Home Streng tegen vagebonden

Streng tegen vagebonden

Werkloos en arm rondzwerven werd rond 1500 gevaarlijk in de Noordelijke Nederlanden. Bestuurders van Gouda, Haarlem, Deventer en Kampen begonnen berooide vreemdelingen als een gevaar te zien voor het morele gehalte van hun stad en de veiligheid en gezondheid van hun burgers. Dat laat Janna Coomans (Universiteit Utrecht) zien in het tijdschrift BMGN.

Streng tegen vagebonden

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 29 augustus 2023

Update 26 september 2023

Vanwege de zorgen over armen van buiten beval Deventer in 1490 alle werkloze vreemden de stad te verlaten. Haarlem vaardigde tussen 1490 en 1564 meer dan zestig verordeningen uit tegen bedelaars. Wie de regels overtrad, kon rekenen op zware straffen, zeker als hij (meestal een hij) meerdere vergrijpen combineerde. Zo werd de rondzwervende Wolter Johansz in 1464 in Kampen onthoofd omdat hij onder meer een overjas, een hoed, een rozenkrans en keukenspullen had gestolen.

De maatregelen, en het tempo waarin ze werden ingevoerd, verschilden per stad en hingen samen met zorgen over honger, pest en politieke onrust. Maar in alle vier de steden versterkten de besturen hun autoriteit door streng op te treden tegen vreemden.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 9 – 2023

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten