Home Wel of geen tweede slaap?

Wel of geen tweede slaap?

Sliepen mensen voor de komst van elektrisch licht in twee episodes? Volgens een populaire theorie van historicus Roger Ekirch werden slapers in het verleden midden in de nacht gezamenlijk wakker. Dan namen ze de tijd om te plassen, te roken, seks te hebben of zelfs een bezoekje te brengen aan de buren, voordat ze weer gingen slapen. Maar in een artikel in Medical History laat onderzoeker Niall Boyce zien dat het bewijs voor dat idee zwak is.

Slapend meisje. Schilderij door Johannes Vermeer, 1657
Slapend meisje. Schilderij door Johannes Vermeer, 1657

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 27 september 2023

De bronnen waarmee Ekirch ruim twintig jaar geleden zijn theorie onderbouwde, bewijzen niet dat het gebruikelijk was om de slaap op die manier te onderbreken. Zo schreef Erasmus in 1535 dat hij werkte terwijl hij wachtte op zijn ‘tweede slaap’, en Ekirch las dat als een aanwijzing voor het gespleten slaappatroon. Maar zestiger Erasmus werd indertijd gekweld door allerlei pijnen, die hem het slapen moeilijk maakten. Zijn opmerking leert ons dus weinig over algemeen slaapgedrag, stelt Boyce. En hetzelfde geldt volgens hem voor andere voorbeelden van Ekirch.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Openingsbeeld: Slapend meisje. Schilderij door Johannes Vermeer, 1657.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2023

Nieuwste berichten

HN10 2026
HN10 2026
Artikel

Afrikaners waren een uitverkoren, maar bang volk

Een handjevol Nederlandstalige pioniers of ‘Voortrekkers’ verslaat in 1838 een groot Zoeloe-leger. Hun nazaten geloven sindsdien dat zij door God zijn uitverkoren om Zuid-Afrika te beschaven, maar dat de zwarte inwoners hun voortdurend naar het leven staan. De Zuid-Afrikaanse Bloedrivier dankt zijn naam aan de miraculeuze veldslag die hier op 16 december 1838 plaatsvond tussen...

Lees meer
Deelnemers aan de vredesconferentie van 1899.
Deelnemers aan de vredesconferentie van 1899.
Interview

‘Trumps uitspraken betekenen niet het einde van het internationaal recht’

De Amerikaanse regering kondigt sancties aan tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag om het instituut te ‘verlammen’. Als gastland speelt Nederland een belangrijke rol bij het promoten van internationaal recht. Jurist, schrijver en onderzoeker Benjamin Duerr vertelt hoe dit eind negentiende eeuw begon, toen in Den Haag twee vredesconferenties plaatsvonden. ’Nederland besefte vroeg het...

Lees meer
Sterfte door de pest in Leiden, 1574
Sterfte door de pest in Leiden, 1574
Onderzoek

Londenaren stierven aan een pestmutatie uit het Ottomaanse Rijk

In Siberië is een laboratoriummedewerkster naar alle waarschijnlijkheid overleden aan de pest. Recentelijk bracht een groep wetenschappers de verspreiding van de pest tussen de veertiende en achttiende eeuw in kaart. Handelsstromen, oorlogen en extreem weer maakten Europa tot ideale voedingsbodem voor de ziekte. In wetenschappelijk tijdschrift PNAS beschrijven biologen hoe ze aan de hand van...

Lees meer
Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Interview

Rusland stuurt botten van middeleeuwse prins naar het front

Rusland stuurt de relieken van een middeleeuwse prins naar Oekraïne om ‘schouder aan schouder’ te staan met de soldaten in de loopgraven. Dat de Russisch-orthodoxe kerk voor een morele boost juist de overblijfselen van Dmitri Donskoj stuurt, is volgens historicus Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland geen toeval. ‘In het traditionele Russische verhaal was Donskoj geen agressor,...

Lees meer
Loginmenu afsluiten