• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 6/2006

    Golda Meir: De Iron Lady van Israël

    Door: Simone Korkus/ Israël
    Ze werd de Iron Lady genoemd lang voor Margaret Thatcher of Angela Merkel dit predikaat kreeg. Hoe kon een uit Amerika geëmigreerde, eenvoudige vrouw, die met een zwaar accent Hebreeuws sprak, tot zulke politieke hoogten stijgen? 'Golda gaf ons het gevoel van de oermoeder. Als zij aan het roer was, dan hoefden we ons geen zorgen te maken.'

     

    'Burgers van Israël. Vandaag rond twee uur in de namiddag hebben de Syrische en Egyptische legers de oorlog geopend tegen Israël. De vijand heeft al zware verliezen geleden. Wij waren niet onvoorbereid.'

    Het is 6 oktober 1973. Golda Meir, 75 jaar oud, minister-president van Israël en internationale bekendheid, richt zich via de televisie met een gedecideerde uitdrukking op haar gezicht tot het volk. Ze staat voor de moeilijkste beslissing in haar politieke leven. Enkele uren eerder, op Jom Kippoer - de belangrijkste Joodse feestdag en een dag dat het leven in Israël volledig stilligt - hebben Syrië en Egypte een verrassingsaanval op Israël uitgevoerd. Het aanvalsleger heeft de omvang van de in Duitsland gelegerde NATO-troepen, terwijl Israël, volkomen onvoorbereid, het land met een handjevol soldaten van de ondergang moet redden.


    Golda had al weken een slecht voorgevoel, want er waren voortekenen - Egyptische en Syrische troepen werden gemobiliseerd en enkele dagen eerder waren de buitenlandse adviseurs in Syrië haastig vertrokken -, maar ze vertrouwde op het oordeel van Moshe Dayan, minister van Defensie, en Dado - David Elazar, opperbevelhebber van het leger -, die het risico op oorlog minimaal achtten en verzekerden dat de zaak onder controle was. Dus wachtte Golda af.

    Het Israëlische publiek reageerde kalm op het oorlogsnieuws. 'Natuurlijk sloeg het in als een bom,' herinnert Shoshana Arbelli (73), parlementslid en voorzitter van de Kamercommissie voor Sociale Zaken tijdens het kabinet-Meir, zich. 'Toen de sirenes op straat afgingen, wisten we dat het menens was, maar we twijfelden geen moment aan onze overwinning. Vandaag de dag kunnen mensen zich dat nauwelijks voorstellen, maar Golda gaf ons het gevoel van de oermoeder, een "Jiddische mamme". Ze was een krachtig leider met totale toewijding aan de staat, het volk en de Arbeiderspartij?. Als zij aan het roer was, dan hoefden we ons geen zorgen te maken.'

    Deze eigenschappen - die als een rode draad door haar leven liepen - hadden de reeds gepensioneerde Golda vier jaar eerder, na de dood van premier Eshkol, tot eerste minister van Israël gemaakt. Ze was populair en kreeg na haar installatie in opiniepeilingen 80 procent aanhang. Ze had geen rivalen. De enige mogelijke kandidaat voor het premierschap, Menahem Begin, werd in Israël op dat moment niet serieus genomen.

    Ook internationaal was Golda graag gezien. Ze werd de Iron Lady of - door de Arabieren - de Old Lady genoemd, lang voordat Margaret Thatcher, of van de huidige generatie Angela Merkel, Michelle Bachelet, president van Chili, of president van Liberia Ellen Johnson Sirleaf dit predikaat kreeg. Richard Nixon, president van de Verenigde Staten toen Golda premier was, beschreef haar als een elementaire natuurkracht: 'Veel leiders worden op hun weg naar de top gedreven door persoonlijke ambitie. Maar Golda niet. Haar hele leven heeft ze simpelweg haar werk gedaan, en ze investeerde daarin elke gram energie en toewijding.' De Franse premier George Pompidou noemde haar une femme formidable. 

    Pogroms
    Hoe kon deze uit Amerika geëmigreerde, eenvoudige Joodse vrouw, die met een zwaar accent Hebreeuws sprak, tot zulke ongekende politieke hoogten stijgen?

    Aan een invloedrijke familie, zoals een andere vooraanstaande vrouw uit haar tijd, Indira Ghandi, had ze het niet te danken. Goldie Mabovitz werd in 1898 in uiterst armoedige omstandigheden geboren in Rusland. Het was de tijd van de pogroms. Later vertelde ze: 'Ik herinner me hoe bang ik was, en woedend dat mijn vader niets anders kon doen om mij te beschermen dan de ramen dichtspijkeren. Maar boven alles was ik me ervan bewust dat die dingen gebeurden omdat ik Joods was.'

    Golda's oudere zusje Sheyna was politiek geëngageerd en in huize Mabovitz liepen gasten de deur plat, werden politieke meningen verkondigd en verhalen verteld over de vernieling van Joodse huizen en de moord op Joden. In een interview met de Israëlische televisie zei Golda jaren later dat deze ervaringen bepalend waren geweest voor haar zionisme en haar vastberaden inzet voor de opbouw van een Joodse staat.


    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen