Home Dossiers Amerikaans imperialisme

Amerikaans imperialisme

  • 15 artikelen
Uncle Sam staat met een geweer tussen Europa en Latijns-Amerika

Is Amerika een anti-imperialistische republiek, geboren uit verzet tegen een wereldrijk? Of juist een moderne imperiale macht, die zijn invloed met militaire, economische en ideologische middelen steeds verder uitbreidt? Lees over negentiende-eeuwse territoriumdrift en Koude Oorlog-interventies, die doorklinken in de militaire acties van Donald Trump.

De Amerikaanse expansiedrift en bemoeizucht begonnen al vroeg. In de loop van de negentiende eeuw zag de VS het als zijn heilige plicht om vrijheid en democratie te verspreiden: een reden om in 1846 een oorlog met Mexico te beginnen die tot een aanzienlijke vergroting van het Amerikaanse grondgebied leidde.

In 1823 verklaarde president James Monroe iedere vorm van Europese bemoeienis op het Amerikaanse continent tot vijandige handeling. Zijn opvolgers beriepen zich sindsdien op die Monroe-doctrine om zelf in te kunnen grijpen in Latijns-Amerika. In de twintigste eeuw leidde dat tot invasies in Cuba, Panama en Grenada.

Soms zorgde het Amerikaanse imperialisme voor territoriumuitbreiding. Zo lijfde Washington in 1898 Hawaï in. Toch zijn hun kolonies de Amerikanen vaak slecht bevallen.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel leest u historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. Nu de eerste maand voor maar 1,99.
Politieke cartoon over Amerikaans imperialisme na de Spaans-Amerikaanse oorlog
Politieke cartoon over Amerikaans imperialisme na de Spaans-Amerikaanse oorlog
Artikel

Imperialisme is de Verenigde Staten eerder slecht bevallen

Donald Trump is dol op de negentiende eeuw. Van president McKinley tot president Monroe en van de corruptie van de Gilded Age tot het Manifest Destiny. Met zijn acties in Venezuela en dreigementen aan Groenland voegt hij daar nu onversneden imperialisme aan toe: het overnemen van landen om ze voor eigen gewin uit te buiten....

Lees meer
Amerikaanse agenten brengen Noriega over de naar de VS
Amerikaanse agenten brengen Noriega over de naar de VS
Interview

‘Ook de arrestatie van de Panamese leider Noriega in 1989 was volkenrechtelijk illegaal’

De aanval op Venezuela en de ontvoering van president Nicolás Maduro doen denken aan de invasie van Panama in 1989, waarbij Amerika de militaire leider Manuel Noriega gevangennam. Ook toen gebruikte het Witte Huis drugshandel als legitimering, vertelt academicus Pablo Isla Monsalve. ‘Maar de VN veroordeelde de actie als een illegale interventie.’ Op 15 december...

Lees meer
Uncle Sam staat met een geweer tussen Europa en Latijns-Amerika
Uncle Sam staat met een geweer tussen Europa en Latijns-Amerika
Artikel

Bemoeizucht en territoriumdrift: voor de Verenigde Staten is het doodnormaal

Amerika heeft de Venezolaanse president Nicolás Maduro gevangengenomen. Na jaren van verwaarlozing en toenemende Chinese invloed besteedt Amerika weer meer aandacht aan zijn achtertuin.   De basisgedachte achter dit buitenlandbeleid is dat Amerika het enige land is dat mag optreden op het westelijk halfrond. Een tweede aspect ervan is dat het Amerika vrijstaat om daar simpelweg...

Lees meer
Amerikaanse soldaten in Panama
Amerikaanse soldaten in Panama
Interview

Amerikanen grijpen steeds terug op de Monroe-doctrine

Met raketten brengt het Pentagon het ene na het andere Venezolaanse schip tot zinken. Trump dreigt met militair ingrijpen om drugsbendes in Venezuela te bestrijden, maar critici denken dat hij uit is op een regime change. Volgens emeritus hoogleraar Patricio Silva zijn we getuige van Trumps interpretatie van de Monroe-doctrine. Dat buitenlands beleid stamt uit...

Lees meer
Howitzers gebruikt tijdens de invasie van Grenada
Howitzers gebruikt tijdens de invasie van Grenada
Artikel

VS vielen Grenada binnen om ‘terrorisme’ te bestrijden

De VS dreigen met militair ingrijpen in Venezuela. Hun opstelling past in een lange reeks Amerikaanse bemoeienissen in Zuid-Amerika. Zo vielen ze op 25 oktober 1983 het Caribische eilandje Grenada binnen. ‘Het was een Sovjet-kolonie, gemaakt om terrorisme te exporteren.’ Het Amerikaanse filmpubliek kon in 1986 genieten van een oorlogsfilm over een recent militair conflict...

Lees meer
In de jaren vijftig hadden de Iraniërs even hoop op een democratie
In de jaren vijftig hadden de Iraniërs even hoop op een democratie
Artikel

In de jaren vijftig hadden de Iraniërs even hoop op een democratie

Begin jaren vijftig leek Iran dankzij de liberale premier Mohammad Mossadeq voor een democratisch pad te kiezen. Maar Mossadeqs beleid vormde een bedreiging voor de Amerikanen en de Britten, die in 1953 een coup tegen hem steunden. De prowesterse sjah kwam steviger op de troon te zitten en maakte van Iran weer een dictatuur. De...

Lees meer
Verenigde Staten voerden oorlog vanwege hun heilige plicht
Verenigde Staten voerden oorlog vanwege hun heilige plicht
Artikel

Verenigde Staten voerden oorlog vanwege hun heilige plicht

In de negentiende eeuw ontdekten de Verenigde Staten hun heilige plicht, hun Manifest Destiny. Ze wilden vrijheid en democratie verspreiden in de Nieuwe Wereld, desnoods met geweld. In 1846 motiveerden ze zo een oorlog met Mexico, die tot een aanzienlijke vergroting van het Amerikaanse grondgebied leidde. In 1836 verklaarden Amerikaanse kolonisten in de noordoostelijke provincie...

Lees meer
Amerikanen verkopen hun militaire acties net als de Romeinen
Amerikanen verkopen hun militaire acties net als de Romeinen
Artikel

Amerikanen verkopen hun militaire acties net als de Romeinen

Op momenten dat de president van de Verenigde Staten een militaire interventie aankondigt, geeft hij altijd een rechtvaardiging. Oorlog voeren doe je niet zomaar, zelfs al ben je de allersterkste. De Amerikanen lijken hierin op de Romeinen, die met het zwaard hun wereldrijk uitbreidden. Ook zij presenteerden zichzelf graag als de good guys.

Lees meer
Waarom lijken de Amerikanen verslaafd aan regime change?
Waarom lijken de Amerikanen verslaafd aan regime change?
Artikel

Waarom lijken de Amerikanen verslaafd aan regime change?

Al ruim een eeuw proberen Amerikanen hun democratisch model op te leggen aan andere landen. In Afghanistan is dat jammerlijk mislukt. Ook de invasie van Irak is uitgelopen op een catastrofe. Hebben de Amerikanen ooit succes geboekt met hun democratiseringsoperaties? ‘Vijf dagen, vijf weken of vijf maanden – langer gaat het niet duren.’ De Amerikaanse...

Lees meer
Hoe de Amerikanen Hawaii inlijfden
Hoe de Amerikanen Hawaii inlijfden
Artikel

Hoe de Amerikanen Hawaii inlijfden

President Trump wil Groenland 'hoe dan ook', zei hij in zijn toespreek in het Congres. Zijn held en voorganger McKinley lijfde in de zomer van 1898 Hawaii in. De inheemse bevolking had geen verweer.

Lees meer
Rechtszaak tijdens de Iran-Contra-affaire
Rechtszaak tijdens de Iran-Contra-affaire
Artikel

Hoe Reagan de Iran-Contra-affaire overleefde

Ronald Reagan raakte tijdens zijn presidentschap verwikkeld in een schandaal rond Iran. Hoge ambtenaren waren betrokken bij de verkoop van wapens aan het land, en wilden met de opbrengst rechtse rebellen in Nicaragua financieren. Wat wist Reagan er zelf van? En was hij wel zo onschuldig als hij zich voordeed?

Lees meer
Invasie Varkensbaai tegenaanval Cuba
Invasie Varkensbaai tegenaanval Cuba
Artikel

Toen de CIA het bewind van Castro omver wilde werpen, ging het mis

In 1961 vielen door de CIA bewapende ballingen Cuba binnen in de Varkensbaai. De invasie werd een debacle voor de Amerikanen. Kennedy leed gezichtsverlies en Fidel Castro werd in de Koude Oorlog in de armen van Moskou gedreven. Op Nieuwsjaardag 1959 ontvluchtte de Cubaanse president Fulgencio Batista per vliegtuig zijn land. De man die Cuba...

Lees meer
Loginmenu afsluiten