Home George Orwells 1984 is nu weer relevant, laat documentaire zien

George Orwells 1984 is nu weer relevant, laat documentaire zien

Lange tijd werd George Orwells 1984 gezien als een dystopische ver-van-ons-bed-roman, maar die tijd is voorbij. De Haïtiaans-Franse documentairemaker Raoul Peck trekt in de meanderende essayfilm Orwell 2+2=5 parallellen tussen het boek en onze tijd.

Poster Orwell 2+2=5

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 25 november 2025

Update 28 november 2025

Daarnaast geeft de film met foto’s en archiefbeelden een beknopt beeld van Orwells leven vanaf zijn jeugd tot aan het einde van zijn leven, als hij aan tbc sterft. Een voice-over leest fragmenten voor uit 1984 en uit Orwells dagboeken en brieven. Het maakt 2+2=5 tot een caleidoscopische film, die springt van Orwells leven naar onderdrukking en geweld in het verleden en verontrustende ontwikkelingen in het heden. Van de gruwelen in Babi Jar gaat het naar de bestorming van het Capitool en van boekverbrandingen naar de macht van de bigtechbedrijven in onze tijd. Kortom, 2+2=5 is een van-de-hak-op-de-tak-film, waarin het verband tussen de beelden niet altijd duidelijk is.

Maar wie er doorheen kijkt, ziet een prikkelend essay over de snelheid waarmee ook in de westerse wereld het autoritaire verleden het heden inhaalt. Dat een Amerikaanse president op allerlei terreinen stelt dat 2 plus 2 niet 4 is, maar 5, is iets wat weinig mensen ooit voor mogelijk hadden gehouden. Ook rukt de perverse denkwereld achter de drie slogans in 1984 (‘Onwetendheid is kracht’, ‘Oorlog is vrede’ en ‘Vrijheid is slavernij’) steeds verder op. Orwell maakte zich in 1946 geen illusies: ‘Politieke taal is ontworpen om leugens waarheidsgetrouw te laten klinken en moord respectabel.’ 2+2=5 roept op tot wakker blijven.

Poster Orwell 2+2=5

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 12 - 2025

Nieuwste berichten

Patiënten in Barbacena, 1959.
Patiënten in Barbacena, 1959.
Artikel

Duizenden ‘patiënten’ kwijnden weg in een Braziliaans horrorhospitaal

Eerder dit jaar sloot een berucht psychiatrisch ziekenhuis in Brazilië zijn deuren. In de twintigste eeuw stierven ongeveer 60.000 patiënten binnen de muren van ‘De Kolonie’ in het stadje Barbacena. De meesten van hen hadden geen mentale aandoening. In naam van de rede is reeds menig misdaad begaan. Het voormalig psychiatrisch ziekenhuis in Barbacena, een...

Lees meer
Luchtfoto van het eiland Tromelin, sinds 1954 met landingsbaan, april 2013.
Luchtfoto van het eiland Tromelin, sinds 1954 met landingsbaan, april 2013.
Artikel

Na de schipbreuk werden de witte opvarenden gered. De slaven bleven achter

Precies 250 jaar geleden werden in de Indische Oceaan zeven vrouwen en een baby gered van een onherbergzaam eiland. Het bleken slaven te zijn. Ze waren door de Fransen achtergelaten op het eiland en werden daarna vergeten, vijftien jaar lang. In 1851 zag de Britse kapitein Hyde Parker plotseling land. Hij gooide, staand op zijn...

Lees meer
Poster uit 1919.
Poster uit 1919.
Nieuws

De herkomst van het woord ‘omvolking’

Het extreem-rechtse begrip ‘omvolking’ is een vertaling van het Duitse Umvolkung, een woord dat een sterke connectie heeft met de naziperiode. De sociologen Sarah Bracke en Luis M. H. Aguilar traceren in Tijdschrift voor Geschiedenis het ontstaan van dit begrip in de Eerste Wereldoorlog, toen Duitsland grote gebieden verloor aan zijn buurlanden. Nationalistische intellectuelen waren...

Lees meer
Byzantijnse zijde uit de zesde of zevende eeuw.
Byzantijnse zijde uit de zesde of zevende eeuw.
Artikel

Constantinopel bewaakte het geheim van zijde

In het tiende-eeuwse Byzantijnse Rijk had zijde de waarde van goud. Constantinopel bewaakte de productie ervan als een hellehond. Dat weerhield Lombardijns diplomaat Liutprand niet van een poging het textiele goud te smokkelen. Het ambitieuze hart van Liutprand van Cremona bonsde van opwinding, toen hij door de gouden poort van Constantinopel liep. Het was een...

Lees meer
Loginmenu afsluiten