Home ‘Floris leefde op het kruispunt van de Middeleeuwen en de Vroegmoderne tijd’  

‘Floris leefde op het kruispunt van de Middeleeuwen en de Vroegmoderne tijd’  

Als jongen was historicus Ad van der Zee – net als veel van zijn generatiegenoten – gefascineerd door de tv-serie Floris. Zijn interesse voor de Middeleeuwen werd zo gewekt. Na zijn pensionering raakte hij geïnteresseerd in een andere Floris, die als veldheer door Europa trok. In Floris van Egmond (1469-1539) schetst hij het leven van deze edelman en legeraanvoerder.

Floris van Egmond
Floris van Egmond

Maud Boot

Gepubliceerd op: 24 maart 2026

Update 31 maart 2026

Waarom heeft u een boek over Floris geschreven? 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

‘In het Mauritshuis zag ik een bijzonder portret van Floris, dat meteen mijn nieuwsgierigheid wekte. Hij stamde uit een adellijke familie en was legeraanvoerder voor de hertogen van Bourgondië en later voor de Habsburgse keizer Maximiliaan en keizer Karel V. Toen ik me in zijn leven verdiepte, zag ik hoeveel er veranderde in de zeventig jaar dat hij leefde. De Habsburgse Nederlanden breidden zich uit doordat steeds meer gewesten werden ingelijfd en er vond een enorme schaalvergroting plaats, zowel politiek als militair. Dat maakt Floris illustratief voor de grotere ontwikkelingen in de geschiedenis.’  

Was hij een goed veldheer? 

‘Doordat hij in de geschiedschrijving nooit een slechte pers heeft gekregen, is het beeld ontstaan dat hij een goed veldheer was. Maar eigenlijk was hij nogal middelmatig. Zijn positie dankte hij vooral aan zijn adellijke afkomst; je kon simpelweg niet om hem heen. Als veldheer was hij een rauwdouwer die rechtlijnig te werk ging, zonder goed over zijn aanpak na te denken. Wel was hij altijd loyaal aan zijn heer. Later in zijn leven werd hij kapitein-generaal, een soort minister van Defensie, en die rol paste hem beter.’  

Ad van der Zee
Ad van der Zee. Foto door Vera Bos.

Was is de relatie tussen Floris en koning Willem-Alexander? 

‘Floris had een aantal titels, waaronder graaf van Buren en Leerdam, en heer van IJsselstein. Toen zijn kleindochter Anna van Buren trouwde met Willem van Oranje, kwamen deze titels bij Willem en diens nazaten terecht. Willem-Alexander is koning der Nederlanden en daarachter staan altijd nog allerlei titels, waaronder graaf van Buren en Leerdam. Hij deed in 1986 mee aan de Elfstedentocht onder de naam W.A. van Buren. Dat is zijn officiële naam, die hij heeft geërfd van Floris van Egmond.’  

Welk onverwacht talent had Floris? 

‘Hij was kamerheer van hertog Filips de Schone en reisde in 1501 met hem mee naar Spanje. Tijdens die reis tennisten de edelen veel. In het oude jeu de paume werd de bal nog met de hand gespeeld, maar kort daarvoor was het tennisracket uitgevonden. Uit het itinerarium van de reis blijkt dat Floris een goede speler van dit nieuwe “raketspel” was. Er werd om grote geldbedragen gespeeld en hij wist een keer een partij te winnen van de hertog van Savoye. Maar het prijzengeld kreeg hij nooit uitbetaald, daar is hij nog jarenlang over blijven zeuren.’ 

Floris van Egmond (1469-1539) 

Ad van der Zee 
248 p. Walburg Pers, € 29,99 

Floris van Egmond door Ad van der Zee

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 4 - 2026

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten