Home 532 Franse woorden geleend

532 Franse woorden geleend

Het Nederlands barst van de woorden met een Franse oorsprong, zoals ‘plezier’, ‘soldaat’, ‘publiek’, miljoen’ en ‘conform’. Vooral in de zestiende eeuw haalden sprekers van het Nederlands veel woorden uit het Frans. Dat bleek toen neerlandica Brenda Assendelft Leidse teksten uit de periode 1500-1900 analyseerde. Dat deed ze voor haar proefschrift Verfransing onder de loep, waarop ze onlangs promoveerde aan de Universiteit Leiden.

Descartes

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 30 mei 2023

In de zestiende eeuw gebruikten Leidenaren 532 Franse leenwoorden voor de eerste keer. Daarna daalde het aantal nieuwe introducties gestaag, tot enkele tientallen in de negentiende eeuw. Het daadwerkelijke gebruik van die woorden had een ander verloop: dat piekte in de eerste helft van de negentiende eeuw.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Assendelft keek ook naar Franse achtervoegsels die aan Nederlandse woorden werden geplakt, zoals ‘-age’ (als in: ‘lekkage’), ‘-eren’ (als in: ‘halveren’) en ‘-eel’ (‘universeel’). Ook daarvan piekte het gebruik in de eerste helft van de achttiende eeuw.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 6 - 2023

Nieuwste berichten

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Artikel

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden

Paus Leo XIV bezoekt dit weekend Frankrijk, een land waarmee het Vaticaan van oudsher een ‘speciale relatie’ heeft. De Franse keizer Napoleon III beschermde van 1848-1870 de toenmalige paus tegen Italiaanse nationalisten die de Kerkelijke Staat wilden inlijven. Die nationalisten waren ondertussen zijn vrienden. Een openluchtmis op de Champs-Élysées, een ‘jongerenwake’ in het Stade de...

Lees meer
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
Interview

De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens

Tijdens een militaire oefening schakelden Oekraïense drones deze zomer met gemak Amerikaanse pantserdivisies uit. Ook aan het Oekraïense front geven de onbemande vliegtuigjes gewone soldaten een fighting chance tegen Russische tanks. Conservator Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum ziet parallellen met de opkomst van vuurwapens. ‘Edellieden met dure harnassen, de tanks van de...

Lees meer
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...

Lees meer
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten