Home Dossiers Invloedrijke vrouwen The Testament of Ann Lee: utopiste met een afkeer van seks

The Testament of Ann Lee: utopiste met een afkeer van seks

Een vrouw als sekteleider komt niet vaak voor. Maar het lukte de Britse Ann Lee om een groep volgelingen te laten geloven dat in haar de wederkomst van Jezus schuilging. The Testament of Ann Lee toont haar als een utopische idealist. 

Filmposter The Testament of Ann Lee
Filmposter The Testament of Ann Lee

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 26 februari 2026

Update 3 april 2026

Cover van
Dossier Invloedrijke vrouwen Bekijk dossier

Een religieuze beweging die seks verbiedt? Niet handig, al is het maar omdat nieuwe zieltjes nodig zijn, maar voor Ann Lee (1736-1784) is seks de wortel van het kwaad. In haar geboorteplaats Manchester ziet de dochter van een arme smid zoveel seksuele ellende dat ze seksloos door het leven wil gaan. Maar haar vader dwingt haar tot een huwelijk. Ze baart vier kinderen, die geen van allen het tweede levensjaar halen. Lee ziet er een goddelijke straf in voor seks.  

Korte tijd later richt ze de geloofsgemeenschap de Shakers op, die sterk is beïnvloed door de quakers, waartoe ze van huis uit behoorde. De naam komt van de extatische dans- en zangrituelen waarmee de leden zich bevrijden van zonden. Evenals de quakers predikt Lee pacifisme, sociale rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid van man en vrouw, maar er zijn ook verschillen. Het belangrijkste is het voorschrift om celibatair te leven en Lees geloof dat in haar Jezus schuilt.  

De gevestigde orde in Manchester is not amused en Lee belandt geregeld in de gevangenis. Op haar 38ste maakt ze met een handvol volgelingen de oversteek naar New York om in Amerika voet aan de grond te krijgen met de Shakers. Dat lukt aardig; op het hoogtepunt telt de gemeenschap 6000 leden. Door het seksverbod komt de aanwas voornamelijk van adoptiekinderen en bekeerlingen. De Shakers, die niemand kwaad doen, zijn geregeld toch een prooi van agressieve plattelanders, met fatale gevolgen.  

The testament of Ann Lee had makkelijk een neerbuigend, ironisch portret van een sekte en haar leider kunnen zijn, maar is dat niet. De wervelende film met muziek en dans gaat met Lee in het middelpunt over utopisch idealisme en het verlangen naar verbondenheid. Het is een poging om echt te begrijpen wat Lee dreef.  

Filmposter The Testament of Ann Lee

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2026

Nieuwste berichten

Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Beeldessay

Hoe het Westen het ‘exotische’ Japan omarmde

Eeuwenlang hadden Japan en de westerse wereld nauwelijks contact. Toen daarvan weer sprake was leidde dat tot aanvaringen, maar ook tot wederzijdse fascinatie. Op 8 juli 1853 verschenen vier zwaarbewapende Amerikaanse oorlogsschepen in de baai van Edo. Commodore Matthew Perry dwong de Japanse regering zo om na eeuwen van isolatie de grenzen te openen voor...

Lees meer
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Recensie

De homo-emancipatie stopte door ‘links’

Hoe is de homo-emancipatie in Nederland de afgelopen vijftig jaar verlopen? En hoe kan het dat die is gestagneerd? Coos Huijsen en Geerten Waling onderzoeken het in Roze draad. Op 30 maart 1976 kwam Coos Huijsen (1939) publiekelijk uit de kast en werd hij de eerste openlijk homoseksuele parlementariër ter wereld. Hij schreef erover in...

Lees meer
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Artikel

Het WK voetbal was reclame voor de fascistische dictator Mussolini

Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat het WK voetbal een propagandastunt voor Donald Trump zal worden. Net zoals het toernooi van 1934 was voor Benito Mussolini, de fascistische dictator van Italië. Het wereldkampioenschap voetbal gaat zelden alleen om het balletje. Het grootste sportevenement ter wereld biedt het gastland een geweldig platform om zich in de kijker te spelen...

Lees meer
Cover Iran minispecial
Cover Iran minispecial
Nieuws

Download de digitale minispecial over Iran

Hoe kon Iran, een land dat ooit flirtte met democratie, uitgroeien tot de islamitische republiek die het vandaag is? En hoe zijn de verhoudingen tussen Iran en de Verenigde Staten zo explosief geworden? Je leest er alles over in de gratis digitale special Iran: vermalen tussen ayatollahs en Amerika. In deze gratis special:

Lees meer
Loginmenu afsluiten