Wat schreven kranten over de periode na de bevrijding?

Het nieuwe van het boek zit hem volgens de auteurs in een bron die volgens hen nog niet vaak is gebruikt: de krant. Dat is naïef, want ook over de onderwerpen die ze behandelen is de krant als bron heel veel gebruikt. Dat roept de vraag op wat deze historici daar nu aan toevoegen. Neem als voorbeeld het heikele vraagstuk van de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd. Over dat beladen onderwerp is een bibliotheek aan boeken en beschouwingen volgeschreven. Meest recent nog het onderzoek van verschillende Nederlandse onderzoeksinstituten, dat dertien boeken en een groot aantal, soms gewaagde en in ieder geval omstreden, interpretaties aan de bibliotheek toevoegde. Wat kun je verwachten als je dan 25 pagina’s aan dat grote onderwerp wijdt zonder zelfs maar naar dit en ander groot onderzoek te verwijzen? Waarschijnlijk het persoonlijke verhaal, want dat raakt een gevoelige snaar in onze huidige wereld. En daarvoor biedt dit boek tal van goed opgeschreven verhalen van soldaten en hun families. 

In mediahistorisch opzicht is dit boek een stap terug naar de tijd dat historici krantenpublicaties alleen hapsnap ter illustratie gebruikten. De laatste veertig jaar is er best veel beschikbaar gekomen dat inzicht biedt in de specifieke dynamiek tussen politiek, burger en journalistiek, die van de krant in het bijzonder. In een boek dat zo zwaar op deze bronnen zegt te leunen, had een kritische beschouwing over dat krantenlandschap en de journalistiek daarbinnen niet misstaan.  

Maar helaas. We moeten het doen met de belofte dat die kranten iets zeggen over ‘de ervaringen van specifieke groepen’, wier getuigenissen ‘kortstondig opflakkeren in de krantenpagina’s van na de bevrijding’.  Wie het boek leest zal dat herkennen: van aardig citaat naar sprekende anekdote in een kort samenvattend themaverhaal. Fraai vormgegeven en goed opgeschreven, dat wel.