Home Alexander de Grote blijft omstreden

Alexander de Grote blijft omstreden

Alexander de Grote blijft omstreden

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 30 september 2019

Update 13 oktober 2022

In de Noord-Macedonische hoofdstad Skopje zijn plaquettes vernield die uitleggen dat Alexander de Grote deel uitmaakte van de ‛hellenistische geschiedenis’.

De vernielingen zijn de zoveelste episode in een slepende ruzie tussen Griekenland en zijn noordelijke buurland over de naam Macedonië en het historische ‛bezit’ van Alexander de Grote (356-323 v.Chr.).

De grote veroveraar werd geboren in het antieke Macedonië, dat in beide huidige landen lag. Daarom beschouwt zowel Griekenland als het buurland hem als onderdeel van hun geschiedenis. Sinds de jaren negentig, toen de Joegoslavische deelrepubliek Macedonië onafhankelijk werd, is er getwist over de naam. Nog in 2008 blokkeerde Griekenland vanwege deze kwestie de toetreding van Macedonië tot de NAVO. Ook belemmerde het onderhandelingen over een Macedonisch EU-lidmaatschap. Macedonië benadrukte intussen zijn band met Alexander de Grote, onder andere door in Skopje een gigantische fontein neer te zetten, bekroond met de veroveraar te paard. Kosten: 8 miljoen euro. Griekenland vatte het extravagante beeld op als een provocatie.

In juni 2018 kwamen de landen tot een vergelijk: het land Macedonië zou zich voortaan Noord-Macedonië noemen en Griekenland zou internationaal niet meer dwarsliggen. Onderdeel van het compromis was ook dat er plaquettes zouden komen op onder meer het Alexander-beeld in Skopje, waarop stond: ‛Ter ere van Alexander de Grote, een historische figuur die hoort bij de oude hellenistische geschiedenis en cultuur, en bij het werelderfgoed. Hier is hij voorgesteld als een strijder te paard.’ Het woord ‘hellenistisch’ verwijst naar de Grieks-oosterse mengcultuur in Alexanders rijk, maar herinnert tegelijkertijd aan ‘Hellas’, de naam die de Grieken aan hun land geven. Sommige Noord-Macedoniërs zijn het daarom niet eens met die benaming karakterisering van hun nationale held. Toen de plaquettes half augustus werden geplaatst, waren ze dan ook binnen een dag vernield of weggehaald.

Met het eveneens omstreden symbool van de ‛zon van Vergina’ gebeurde juist het omgekeerde. Deze puntige ‛Macedonische ster’ werd net als Alexander de Grote door beide partijen geclaimd. In het kader van het compromis werd het symbool in Noord-Macedonië weggehaald van onder meer putdeksels. Maar in de stad Bitola was het binnen no time terug: iemand had met een spuitbus de zon weer op de deksels gespoten.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2019

Nieuwste berichten

Hierogliefen van de Oude Egyptenaren
Hierogliefen van de Oude Egyptenaren
Interview

De Oude Egyptenaren schreven duizenden sprookjes, biografieën en liefdesbrieven

De Egyptenaren hebben niet alleen piramides en sfinxen achtergelaten, maar ook prachtige teksten. Egyptoloog Hans Schneider was zes jaar bezig om honderden oudegyptische mythen, romans, dagboeken en liefdesgedichten voor het eerst in het Nederlands te vertalen. ‘Je ziet de Egyptische invloed op de Griekse en Romeinse cultuur.’ Wat interesseerde u aan de oudegyptische literatuur? ‘In...

Lees meer
Deng Xiaopeng bezoekt een rodeo in Texas
Deng Xiaopeng bezoekt een rodeo in Texas
Artikel

Amerika liet zich inpalmen door China’s leider Deng Xiaoping

Donald Trump brengt deze week een bezoek aan China. De onderlinge verhoudingen zijn gespannen. In 1979 was de komst van Deng Xiaoping naar de Verenigde Staten een groot succes omdat de Chinese leider zich van zijn menselijke kant liet zien. In 1972 bezocht de Amerikaanse president Richard Nixon China, waardoor een einde kwam aan decennialange...

Lees meer
Duitse inwoners moeten Praag verlaten, mei 1945.
Duitse inwoners moeten Praag verlaten, mei 1945.
Artikel

Het Westen legitimeerde etnische zuiveringen

Na de Tweede Wereldoorlog werden ruim zestien miljoen Duitsers, Polen, Oekraïners, Belarussen en Balten verdreven uit hun geboortestreek. Ze moesten zich vestigen in nieuwe, homogene natiestaten. Waarom liet het Westen dat gebeuren? Op 15 december 1944 nam Winston Churchill schoorvoetend plaats achter het spreekgestoelte van het House of Commons. Het Rode Leger rukte op dat...

Lees meer
Na de bevrijding. Wederopbouw, schaarste, zuivering
Na de bevrijding. Wederopbouw, schaarste, zuivering
Recensie

Wat schreven kranten over de periode na de bevrijding?

Drie jonge historici behandelen de periode na de bevrijding. Met als belangrijke bron: kranten. Maar wat voegen ze daarmee toe?  Nieuwe generaties historici komen met verhalen die voortkomen uit andere vragen, nieuwe bronnen of afwijkende interpretaties. Zo gaat de geschiedwetenschap vooruit en blijft ze bij de tijd. En zo positioneert een groep jonge Nijmeegse historici hun boek over...

Lees meer
Loginmenu afsluiten