Home ‘Floris leefde op het kruispunt van de Middeleeuwen en de Vroegmoderne tijd’  

‘Floris leefde op het kruispunt van de Middeleeuwen en de Vroegmoderne tijd’  

Als jongen was historicus Ad van der Zee – net als veel van zijn generatiegenoten – gefascineerd door de tv-serie Floris. Zijn interesse voor de Middeleeuwen werd zo gewekt. Na zijn pensionering raakte hij geïnteresseerd in een andere Floris, die als veldheer door Europa trok. In Floris van Egmond (1469-1539) schetst hij het leven van deze edelman en legeraanvoerder.

Floris van Egmond
Floris van Egmond

Maud Boot

Gepubliceerd op: 24 maart 2026

Update 31 maart 2026

Waarom heeft u een boek over Floris geschreven? 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

‘In het Mauritshuis zag ik een bijzonder portret van Floris, dat meteen mijn nieuwsgierigheid wekte. Hij stamde uit een adellijke familie en was legeraanvoerder voor de hertogen van Bourgondië en later voor de Habsburgse keizer Maximiliaan en keizer Karel V. Toen ik me in zijn leven verdiepte, zag ik hoeveel er veranderde in de zeventig jaar dat hij leefde. De Habsburgse Nederlanden breidden zich uit doordat steeds meer gewesten werden ingelijfd en er vond een enorme schaalvergroting plaats, zowel politiek als militair. Dat maakt Floris illustratief voor de grotere ontwikkelingen in de geschiedenis.’  

Was hij een goed veldheer? 

‘Doordat hij in de geschiedschrijving nooit een slechte pers heeft gekregen, is het beeld ontstaan dat hij een goed veldheer was. Maar eigenlijk was hij nogal middelmatig. Zijn positie dankte hij vooral aan zijn adellijke afkomst; je kon simpelweg niet om hem heen. Als veldheer was hij een rauwdouwer die rechtlijnig te werk ging, zonder goed over zijn aanpak na te denken. Wel was hij altijd loyaal aan zijn heer. Later in zijn leven werd hij kapitein-generaal, een soort minister van Defensie, en die rol paste hem beter.’  

Ad van der Zee
Ad van der Zee. Foto door Vera Bos.

Was is de relatie tussen Floris en koning Willem-Alexander? 

‘Floris had een aantal titels, waaronder graaf van Buren en Leerdam, en heer van IJsselstein. Toen zijn kleindochter Anna van Buren trouwde met Willem van Oranje, kwamen deze titels bij Willem en diens nazaten terecht. Willem-Alexander is koning der Nederlanden en daarachter staan altijd nog allerlei titels, waaronder graaf van Buren en Leerdam. Hij deed in 1986 mee aan de Elfstedentocht onder de naam W.A. van Buren. Dat is zijn officiële naam, die hij heeft geërfd van Floris van Egmond.’  

Welk onverwacht talent had Floris? 

‘Hij was kamerheer van hertog Filips de Schone en reisde in 1501 met hem mee naar Spanje. Tijdens die reis tennisten de edelen veel. In het oude jeu de paume werd de bal nog met de hand gespeeld, maar kort daarvoor was het tennisracket uitgevonden. Uit het itinerarium van de reis blijkt dat Floris een goede speler van dit nieuwe “raketspel” was. Er werd om grote geldbedragen gespeeld en hij wist een keer een partij te winnen van de hertog van Savoye. Maar het prijzengeld kreeg hij nooit uitbetaald, daar is hij nog jarenlang over blijven zeuren.’ 

Floris van Egmond (1469-1539) 

Ad van der Zee 
248 p. Walburg Pers, € 29,99 

Floris van Egmond door Ad van der Zee

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 4 - 2026

Nieuwste berichten

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...

Lees meer
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...

Lees meer
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
Artikel

Russische cyberaanval legde Estland negentien jaar geleden al grotendeels plat

Europese inlichtingendiensten waarschuwen dat Rusland ‘binnen enkele maanden’ de NAVO wil testen door hybride aanvallen uit te voeren. Dat zou niet voor het eerst zijn. Al in 2007 kreeg Estland te maken met Russische cyberaanvallen en nepnieuws, die de samenleving tijdelijk ontwrichtten. Het begon allemaal vanwege een standbeeld. In een stil hoekje van de militaire...

Lees meer
‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
Interview

‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’

De berechting van de ‘architect van de 9/11-aanslagen’ loopt vertraging op, nu de rechtbank heeft bepaald dat zijn door marteling afgedwongen bekentenis geen geldig bewijs is. Het proces tegen Khalid Sheikh Mohammed is verdaagd tot 5 juni 2028. Middeleeuwse rechters in Europa twijfelden beduidend minder aan verklaringen die ‘onder tortuur’ waren afgelegd. Maar ze stelden...

Lees meer
Loginmenu afsluiten