Home Dossiers Invloedrijke vrouwen The Testament of Ann Lee: utopiste met een afkeer van seks

The Testament of Ann Lee: utopiste met een afkeer van seks

Een vrouw als sekteleider komt niet vaak voor. Maar het lukte de Britse Ann Lee om een groep volgelingen te laten geloven dat in haar de wederkomst van Jezus schuilging. The Testament of Ann Lee toont haar als een utopische idealist. 

Filmposter The Testament of Ann Lee
Filmposter The Testament of Ann Lee

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 26 februari 2026

Update 3 april 2026

Cover van
Dossier Invloedrijke vrouwen Bekijk dossier

Een religieuze beweging die seks verbiedt? Niet handig, al is het maar omdat nieuwe zieltjes nodig zijn, maar voor Ann Lee (1736-1784) is seks de wortel van het kwaad. In haar geboorteplaats Manchester ziet de dochter van een arme smid zoveel seksuele ellende dat ze seksloos door het leven wil gaan. Maar haar vader dwingt haar tot een huwelijk. Ze baart vier kinderen, die geen van allen het tweede levensjaar halen. Lee ziet er een goddelijke straf in voor seks.  

Korte tijd later richt ze de geloofsgemeenschap de Shakers op, die sterk is beïnvloed door de quakers, waartoe ze van huis uit behoorde. De naam komt van de extatische dans- en zangrituelen waarmee de leden zich bevrijden van zonden. Evenals de quakers predikt Lee pacifisme, sociale rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid van man en vrouw, maar er zijn ook verschillen. Het belangrijkste is het voorschrift om celibatair te leven en Lees geloof dat in haar Jezus schuilt.  

Meer historische context bij het nieuws van vandaag?

Meld je aan voor de gratis nieuwsbrief van Historisch Nieuwsblad.
Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

De gevestigde orde in Manchester is not amused en Lee belandt geregeld in de gevangenis. Op haar 38ste maakt ze met een handvol volgelingen de oversteek naar New York om in Amerika voet aan de grond te krijgen met de Shakers. Dat lukt aardig; op het hoogtepunt telt de gemeenschap 6000 leden. Door het seksverbod komt de aanwas voornamelijk van adoptiekinderen en bekeerlingen. De Shakers, die niemand kwaad doen, zijn geregeld toch een prooi van agressieve plattelanders, met fatale gevolgen.  

The testament of Ann Lee had makkelijk een neerbuigend, ironisch portret van een sekte en haar leider kunnen zijn, maar is dat niet. De wervelende film met muziek en dans gaat met Lee in het middelpunt over utopisch idealisme en het verlangen naar verbondenheid. Het is een poging om echt te begrijpen wat Lee dreef.  

Filmposter The Testament of Ann Lee

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2026

Nieuwste berichten

Portret van Roger Casement door Sarah Purser, 1914.
Portret van Roger Casement door Sarah Purser, 1914.
Artikel

Roger Casement: diplomaat tegen de elite

De Ierse diplomaat Roger Casement kon niet tegen onrecht. Hij onthulde schandalen in Congo en Peru. Maar toen hij zich op het onrecht in zijn eigen land richtte, kostte hem dat zijn leven. Roger Casement liep kalm het binnenplein van de Londense Pentonville gevangenis op. Het was een mooie dag. De zon scheen. Een priester...

Lees meer
Lindbergh spreekt tijdens een AFC-rally
Lindbergh spreekt tijdens een AFC-rally
Artikel

‘America First!’, riepen isolationisten die hun land buiten de Tweede Wereldoorlog wilden houden

Amerika ontvoert de Venezolaanse president, vuurt raketten af op Iran en dreigt nu met militair ingrijpen op Cuba. Kritische MAGA-aanhangers vragen zich af hoe die internationale bemoeienis past bij Trumps belofte van ‘America First’. De favoriete slogan van de president is een erfenis van Amerikaanse isolationisten die vreesden dat Amerika de Tweede Wereldoorlog in werd...

Lees meer
Het centrum van Rotterdam is verwoest door Duitse bombardementen, 1940.
Het centrum van Rotterdam is verwoest door Duitse bombardementen, 1940.
Interview

Hoe bouw je een samenleving weer op na totale verwoesting?

Oekraïners en Gazanen staan voor de gigantische taak om straks, na de oorlog, fysiek en mentaal op te krabbelen. Maar hoe je dat? Een antwoord op deze vraag is misschien te vinden in verhalen over de wederopbouw van Europa na de Tweede Wereldoorlog, zegt Emmie Kollau. Zij is een van de makers van een theatervoorstelling,...

Lees meer
Britse heren in Rome. Door Katharine Read, circa 1750.
Britse heren in Rome. Door Katharine Read, circa 1750.
Recensie

Heeft het bestuderen van de Oudheid nut, vraagt classicus zich af

Wat is het nut van de klassieken? Daarover filosofeert Mary Beard in haar jongste boek. Met satanisch genoegen haalt ze clichés onderuit. Wie Athene als bakermat van de moderne democratie ziet, vergeet maar al te graag dat de stadsstaat op slavernij gedijde en van onafhankelijke en vrije verkiezingen niets moest weten. Bovendien was Athene zo...

Lees meer
Loginmenu afsluiten