Home Sombere kijk op de beelddictatuur

Sombere kijk op de beelddictatuur

Voor zover bekend maakte de Fransman Joseph Nicéphore Niépce in 1825 als eerste een foto. Hij had er een belichtingstijd van tien uur voor nodig. Bijna 200 jaar later zijn er 45 miljard camera’s op de wereld die dagelijks miljarden beelden produceren. And the King Said, What a Fantastic Machine roept aan de hand van honderden van internet geplukte fragmenten de vraag op wat de invloed van al die beelden op ons is.

Sombere kijk op de beelddictatuur

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 31 oktober 2023

De documentaire bestrijdt de opvatting dat één beeld meer zegt dan duizend woorden. Beelden spreken nooit voor zich, omdat je de context moet kennen. Met beelden is het goed manipuleren. Dat is een open deur, maar de documentaire illustreert dat met sprekende voorbeelden. Onschuldig is de tv-uitzending van het Eurovisie Songfestival, waarin het lijkt alsof de juryleden in hun eigen land staan, terwijl ze in werkelijkheid samen in een studio zitten. Als een jurylid aan de beurt is, worden achter hem beelden van zijn land geprojecteerd.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

De documentaire laat ook zien dat beelden de werkelijkheid kunnen blootleggen, zoals de na de bevrijding gemaakte opnames in concentratiekampen bewijzen. En geeft ook gruwelijke voorbeelden, zoals Leni Riefenstahls films vol nazipropaganda en Hitler-verering. Verder wijst de documentaire op het recente fenomeen beeldverslaving, aangejaagd door mediaconcerns, die kennis over de werking van de hersenen inzetten om mensen aan het scherm gekluisterd te houden. And the King Said graaft niet diep, maar de helikopterview op de beelddictatuur stemt niet vrolijk.

Filmposter van 'Fantastic Machine'

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 11 - 2023

Nieuwste berichten

Soldaten bestormen het strand van Normandië in Pressure.
Soldaten bestormen het strand van Normandië in Pressure.
Artikel

Metereologen ruziën over D-Day in film ‘Pressure’

Weersvoorspelling een saai onderwerp? Niet als het verloop van een oorlog ervan afhangt. Het op feiten gebaseerde Pressure toont de hoogoplopende ruzie tussen geallieerde meteorologen over de verwachting voor D-Day. Bedolven onder tegenstrijdige adviezen moet opperbevelhebber Dwight Eisenhower beslissen over de invasiedatum. Als D-Day een maand eerder was gepland, waren meteorologen het volstrekt met elkaar...

Lees meer
Vijftiende-eeuwse bruiloft in Florence, door Giovanni di ser Giovanni Guidi.
Vijftiende-eeuwse bruiloft in Florence, door Giovanni di ser Giovanni Guidi.
Interview

In Florence waren niet de huizen, maar de huwelijken onbetaalbaar

Wie een woning wil, moet vaak overbieden: twee derde van de huizen in Nederland wordt boven de vraagprijs verkocht. In de Renaissance hadden Florentijnen ook last van overbiedingsgekte: doordat rijke families de prijs opdreven, ontstond er ‘bruidsschatsinflatie’, vertelt historicus Marlisa den Hartog. ‘Bruidsschatten werden een financiële markt op zich.’ Hoe zag de vijftiende-eeuwse Italiaanse huwelijksmarkt...

Lees meer
Archeologen leggen de fundering van een Romeins badhuis bloot in Nijmegen, 2026.
Archeologen leggen de fundering van een Romeins badhuis bloot in Nijmegen, 2026.
Interview

Nieuwbouwwijken op Romeinse ruïnes: hoe kunnen we erfgoed bewaren?

Bij archeologische opgravingen in Nijmegen is het grootste Romeinse badhuiscomplex in Nederland ontdekt. Maar op de plek van de opgraving wordt binnenkort een nieuwe woonwijk gebouwd. Hoogleraar Monique van den Dries legt uit hoe archeologen en projectontwikkelaars elkaar kunnen helpen om Nederlands erfgoed zichtbaar te bewaren. Over een paar jaar staat het Nijmeegse Waalfront vol...

Lees meer
Zhivkov in 1980.
Zhivkov in 1980.
Artikel

Is Bulgarije pro-Russisch? Deze premier wilde van zijn land de zestiende Sovjet-staat maken

De kersverse Bulgaarse premier Roemen Radev zou pro-Russisch zijn; net als zijn voorganger Todor Zhivkov wijst hij graag op het Russische bevrijdingsverhaal van 1878. Die vroegere premier was zo loyaal aan het Kremlin, dat hij de Bulgaarse soevereiniteit inzette in onderhandelingen met Moskou. Zhivkovs pro-Russische koers botste met de ideeën van zijn dochter, die juist...

Lees meer
Loginmenu afsluiten