weimarrepubliek ging veel nepnieuws rond’
Adolf Hitler werd in 1933 rijkskanselier dankzij een coalitie met centrum-rechtse partijen. Gemakkelijk was het niet. Zes maanden probeerden de politieke hoofdrolspelers Hitler van de macht af te houden, totdat ze vaststelden dat er geen alternatief was. Historicus Timothy W. Ryback schreef een boek over de formatie van het kabinet-Hitler, en trekt daaruit lessen voor...
Vrouwen liepen ‘s nachts niet meer gevaar dan mannen
Sinds de moord op Lisa uit Abcoude is er veel aandacht voor de onveiligheid van vrouwen op straat, met name na zonsondergang. De actiegroep Dolla Mina’s voert met de leus ‘Wij eisen de nacht op’ campagne tegen seksuele intimidatie en aanranding. Is het nachtleven onveiliger geworden voor Nederlandse vrouwen? Hoogleraar Manon van der Heijden doet...
Vrouwen met hoedenspelden als ‘dolken’ brengen omstanders in gevaar
Ruim honderd jaar geleden waren vrouwen met hoedenspelden een gevaar op de weg: de lange naalden konden omstanders flink verwonden. Maar wiens schuld was dat eigenlijk? Die van mannen natuurlijk, zo vonden velen. ‘Terwijl ik gisteren in de Piet Heinstraat een bulletin stond te lezen, voelde ik opeens een hevigen prik in mijn neus, zoodat...
Soldaten in de Amerikaanse straten, dat is vragen om ongelukken
Trump dreigt het Amerikaanse leger naar Minneapolis te sturen. Het wachten is op een ongelukkige confrontatie tussen burgers en de ongewenste troepen, waarna er geschoten gaat worden. Zo ging het immers ook in 1770 in Boston, in aanloop naar de Amerikaanse Revolutie. Amerika heeft het eerder gezien: troepen op straat, incidenten, provocaties, ongelukken. Sterker, het...
Toen de Belgen, nu de Oekraïners: enthousiasme over opvang daalt
Oekraïense vluchtelingen worden regelmatig geweigerd, omdat opvangcentra vol zitten. Gemeenten trekken aan de bel en roepen het Rijk op in actie te komen. Van het warme welkom voor Oekraïners is steeds minder over, zoals dat ruim honderd jaar geleden ook ging met de Belgen. Sinds de Russische invasie in Oekraïne in 2022 zijn 4,7 miljoen...
Amerika verloochende zijn antikoloniale principes in de Angola-oorlog
Portugals koloniale oorlog in Angola stelde de Verenigde Staten voor een dilemma. De Amerikaanse sympathie lag eigenlijk bij de gekoloniseerde Afrikanen. Maar vanwege strategische belangen en angst voor Sovjet-invloed koos Washington toch de kant van de onderdrukkers. John F. Kennedy wilde na zijn aantreden als president van de Verenigde Staten in januari 1961 vaart maken...
Strenge asielpoliticus noemde zichzelf ‘de bestbetaalde portier van Nederland’
Asielmigratie groeide in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw langzaam uit tot een hoofdpijndossier. Maar in verkiezingscampagnes ging het er nauwelijks over. Ze excuseerde zich voor haar strengheid met de woorden: ‘Sorry, maar ik heb al zo’n vol land.’ Ze vond een strenger toelatingsbeleid nodig: ‘Nederland kan toch niet de hele wereld...
Shortlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2025
De shortlist met vijf genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2025 is vandaag bekendgemaakt in radioprogramma OVT door juryvoorzitter Ronald van Raak. Genomineerd zijn: Over de Prijs De Libris Geschiedenis Prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De criteria zijn dat het boek een oorspronkelijk onderwerp heeft, prettig leesbaar is geschreven en op...
Rusland reikt de hand naar een oude vijand, de Taliban
De Taliban ontstond rond 1994 uit Afghaanse guerrillagroepen die tegen het Sovjetleger hadden gevochten. De beweging stond altijd hoog op de Russische terreurlijst, mede door de banden met Tsjetsjeense opstandelingen. Maar de laatste jaren haalt het Kremlin opeens de banden aan. ‘Moskou erkent officieel het Islamitisch Emiraat van Afghanistan’, kopt het Russische staatspersbureau TASS op...
Amerika wilde het niet alleen bommen laten regenen in Vietnam
Toen scheikundigen zich in de jaren zestig verdiepten in het manipuleren van orkanen, zag het Pentagon militaire mogelijkheden. Generaals wilden wolkbreuken veroorzaken boven Vietnam die de Ho Chi Minh Trail onbegaanbaar zouden maken. Dat was een stuk minder verwoestend dan een bommenregen, klonk het excuus. ‘Make mud, not war.’ Met die woorden werden piloten van...
‘Doet u nog aan slavernij?’ ‘Nee hoor, wij niet’
Exact honderd jaar geleden. In Beieren probeert een mislukte korporaal met een snor als een dode rups en een voorliefde voor Tiroler hoedjes furore te maken. In 1925 organiseert hij zelfs zijn eigen knokploeg. Hij noemt ze Schutzstaffel, alsof dat schoelje er alleen voor zijn bescherming is. Terwijl die storm zich nog als briesje voordoet,...
