• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 11/2020

    De beschaving van het platteland

    Voorpublicatie: Het landschap, de mensen

    Door: Auke van der Woud

    In zijn nieuwste boek Het landschap, de mensen vertelt Auke van der Woud over de herinrichting van het Nederlandse platteland tussen 1850 en 1940. Heidevelden maakten plaats voor akkers en productiebossen, drassige grond werd drooggemaakt, en beken en rivieren kregen nieuwe beddingen. Tegelijk met de metamorfose van het landschap veranderden de gebruiken en opvattingen van plattelanders.

    Tijdens het schrijven heb ik vaak moeten denken aan het verhaal over de Bororo, indianen in de Braziliaanse Amazonejungle. De Franse antropoloog Claude Lévi-Strauss vertelde het in zijn Tristes Tropique (1955). Het dorp van de Bororo had de vorm van een grote cirkel; in het midden stond een grotere hut die een bijzondere functie had. De hutten die de grote kring vormden werden niet willekeurig bewoond. De Bororo waren een clan die uit verschillende subclans bestond, groepjes met verschillende sociale en culturele kenmerken. Elke subclan had een eigen segment in de cirkel, maar er waren ook eigenschappen van families die bij delen van die segmenten overlappingen veroorzaakten. De vorm, de indeling en het gebruik van het dorp markeerden voor de Bororo de grondslagen van hun cultuur. De ruimtelijke structuur expliciteerde en bevestigde de logica dat mensen verschillen en toch bij elkaar horen, dat er een verschillend, maar ook gemeenschappelijk verleden is, dat er een onzichtbare werkelijkheid bestaat die even reëel, betekenisvol en ervaarbaar is als de zichtbare realiteit.

    Toen westerse missionarissen bij de Bororo kwamen met de bedoeling ze tot het rooms-katholicisme te bekeren, begrepen ze dat ze daarmee alleen succes zouden hebben als de Bororo ertoe werden gebracht om te verhuizen. Aldus geschiedde. De indianen kregen een nieuw dorp. De hutten stonden daar in keurig rechte rijtjes.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen