Home Alexander de Grote blijft omstreden

Alexander de Grote blijft omstreden

Alexander de Grote blijft omstreden

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 30 september 2019

Update 13 oktober 2022

In de Noord-Macedonische hoofdstad Skopje zijn plaquettes vernield die uitleggen dat Alexander de Grote deel uitmaakte van de ‛hellenistische geschiedenis’.

De vernielingen zijn de zoveelste episode in een slepende ruzie tussen Griekenland en zijn noordelijke buurland over de naam Macedonië en het historische ‛bezit’ van Alexander de Grote (356-323 v.Chr.).

De grote veroveraar werd geboren in het antieke Macedonië, dat in beide huidige landen lag. Daarom beschouwt zowel Griekenland als het buurland hem als onderdeel van hun geschiedenis. Sinds de jaren negentig, toen de Joegoslavische deelrepubliek Macedonië onafhankelijk werd, is er getwist over de naam. Nog in 2008 blokkeerde Griekenland vanwege deze kwestie de toetreding van Macedonië tot de NAVO. Ook belemmerde het onderhandelingen over een Macedonisch EU-lidmaatschap. Macedonië benadrukte intussen zijn band met Alexander de Grote, onder andere door in Skopje een gigantische fontein neer te zetten, bekroond met de veroveraar te paard. Kosten: 8 miljoen euro. Griekenland vatte het extravagante beeld op als een provocatie.

In juni 2018 kwamen de landen tot een vergelijk: het land Macedonië zou zich voortaan Noord-Macedonië noemen en Griekenland zou internationaal niet meer dwarsliggen. Onderdeel van het compromis was ook dat er plaquettes zouden komen op onder meer het Alexander-beeld in Skopje, waarop stond: ‛Ter ere van Alexander de Grote, een historische figuur die hoort bij de oude hellenistische geschiedenis en cultuur, en bij het werelderfgoed. Hier is hij voorgesteld als een strijder te paard.’ Het woord ‘hellenistisch’ verwijst naar de Grieks-oosterse mengcultuur in Alexanders rijk, maar herinnert tegelijkertijd aan ‘Hellas’, de naam die de Grieken aan hun land geven. Sommige Noord-Macedoniërs zijn het daarom niet eens met die benaming karakterisering van hun nationale held. Toen de plaquettes half augustus werden geplaatst, waren ze dan ook binnen een dag vernield of weggehaald.

Met het eveneens omstreden symbool van de ‛zon van Vergina’ gebeurde juist het omgekeerde. Deze puntige ‛Macedonische ster’ werd net als Alexander de Grote door beide partijen geclaimd. In het kader van het compromis werd het symbool in Noord-Macedonië weggehaald van onder meer putdeksels. Maar in de stad Bitola was het binnen no time terug: iemand had met een spuitbus de zon weer op de deksels gespoten.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2019

Nieuwste berichten

Longlist LGP 2026
Longlist LGP 2026
Nieuws

Longlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026

De longlist met tien genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is vandaag bekendgemaakt in dagblad Trouw. De prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De Libris Geschiedenis Prijs is een initiatief van Historisch Nieuwsblad, Libris, Nederlands Openluchtmuseum, Rijksmuseum Amsterdam, Trouw en VPRO en bestaat uit een geldbedrag van 20.000 euro. De prijs...

Lees meer
Longlist LGP 2026
Longlist LGP 2026
Nieuws

Deze tien boeken maken kans op de Libris Geschiedenis Prijs 2026

De longlist met tien genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is bekend. Recensent Rob Hartmans, een van de leden van de voorselectiecommissie, zet de tien kanshebbers op een rij. Dirk Alkemade – Radicale democratie Eigenlijk was het vreemd dat er nog geen biografie van Pieter Vreede was. Deze rijke ondernemer, politicus en schrijver speelde een...

Lees meer
Studenten sporten in het zwembad van de Patrice Lumumba Universiteit, 4 april 1961.
Studenten sporten in het zwembad van de Patrice Lumumba Universiteit, 4 april 1961.
Artikel

Poetin gebruikt de Patrice Lumumba Universiteit als antikoloniale dekmantel

In 1961 vernoemde Moskou een van zijn universiteiten naar de vermoorde Congolese premier Patrice Lumumba. Afrikaanse revolutionairen moesten er worden opgeleid tot loyale Sovjetsympathisanten. Als onderdeel van een bredere strategie: de Sovjets wilden hun invloed in Afrika uitbreiden door zich te presenteren als antikoloniaal alternatief voor het Westen. In zijn zoektocht naar Afrikaanse bondgenoten stoft...

Lees meer
Overvol straatappartement 1888
Overvol straatappartement 1888
Artikel

Hittegolf in New York eist levens. Toekomstige president speelt voor reddende engel

Een hittegolf teisterde de Big Apple in 1896 en kostte honderden mensen en dieren het leven. Politiecommissaris Theodore Roosevelt schoot de bevolking te hulp – en gaf zo een kickstart aan zijn klim naar het Witte Huis. Snikhete zomers zijn een vast onderdeel van het New Yorkse leven, zozeer dat verzengende hittegolven weer snel verdwijnen...

Lees meer
Loginmenu afsluiten