Home George Orwells 1984 is nu weer relevant, laat documentaire zien

George Orwells 1984 is nu weer relevant, laat documentaire zien

Lange tijd werd George Orwells 1984 gezien als een dystopische ver-van-ons-bed-roman, maar die tijd is voorbij. De Haïtiaans-Franse documentairemaker Raoul Peck trekt in de meanderende essayfilm Orwell 2+2=5 parallellen tussen het boek en onze tijd.

Poster Orwell 2+2=5

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 25 november 2025

Update 28 november 2025

Daarnaast geeft de film met foto’s en archiefbeelden een beknopt beeld van Orwells leven vanaf zijn jeugd tot aan het einde van zijn leven, als hij aan tbc sterft. Een voice-over leest fragmenten voor uit 1984 en uit Orwells dagboeken en brieven. Het maakt 2+2=5 tot een caleidoscopische film, die springt van Orwells leven naar onderdrukking en geweld in het verleden en verontrustende ontwikkelingen in het heden. Van de gruwelen in Babi Jar gaat het naar de bestorming van het Capitool en van boekverbrandingen naar de macht van de bigtechbedrijven in onze tijd. Kortom, 2+2=5 is een van-de-hak-op-de-tak-film, waarin het verband tussen de beelden niet altijd duidelijk is.

Maar wie er doorheen kijkt, ziet een prikkelend essay over de snelheid waarmee ook in de westerse wereld het autoritaire verleden het heden inhaalt. Dat een Amerikaanse president op allerlei terreinen stelt dat 2 plus 2 niet 4 is, maar 5, is iets wat weinig mensen ooit voor mogelijk hadden gehouden. Ook rukt de perverse denkwereld achter de drie slogans in 1984 (‘Onwetendheid is kracht’, ‘Oorlog is vrede’ en ‘Vrijheid is slavernij’) steeds verder op. Orwell maakte zich in 1946 geen illusies: ‘Politieke taal is ontworpen om leugens waarheidsgetrouw te laten klinken en moord respectabel.’ 2+2=5 roept op tot wakker blijven.

Poster Orwell 2+2=5

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 12 - 2025

Nieuwste berichten

Portret van Roger Casement door Sarah Purser, 1914.
Portret van Roger Casement door Sarah Purser, 1914.
Artikel

Roger Casement: diplomaat tegen de elite

De Ierse diplomaat Roger Casement kon niet tegen onrecht. Hij onthulde schandalen in Congo en Peru. Maar toen hij zich op het onrecht in zijn eigen land richtte, kostte hem dat zijn leven. Roger Casement liep kalm het binnenplein van de Londense Pentonville gevangenis op. Het was een mooie dag. De zon scheen. Een priester...

Lees meer
Lindbergh spreekt tijdens een AFC-rally
Lindbergh spreekt tijdens een AFC-rally
Artikel

‘America First!’, riepen isolationisten die hun land buiten de Tweede Wereldoorlog wilden houden

Amerika ontvoert de Venezolaanse president, vuurt raketten af op Iran en dreigt nu met militair ingrijpen op Cuba. Kritische MAGA-aanhangers vragen zich af hoe die internationale bemoeienis past bij Trumps belofte van ‘America First’. De favoriete slogan van de president is een erfenis van Amerikaanse isolationisten die vreesden dat Amerika de Tweede Wereldoorlog in werd...

Lees meer
Het centrum van Rotterdam is verwoest door Duitse bombardementen, 1940.
Het centrum van Rotterdam is verwoest door Duitse bombardementen, 1940.
Interview

Hoe bouw je een samenleving weer op na totale verwoesting?

Oekraïners en Gazanen staan voor de gigantische taak om straks, na de oorlog, fysiek en mentaal op te krabbelen. Maar hoe je dat? Een antwoord op deze vraag is misschien te vinden in verhalen over de wederopbouw van Europa na de Tweede Wereldoorlog, zegt Emmie Kollau. Zij is een van de makers van een theatervoorstelling,...

Lees meer
Britse heren in Rome. Door Katharine Read, circa 1750.
Britse heren in Rome. Door Katharine Read, circa 1750.
Recensie

Heeft het bestuderen van de Oudheid nut, vraagt classicus zich af

Wat is het nut van de klassieken? Daarover filosofeert Mary Beard in haar jongste boek. Met satanisch genoegen haalt ze clichés onderuit. Wie Athene als bakermat van de moderne democratie ziet, vergeet maar al te graag dat de stadsstaat op slavernij gedijde en van onafhankelijke en vrije verkiezingen niets moest weten. Bovendien was Athene zo...

Lees meer
Loginmenu afsluiten