Home Alexander de Grote blijft omstreden

Alexander de Grote blijft omstreden

Alexander de Grote blijft omstreden

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 30 september 2019

Update 13 oktober 2022

In de Noord-Macedonische hoofdstad Skopje zijn plaquettes vernield die uitleggen dat Alexander de Grote deel uitmaakte van de ‛hellenistische geschiedenis’.

De vernielingen zijn de zoveelste episode in een slepende ruzie tussen Griekenland en zijn noordelijke buurland over de naam Macedonië en het historische ‛bezit’ van Alexander de Grote (356-323 v.Chr.).

De grote veroveraar werd geboren in het antieke Macedonië, dat in beide huidige landen lag. Daarom beschouwt zowel Griekenland als het buurland hem als onderdeel van hun geschiedenis. Sinds de jaren negentig, toen de Joegoslavische deelrepubliek Macedonië onafhankelijk werd, is er getwist over de naam. Nog in 2008 blokkeerde Griekenland vanwege deze kwestie de toetreding van Macedonië tot de NAVO. Ook belemmerde het onderhandelingen over een Macedonisch EU-lidmaatschap. Macedonië benadrukte intussen zijn band met Alexander de Grote, onder andere door in Skopje een gigantische fontein neer te zetten, bekroond met de veroveraar te paard. Kosten: 8 miljoen euro. Griekenland vatte het extravagante beeld op als een provocatie.

In juni 2018 kwamen de landen tot een vergelijk: het land Macedonië zou zich voortaan Noord-Macedonië noemen en Griekenland zou internationaal niet meer dwarsliggen. Onderdeel van het compromis was ook dat er plaquettes zouden komen op onder meer het Alexander-beeld in Skopje, waarop stond: ‛Ter ere van Alexander de Grote, een historische figuur die hoort bij de oude hellenistische geschiedenis en cultuur, en bij het werelderfgoed. Hier is hij voorgesteld als een strijder te paard.’ Het woord ‘hellenistisch’ verwijst naar de Grieks-oosterse mengcultuur in Alexanders rijk, maar herinnert tegelijkertijd aan ‘Hellas’, de naam die de Grieken aan hun land geven. Sommige Noord-Macedoniërs zijn het daarom niet eens met die benaming karakterisering van hun nationale held. Toen de plaquettes half augustus werden geplaatst, waren ze dan ook binnen een dag vernield of weggehaald.

Met het eveneens omstreden symbool van de ‛zon van Vergina’ gebeurde juist het omgekeerde. Deze puntige ‛Macedonische ster’ werd net als Alexander de Grote door beide partijen geclaimd. In het kader van het compromis werd het symbool in Noord-Macedonië weggehaald van onder meer putdeksels. Maar in de stad Bitola was het binnen no time terug: iemand had met een spuitbus de zon weer op de deksels gespoten.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2019

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten