• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 1/2005

    De Verlichting in Nederland

    Geloof en rede, godsdienst en wetenschap horen bij elkaar

    Door: Jan Dirk Snel

    Politici en opiniemakers verklaren regelmatig dat onze cultuur op de Verlichting gebaseerd is of  'door de Verlichting heen is gegaan'. De Verlichting is herontdekt, en de term wordt met name gebruikt om de tegenstelling te beklemtonen tussen de westerse cultuur en de bijgelovige islam. Verlichting en religie zouden niet te verenigen zijn. Toch zocht de brede Verlichting in de achttiende eeuw juist naar harmonie met God.

    Vroeger ging de wereld er nog op vooruit. Jan Brouwer, doopsgezind predikant in Leeuwarden, was bepaald niet ontevreden toen hij in 1805, nu precies tweehonderd jaar geleden, de twee eeuwen die achter hem lagen probeerde te overzien.

    De zeventiende eeuw deed hem denken aan een bos waar niet alleen een storm had gewoed, maar ook nog eens een aardbeving had huisgehouden. De achttiende eeuw daarentegen leek op een bevallig aangelegde hofstede, waar de gewassen er mooi en goed beschut bij stonden en het voor de wandelaar aangenaam toeven was. Natuurlijk, ook in dat wanordelijke zeventiende-eeuwse bos kon je nog wel een sierlijk omhooggeschoten boom aantreffen, en op de rijke bodem van de achttiende-eeuwse hoeve groeide tussen de vele nuttige gewassen nog enig onkruid, maar het verschil tussen beide historische landschappen was levensgroot.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen