• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    vrijdag 20 maart 2020

    Een pandemie is te temmen

    Beatrice de Graaf trekt lessen uit de geschiedenis

    Door: Beatrice de Graaf

    Beatrice de Graaf: al eeuwenlang raast af en toe een pandemie over de wereld. In de strijd tegen COVID-19 kunnen we leren van vroegere voorbeelden. Dat geldt zeker voor de nauwe internationale samenwerking in de negentiende eeuw. Dankzij uitwisseling van kennis en kunde wisten regeringen en wetenschappers veel ziektes te verslaan.

    In het jaar 810 luidden overal de klokken en gingen priesters rond met kleppers. Drie keer per dag werd een mis gevierd. Alle inwoners van het rijk van keizer Karel de Grote kregen het bevel te bidden en boete te doen ter voorkoming van een verdere uitbraak van de runderpest, pokken en hongersnood. Ook kondigde de keizer een vastendag aan, en beval hij zijn bisshoppen processies te houden om God gunstig te stemmen. Blijkbaar dacht men dat het hielp. De overlevering wil dat toen de Vikingen de nazaten van Karel de Grote een aantal jaren later belaagden en Parijs hadden omsingeld, een verschrikkelijke ziekte in hun gelederen uitbrak. Van de Franken hoorden ze dat vasten en bidden hielp. Ze luisterden, lieten hun krijgsgevangenen vrij, overleefden de veldtocht, en namen het christelijke geloof mee terug naar het noorden – tenminste, zo wil de mythe.

    In tijden van grootschalige ziektes en mysterieuze plagen waren er maar twee opties, zo dacht de toenmalige Europeaan: je gaf je over aan God of aan de dood. Alle middelen ter voorkoming en genezing stonden in religieuze tradities. Mensen riepen de zon, de maan en de sterren aan, brandden kruiden, baadden in rozenwater of azijn, en bovenal, brandden kaarsjes en deden boete. Op het hoogtepunt van de Zwarte Dood in de veertiende eeuw raakte menigeen zo buiten zinnen, dat hij met anderen in optocht door de straten liep en het eigen lichaam met zwepen kastijdde.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen