Is Amerika een anti-imperialistische republiek, geboren uit verzet tegen een wereldrijk? Of juist een moderne imperiale macht, die zijn invloed met militaire, economische en ideologische middelen steeds verder uitbreidt? Lees over negentiende-eeuwse territoriumdrift en Koude Oorlog-interventies, die doorklinken in de militaire acties van Donald Trump.
Artikelen over Amerikaans imperialisme
Puerto Ricanen verwelkomden de Amerikanen als bevrijders, maar kwamen bedrogen uit
Tijdens de Super Bowl laaide de discussie in de Verenigde Staten weer op. Waren Puerto Ricanen nu landgenoten of niet? Hoe kwam het eiland in 1898 in Amerikaanse handen? Zelden was de Super Bowl zo beladen als nu. Een van de hoogtepunten van het belangrijkste sportevenement van het jaar in de Verenigde Staten – de…
Amerika wilde Cuba annexeren en er een slavernijstaat van maken
Cuba kampt met een acute energiecrisis, omdat Venezuela geen olie meer aan dat land mag leveren van Trump. Het lijkt erop dat Washington speculeert op de val van het communistische regime. Cuba is al sinds de vroege negentiende eeuw een obsessie voor de Amerikanen. Wie denkt aan Amerika en Cuba heeft misschien het debacle van…
Download de minispecial over Amerikaans imperialisme
Is Amerika een anti-imperialistische republiek, geboren uit verzet tegen een wereldrijk? Of juist een moderne imperiale macht? U leest er alles over in de gratis digitale special Amerikaans imperium. In deze gratis special: Vul uw e-mailadres in en u kunt direct de special downloaden:
Imperialisme is de Verenigde Staten eerder slecht bevallen
Donald Trump is dol op de negentiende eeuw. Van president McKinley tot president Monroe en van de corruptie van de Gilded Age tot het Manifest Destiny. Met zijn acties in Venezuela en dreigementen aan Groenland voegt hij daar nu onversneden imperialisme aan toe: het overnemen van landen om ze voor eigen gewin uit te buiten….
‘Ook de arrestatie van de Panamese leider Noriega in 1989 was volkenrechtelijk illegaal’
De aanval op Venezuela en de ontvoering van president Nicolás Maduro doen denken aan de invasie van Panama in 1989, waarbij Amerika de militaire leider Manuel Noriega gevangennam. Ook toen gebruikte het Witte Huis drugshandel als legitimering, vertelt academicus Pablo Isla Monsalve. ‘Maar de VN veroordeelde de actie als een illegale interventie.’ Op 15 december…
Bemoeizucht en territoriumdrift: voor de Verenigde Staten is het doodnormaal
Amerika heeft de Venezolaanse president Nicolás Maduro gevangengenomen. Na jaren van verwaarlozing en toenemende Chinese invloed besteedt Amerika weer meer aandacht aan zijn achtertuin. De basisgedachte achter dit buitenlandbeleid is dat Amerika het enige land is dat mag optreden op het westelijk halfrond. Een tweede aspect ervan is dat het Amerika vrijstaat om daar simpelweg…
Amerikanen grijpen steeds terug op de Monroe-doctrine
Met raketten brengt het Pentagon het ene na het andere Venezolaanse schip tot zinken. Trump dreigt met militair ingrijpen om drugsbendes in Venezuela te bestrijden, maar critici denken dat hij uit is op een regime change. Volgens emeritus hoogleraar Patricio Silva zijn we getuige van Trumps interpretatie van de Monroe-doctrine. Dat buitenlands beleid stamt uit…
VS vielen Grenada binnen om ‘terrorisme’ te bestrijden
De VS dreigen met militair ingrijpen in Venezuela. Hun opstelling past in een lange reeks Amerikaanse bemoeienissen in Zuid-Amerika. Zo vielen ze op 25 oktober 1983 het Caribische eilandje Grenada binnen. ‘Het was een Sovjet-kolonie, gemaakt om terrorisme te exporteren.’ Het Amerikaanse filmpubliek kon in 1986 genieten van een oorlogsfilm over een recent militair conflict…
In de jaren vijftig hadden de Iraniërs even hoop op een democratie
Begin jaren vijftig leek Iran dankzij de liberale premier Mohammad Mossadeq voor een democratisch pad te kiezen. Maar Mossadeqs beleid vormde een bedreiging voor de Amerikanen en de Britten, die in 1953 een coup tegen hem steunden. De prowesterse sjah kwam steviger op de troon te zitten en maakte van Iran weer een dictatuur. De…
Verenigde Staten voerden oorlog vanwege hun heilige plicht
In de negentiende eeuw ontdekten de Verenigde Staten hun heilige plicht, hun Manifest Destiny. Ze wilden vrijheid en democratie verspreiden in de Nieuwe Wereld, desnoods met geweld. In 1846 motiveerden ze zo een oorlog met Mexico, die tot een aanzienlijke vergroting van het Amerikaanse grondgebied leidde. In 1836 verklaarden Amerikaanse kolonisten in de noordoostelijke provincie…
Amerikanen verkopen hun militaire acties net als de Romeinen
Op momenten dat de president van de Verenigde Staten een militaire interventie aankondigt, geeft hij altijd een rechtvaardiging. Oorlog voeren doe je niet zomaar, zelfs al ben je de allersterkste. De Amerikanen lijken hierin op de Romeinen, die met het zwaard hun wereldrijk uitbreidden. Ook zij presenteerden zichzelf graag als de good guys. Op 19…
Aanval op Irak zou een korte en vrolijke oorlog worden, zei het Witte Huis
Al ruim een eeuw proberen Amerikanen hun democratisch model op te leggen aan andere landen. In Afghanistan is dat jammerlijk mislukt. Ook de invasie van Irak is uitgelopen op een catastrofe. Hebben de Amerikanen ooit succes geboekt met hun democratiseringsoperaties? ‘Vijf dagen, vijf weken of vijf maanden – langer gaat het niet duren.’ De Amerikaanse…
De Amerikaanse expansiedrift en bemoeizucht begonnen al vroeg. In de loop van de negentiende eeuw zag de VS het als zijn heilige plicht om vrijheid en democratie te verspreiden: een reden om in 1846 een oorlog met Mexico te beginnen die tot een aanzienlijke vergroting van het Amerikaanse grondgebied leidde.
In 1823 verklaarde president James Monroe iedere vorm van Europese bemoeienis op het Amerikaanse continent tot vijandige handeling. Zijn opvolgers beriepen zich sindsdien op die Monroe-doctrine om zelf in te kunnen grijpen in Latijns-Amerika. In de twintigste eeuw leidde dat tot invasies in Cuba, Panama en Grenada.
Soms zorgde het Amerikaanse imperialisme voor territoriumuitbreiding. Zo lijfde Washington in 1898 Hawaï in. Toch zijn hun kolonies de Amerikanen vaak slecht bevallen.