Abonneren
Tolerante keizer in IndiaHistorisch Nieuwsblad 10 - 2026BestellenAbonneren
HN10 2026
Home Antwerpen. De gloriejaren – Michael Pye

Antwerpen. De gloriejaren – Michael Pye

Antwerpen. De gloriejaren – Michael Pye

Eric Palmen

Historicus

Gepubliceerd op: 17 augustus 2021

Update 13 oktober 2022

In bonte kleuren schildert Michael Pye de opkomst en neergang van Antwerpen. Volgens hem floreerde de stad dankzij haar tolerantie, want die kwam de handel ten goede.   Toen de Engelse diplomaat sir Dudley Carleton in 1616 Antwerpen bezocht, werd hij getroffen door de pracht en praal van de stad en door de serene rust die er heerste. Geen straatrumoer van koetsen of ruiters te paard. De bedrijvigheid was ver te zoeken in de grote Beurs van de Twaalfmaandenstraat, eens ‘de moeder van alle beurzen’ in Europa. Het contrast kan niet groter zijn met de gloriejaren van Antwerpen, zo rond de jaren veertig van de zestiende eeuw. Michael Pye schetst een caleidoscopisch beeld van een stad die bruiste van levenslust, ketterse ideeën, economische en culturele innovaties. Een stad die lak had aan de kruistocht van de Habsburgers tegen andersgelovigen, want kooplieden uit den vreemde moesten zich frank en vrij voelen in hun doen en laten, of het nu lutheranen uit de Hanzesteden betrof of gevluchte Joden uit Portugal. Tolerantie kwam de handel ten goede. Een bonte stoet van opmerkelijke mannen en vrouwen passeert de revue. Gaspar Ducci was een Florentijn, die met zijn briljante inzicht in handelsstromen en wisselkoersen een godsvermogen wist te verwerven in de Scheldestad en een zakelijk conflict het liefst met de blote vuisten oploste. Gilbert van Schoonbeke drukte met zijn publieke werken als de Vrijdagmarkt en Stadswaag zijn stempel op de stad en verdiende een aardige cent aan de schaamteloze belangenverstrengeling die daarbij plaatsvond. Antwerpen was de boekenstad van Europa – met illustere uitgevers als Christoffel Plantijn en Christoffel van Ruremund, die zijn laatste levensjaren in het gevang van Westminster Abbey sleet vanwege het ketterse drukwerk dat hij naar Engeland verscheepte. De stad werd de innovator van een ware kunstmarkt. Pieter Bruegel de Oudere schilderde zijn eerste toren van Babel voor de puissant rijke koopman Niclaes Jongelinck. De toren stond onmiskenbaar symbool voor Antwerpen en de kakofonie van wereldtalen die er te horen was. Pye behoort tot de mooieverhalenvertellers onder de historici; je zoekt tevergeefs naar een wetenschappelijke onderbouwing van zijn eclectische aanpak. Zo hier en daar is zijn chronologie slordig. Zo stond het vertrek van de Londense Merchant Adventures los van de Beeldenstorm, want zij verhuisden drie jaar eerder naar Emden en waren alweer terug toen in augustus 1566 de religieuze onlusten uitbraken. Desalniettemin is Antwerpen. De gloriejaren een meeslepend relaas over een wereldstad, waar het vertelplezier vanaf spat. Eric Palmen is historicus. 

Antwerpen. De gloriejaren Michael Pye, 400 p. De Bezige Bij, € 29,99 Bestel in de webshop.

   

Actueel

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Artikel

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden

De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
Interview

De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 9 - 2021

Nieuwste berichten

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Artikel

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden

Paus Leo XIV bezoekt dit weekend Frankrijk, een land waarmee het Vaticaan van oudsher een ‘speciale relatie’ heeft. De Franse keizer Napoleon III beschermde van 1848-1870 de toenmalige paus tegen Italiaanse nationalisten die de Kerkelijke Staat wilden inlijven. Die nationalisten waren ondertussen zijn vrienden. Een openluchtmis op de Champs-Élysées, een ‘jongerenwake’ in het Stade de...

Lees meer
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
Interview

De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens

Tijdens een militaire oefening schakelden Oekraïense drones deze zomer met gemak Amerikaanse pantserdivisies uit. Ook aan het Oekraïense front geven de onbemande vliegtuigjes gewone soldaten een fighting chance tegen Russische tanks. Conservator Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum ziet parallellen met de opkomst van vuurwapens. ‘Edellieden met dure harnassen, de tanks van de...

Lees meer
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...

Lees meer
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten