In ‘The Uprising’ pikken horige boeren het niet langer

Een bizarre consequentie van erfelijke troonopvolging is dat je als kind koning kunt worden. Dat overkwam de tienjarige Richard van Bordeaux in 1377 toen hij als Richard II op de Engelse troon werd gehesen. Vier jaar later kreeg hij als tiener te maken met een grote boerenopstand.

Hoe te handelen? In The Uprising betoont Richard zich aanvankelijk empathisch en toegeeflijk, maar maakt hij een verraderlijke draai. De film begint met een tekstje dat in 1381 nog maar de helft van de Engelse bevolking in leven is. De andere helft is in de decennia ervoor aan de pest bezweken.

Terwijl op het platteland een eenzame boer, wiens vrouw en kinderen de pest niet overleefd hebben, een eindeloze akker aan het ploegen is, overlegt in een somber paleis tiener Richard over hoe aan meer geld te komen voor de staatskas. Dat geld is hard nodig voor de financiering van de oorlog tegen Frankrijk, die af en aan al bijna vijftig jaar duurt. De invoering van een poll tax, een voor rijk en arm even grote hoofdelijke belasting, is de druppel voor de door knellende wetten toch al in het nauw gedreven horige boerenbevolking. Als een belastinginner in een dorpje geld komt innen, slaat de vlam in de pan, waarna de opstand zich razendsnel uitbreidt en tienduizenden opstandelingen naar Londen oprukken. Een raadgever van Richard noemt hen deplorables, een knipoog naar Hillary Clintons verbale uitglijder van tien jaar geleden. De koning ziet het anders en willigt de eisen van de opstandelingen in, met als meest vergaande de afschaffing van horigheid.

Later blijkt dat zijn toegeeflijkheid een tactische zet was om tijd te winnen. Hij slaat de opstand meedogenloos neer en trekt zijn beloften in. Het levert veel spektakel op in The Uprising, dat op de compleet verzonnen slotepisode na de historische feiten respecteert. Merkwaardig, dat einde.