Slopers braken in 2021 huizen af in de Rotterdamse Tweebosbuurt, terwijl veel bewoners er wilden blijven. Dat leidde tot boosheid, net als in 1972, toen in hetzelfde deel van de stad rellen uitbraken. Volgens Paul van de Laar, hoogleraar stadsgeschiedenis aan de Erasmus Universiteit, zijn de oorzaken van de woede grotendeels dezelfde.
Wat was er in 1972 aan de hand?
‘De woonomstandigheden in de Afrikaanderwijk [waarvan de Tweebosbuurt deel uitmaakt, GD] waren erg slecht. De negentiende-eeuwse huizen daar kwamen in aanmerking voor sanering, zoals dat toen werd genoemd, maar wederopbouw van de moderne stad en vooral de haven kreeg voorrang. Daardoor was de onvrede groot.’
Maar de onlusten van dat jaar staan bekend als de rassenrellen.
‘Zo zijn ze door de pers geframed. Bewoners die het zich konden veroorloven, vertrokken toen naar randgemeenten en de vrijkomende huizen werden vertimmerd tot pension voor vaak Turkse gastarbeiders. De rellen ontstonden naar aanleiding van een geschil tussen een Nederlandse huurster en de Turkse eigenaar die het pand waar zij woonde in een pension wilde veranderen. Maar feitelijk gingen ze om de beroerde woonomstandigheden, waaraan de gemeente niets deed.’
In 2021 wil de stad met de sloop de buurt juist verbeteren. Waarom zijn de bewoners dan boos?
‘Zij willen in hun buurt blijven, en de meesten kunnen na de sloop niet terugkeren. Er is over de hoofden van de bewoners heen besloten, en de woningbouwvereniging heeft te weinig met hen overlegd. Zelfs mensenrechtenrapporteurs van de VN hebben zich erover uitgesproken dat het zo niet kan.
Net als vijftig jaar geleden kijkt de stad vooral naar de grote economische belangen, en de gemeente heeft alleen een neoliberaal perspectief op de toekomst. Rotterdam moet aantrekkelijker worden voor mensen met een dikkere portemonnee: dat is beleid en verder zijn er geen ideeën. Dat leidt dus opnieuw tot begrijpelijke woede.’
Geertje DekkersZes gewelddadige dagen
Met stenen en brandbommen zetten boze Nederlanders begin augustus 1972 de Afrikaanderwijk op zijn kop. Aanleiding voor de rellen is een uit de hand gelopen conflict tussen een Turkse pensionbaas en een autochtone huurster. Al snel koelen boze Nederlanders uit Rotterdam en andere plaatsen hun woede op allerlei panden in Turkse handen, en kraken ze gebouwen. Pas na ingrijpen van de ME wordt het weer rustig in de wijk.
